Bir iletişim aracı olarak mobil uygulamalar ve yeni ekonomi politik: Yerli uygulamalar için büyüme ve rekabet analizi modelinin geliştirilmesi
Mobile applications as a communication tool and the new political economy: Developing a growth and competition analysis model for domestic applications
- Tez No: 979468
- Danışmanlar: PROF. DR. YUSUF ADIGÜZEL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İletişim Bilimleri, Communication Sciences
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Türkiye'de geliştirilen yerli mobil uygulamaların büyüme ve rekabet stratejilerine yol göstermesi amacıyla bütüncül bir“büyüme ve rekabet analizi modeli”geliştirmeyi amaçlamıştır. Çalışma, literatür olarak bir yeni medya aracı olan mobil uygulamaların ekosistemini yeni medyanın ekonomi politiği ve platform ekonomisi kapsamında ele almış; bu platformların veriyi metalaştırarak sermaye üretiminde oynadığı rolü, kullanıcı emeğinin ekonomik değere dönüşümünü, üretim-tüketim döngüsündeki konumunu ve global tekelleşmeyi incelemiştir. Tezde anket, doküman incelemesi ve yarı yapılandırılmış görüşme olmak üzere üç araştırma tekniği kullanılmıştır. Her bir araştırma için hipotez ve araştırma soruları geliştirilmiştir. Anket için güvenilirlik analizi, açıklayıcı faktör analizi, Barlett Küresellik Testi, korelasyon analizi ve Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) analizi kullanılmıştır. Doküman incelemesi kapsamında, analiz araçları ve sektörel raporlardan elde edilen dijital medya ve mobil uygulama sektörüne ilişkin veriler tablolar halinde analiz edilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşmeler ise MAXQDA aracılığıyla tematik ve ilişkisel analiz teknikleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Analizler, yerli mobil uygulamaların büyüme ve rekabet gücünü şekillendiren temel unsurların; kullanıcı odaklı geliştirme ve tasarım süreçleri, veri temelli karar alma, çeşitlendirilmiş pazarlama ve rekabet stratejileri, güçlü teknik altyapı, ekosistemle etkin entegrasyon, yereli güçlendirme ve sürdürülebilir gelir modelleri olduğunu ortaya koymuştur. Modeli oluşturmak için her bir araştırmayla elde edilen bulgular, MAXQDA aracılığıyla yeniden analiz edilmiş; modelin ağırlık noktaları ve süreçleri belirlenmiştir. Bu doğrultuda geliştirilen model; girdiler, destekleyici faktörler, süreçler, çıktılar ve stratejik yaklaşımlar/kuramlar şeklinde kurgulanmış; akış mantığını ve ilişkisel yapıyı ortaya koyacak şekilde flowchart diyagramı kullanılarak görsel olarak modellenmiştir. Bu çalışma, yerli mobil uygulama geliştiricilerine, politika yapıcılara ve akademik araştırmacılara; uygulamaya dönük ve kuramsal açıdan referans olabilecek bir yol haritası ve referans sağlamayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to develop a comprehensive“growth and competition analysis model”to guide the growth and competitive strategies of domestically developed mobile applications in Türkiye. From a theoretical standpoint, the study examines the ecosystem of mobile applications as a new media tool within the framework of the political economy of the new media and platform economy. It analyzes the role of digital platforms in commodifying data for capital accumulation, the transformation of user labor into economic value, their position in the production–consumption cycle, and the dynamics of global monopolization. Three research techniques were employed: a survey, document analysis, and semi-structured interviews. Hypotheses and research questions were formulated for each method. The survey data were analyzed using reliability analysis, exploratory factor analysis, Bartlett's Test of Sphericity, correlation analysis, and the Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) measure. Within the scope of document analysis, data related to the digital media and mobile application sectors, obtained from analytical tools and industry reports, were systematically examined and presented in tabular form. The semi-structured interviews were analyzed using thematic and relational analysis techniques with the aid of MAXQDA. The analyses revealed that the key determinants shaping the growth and competitiveness of domestic mobile applications include user-centered development and design processes, data-driven decision-making, diversified marketing and competition strategies, robust technical infrastructure, effective ecosystem integration, local empowerment, and sustainable revenue models. To construct the model, findings from each research method were reanalyzed in MAXQDA to identify focal points and processes. The resulting model was structured around five components: inputs, supporting factors, processes, outputs, and strategic approaches/theories. It was visually represented using a flowchart diagram to illustrate its logical flow and relational structure. This study seeks to provide a practical and theoretical reference framework for domestic mobile application developers, policymakers, and academic researchers, serving both as a roadmap for practice and a contribution to the scholarly literature.
Benzer Tezler
- Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ışığında yeni medyada ifade özgürlüğü
Freedom of expression in new media in the light of the decisions of the Constitutional Court and the European Court of Human Rights
ABDİ ERKAL
Doktora
Türkçe
2021
İletişim Bilimleriİstanbul ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASLI YAPAR GÖNENÇ
- COVİD 19 pandemisi sonrası dijitalleşmenin etki alanları bağlamında durum incelemesi
A case study on the impact areas of digitalization in the context of the post-COVID-19 pandemic
TOLGA KARADAŞ
Doktora
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSivas Cumhuriyet ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUNCAY DİLCİ
- 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Bir ilaç fabrikasında personel gereksinmesinin belirmesi seçilmesi ve elde tutulmasına yönelik bir uygulama çalışması
Başlık çevirisi yok
EMİNE BOZBAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
İşletmeİstanbul ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUĞRAY KAYNAK
- Ulaş Sağlık Ocağı merkezinde nüfusun bazı niteliklerine ve konutların durumuna ilişkin bir çalışma
An Investigation carried out at the Ulaş Public Health Centre concerning some characteristics of the population and housing conditions in the district of Ulaş
EROL ŞANLI
Doktora
Türkçe
1985
Halk SağlığıCumhuriyet ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERVET ÖZGÜR