Attitudes of foreign employees towards AI at work in Turkish organizations
Türk kuruluşlarında yabancı çalışanların iş yerinde Yapay Zeka'ya karşı tutumları
- Tez No: 979008
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURÇİN KAPLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Yapay zeka kullanım kaygısı, iş güvencesizliği, yapay zekanın algılanan kalitesi, yapay zekanın kişisel faydası
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yapay zekanın (YZ) iş dünyasına dahil edilme hızı, dünya genelinde kurumsal faaliyetlerin çehresini kökten değiştirmiştir. Bununla birlikte, özellikle Türkiye gibi kültürel açıdan çeşitli bir ortamda çalışan yabancı çalışanlar söz konusu olduğunda, yapay zekanın kabulü ve çalışanların bu konudaki algısı karmaşıktır. Bu tez, Park vd. (2024) çalışmasından uyarlanan doğrulanmış ölçekleri kullanarak ve temel kavramlara odaklanarak, Türk kuruluşlarında yabancı çalışanların yapay zekaya yönelik tutumlarını incelemektedir: YZ kullanım kaygısı, iş güvencesizliği, YZ'nin algılanan kalitesi ve YZ'nin kişisel faydası. Veriler, Türkiye'de farklı sektörlerde yasal olarak çalışan yabancı profesyonellerden oluşan heterojen bir örneklemle yapılandırılmış bir anket kullanılarak toplanmıştır. Birleşik Teknoloji Kabul ve Kullanım Teorisi (UTAUT), Sosyal Bilişsel Teori (SCT) ve Teknoloji Kabul Modeli'ni (TAM) birleştiren bütünleşik bir teorik yaklaşım kullanan bu tez, Türk kuruluşlarında yabancı çalışanların yapay zeka benimsemesine yönelik tutumlarını da incelemektedir. Bu çerçeveler kılavuz alınarak, psikolojik ve demografik faktörlerin yapay zeka kabulü üzerindeki doğrudan ve aracı etkilerini araştıran sekiz hipotez geliştirilmiştir. Keşifsel ve doğrulayıcı faktör analizleri ve HAYES sürecini kullanan aracılık modeli de dahil olmak üzere titiz istatistiksel analizler yoluyla, çalışma, yapay zekanın algılanan kalitesinin, yabancıların iş yerlerinde yapay zekanın kişisel faydasının önemli bir pozitif yordayıcısı olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, yapay zeka kullanım kaygısı ve algılanan iş güvencesizliği, yapay zekanın işyerindeki kişisel faydasını önemli ölçüde etkilememektedir. Bulgular, Türkiye'de işyerinde yapay zekanın kabulünü şekillendirmede algılanan yapay zeka kalitesinin kritik rolünü ortaya koymakta ve kişisel faydanın aracılık etkisini vurgulamaktadır. Çalışma ayrıca yaş, cinsiyet ve yapay zeka kullanım sıklığı gibi diğer demografik faktörleri de inceleyerek yabancı çalışanların deneyimlerine dair ayrıntılı bilgiler sunmaktadır. Sonuçlar, kültürlerarası ortamlarda daha ileri çalışmalar için yol gösterici bilgiler sunmakta ve kuruluşlara kapsayıcılığı ve yapay zeka teknolojilerinin benimsenmesini teşvik etmek için pratik öneriler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The speed at which artificial intelligence (AI) is being incorporated in the work sphere has fundamentally changed the face of organizational activities across the globe. Nevertheless, the acceptance and employee perception of AI is complicated, especially concerning foreign employees who might be working in a culturally diverse environment like Türkiye. This thesis investigates the attitudes of foreign employees toward AI at work in Turkish organizations, employing validated scales adapted from Park et al. (2024) and focusing on core constructs: AI-use anxiety, job insecurity, perceived quality of AI and personal utility of AI. The data was gathered by using a structured survey of a heterogeneous sample of legally working foreign professional across the industry in Türkiye. Using an integrated theoretical approach that incorporates the Unified Theory of Acceptance and Use of Technology (UTAUT), Social Cognitive Theory (SCT), and Technology Acceptance Model (TAM), this thesis also examines the attitudes of foreign workers toward AI adoption in Turkish organizations. Eight hypotheses investigating the direct and intermediary impacts of psychological and demographic aspects on AI acceptance were developed using these frameworks as a guide. Through rigorous statistical analysis, including exploratory and confirmatory factor analyses, as well as mediation model using HAYES process, the study reveals that perceived quality of AI is a significant positive predictor of personal Utility of AI for foreigners at their work place. Furthermore, AI-use anxiety and perceived job insecurity do not significantly impact personal utility of AI at work. The findings demonstrate the critical role of perceived AI quality in shaping acceptance of AI at workplace in Türkiye, highlight the mediating effect of personal utility. The study also explores age and other demographic factors such as gender and frequency of AI use, providing nuanced insights into the experiences of foreign employees. The results indicate directions for further study in cross-cultural settings and offer organizations practical suggestions for encouraging the inclusive and encouraging adoption of AI technologies. Keywords; AI use anxiety, Job insecurity, perceived quality of AI, personal utility of AI
Benzer Tezler
- Demokrat Parti Döneminde iktidar-sivil toplum kuruluşları ilişkileri: 1950-1960
Relations with non-governmental organizations Period ruling Democratic Party: 1950-1960
ALİ ŞAĞAN
Doktora
Türkçe
2013
Türk İnkılap TarihiMarmara ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEMİL ÖZTÜRK
- İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku bakımından dijital platform çalışanlarının hukuki statüsü
Legal status of digital platform workers in terms of Labour and Social Security Law
HAZAL TOLU YILMAZ
Doktora
Türkçe
2022
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGalatasaray ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENVER MURAT ENGİN
- Barut ve Tabya: Rönesans mimarisi bağlamında Fatih Sultan Mehmed kaleleri
Başlık çevirisi yok
H. BURCU ÖZGÜVEN
- Ticari sigortalar ile sosyal sigortaların karşılaştırılması (özellikle sağlık sigortası açısından)
Comparasion of private insurance and social insurance (especially with respect to health insurance)
BAYRAM NECMİ ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
SigortacılıkMarmara ÜniversitesiSigortacılık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜJDAT ŞAKAR