Özel gereksinimli çocuklarla çalışan erken çocukluk dönemi eğitimcilerinin drama etkinliklerine ilişkin görüşlerinin belirlenmesi
A determination the opinions of early childhood educators on drama activities for children with special needs
- Tez No: 978985
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MİNE AKKAYNAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Erken çocukluk dönemi; bireyin bilişsel, sosyal, duygusal ve motor gelişiminin en hızlı yaşandığı kritik bir dönemdir. Bu dönemde çocukların gelişim ihtiyaçlarına duyarlı, çok boyutlu ve kapsayıcı eğitim yaklaşımlarının benimsenmesi, onların yaşam boyu öğrenme süreçlerine güçlü bir temel oluşturur. Özellikle özel gereksinimli çocuklar için yapılandırılmış, bireyselleştirilmiş ve bütünleştirici eğitim ortamlarının sunulması, gelişimlerini desteklemede önemli bir faktördür. Yaratıcı drama, bu bağlamda çocukların ifade becerilerini, sosyal-duygusal farkındalıklarını, özgüvenlerini ve iş birliği becerilerini geliştirici potansiyeli ile öne çıkan pedagojik bir araçtır. Özellikle özel gereksinimli çocukların eğitiminde erken çocukluk dönemi eğitimcilerinin pedagojik yaratıcılıklarını kullanarak bireysel farklılıklara duyarlı öğrenme ortamları sunmalarında yaratıcı dramanın sunduğu olanaklar, bu araştırmanın odak noktasını oluşturmuştur. Bu araştırmada, yaratıcı drama etkinliklerinin özel gereksinimli çocukların gelişimini nasıl desteklediği; eğitimcilerin bu süreçte karşılaştıkları güçlükler, kullandıkları stratejiler ve uygulama deneyimleri üzerinden değerlendirilmiştir. Bu doğrultuda araştırma nitel araştırma yaklaşımlarından olgubilim (fenomenoloji) deseniyle desenlenmiştir. Çalışma grubu, 27 erken çocukluk dönemi eğitimcisinden oluşmaktadır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış, elde edilen veriler tümevarımsal içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Kodlama süreci sonucunda temalar ve alt temalar belirlenmiş, bulgular doğrudan katılımcı alıntılarıyla desteklenmiş ve güvenirlik amacıyla uzman görüşü ve katılımcı kontrolü (member checking) yöntemlerine başvurulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre erken çocukluk dönemi eğitimcileri, yaratıcı drama uygulamalarını özel gereksinimli çocukların bireysel farklılıklarına duyarlı bir biçimde planlamakta ve yürütmektedir. Özellikle çocukların dikkat süreleri, öğrenme hızları, duygusal durumları ve iletişim düzeylerine göre esnek, çocuk merkezli ve anlamlı öğrenme ortamları tasarladıkları görülmüştür. Ayrıca katılımcılar açık, sade ve bilişsel seviyeye uygun yönergeler kullanarak çocukların etkinliğe aktif katılımını kolaylaştırmakta; empati temelli, motive edici ve destekleyici roller üstlenerek çocukların sosyal-duygusal gelişimlerine katkı sunmaktadır. Bu süreçte erken çocukluk dönemi eğitimcilerinin rolü sadece bilgi aktaran bir figür olmakla sınırlı kalmamaktadır. Eğitimciler aynı zamanda öğrenme sürecinin içinde yer alan, çocukla birlikte deneyimleyen, gözlemleyen, yeniden yapılandıran ve yaratıcı çözümler üreten pedagojik liderler olarak konumlanmaktadır. Araştırma sonucunda ulaşılan önemli bulgulardan biri de erken çocukluk dönemi eğitimcilerinin reflektif düşünmeye ve profesyonel gelişime duydukları ihtiyaçtır. Katılımcılar, yaratıcı drama uygulamalarında daha etkili olabilmek için uygulamalı hizmet içi eğitimlere ve meslektaşlarıyla iş birliğine ihtiyaç duyduklarını belirtmiştir. Bu doğrultuda araştırmanın sonucunda, erken çocukluk dönemi eğitimcilerinin yaratıcı drama alanındaki mesleki gelişimlerinin desteklenmesi; özel gereksinimli çocuklara yönelik bireyselleştirilmiş uygulamaların yaygınlaştırılması ve öğretmen yetiştirme programlarında yaratıcı drama derslerinin uygulamalı biçimde ele alınması önerilmektedir. Ayrıca farklı yaş grupları, tanı türleri ve bağlamlarda yürütülecek yaratıcı drama temelli nitel ve nicel araştırmaların, alandaki bilgi birikimini derinleştireceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Early childhood is a critical period during which cognitive, social, emotional, and motor development occur most rapidly. In this period, adopting sensitive, multidimensional, and inclusive educational approaches that address children's developmental needs lays a strong foundation for lifelong learning. Particularly for children with special needs, providing structured, individualized, and integrative learning environments is a key factor in supporting their development. In this context, creative drama emerges as a powerful pedagogical tool that fosters children's expressive abilities, socio-emotional awareness, self-confidence, and collaboration skills. The potential of creative drama to help early childhood educators design learning environments that are responsive to individual differences in children with special needs constitutes the main focus of this study. This study aimed to explore how creative drama practices support the development of children with special needs and to examine educators' experiences, strategies, and the challenges they encounter in the process. The study was designed using a qualitative phenomenological research design. The study group consisted of 27 early childhood educators. Data were collected through semi-structured interviews and analyzed using inductive content analysis. Through the coding process, themes and sub-themes were identified, supported with direct quotations from participants. To ensure trustworthiness, expert review and member checking were also employed. According to the findings, early childhood educators plan and implement creative drama activities with sensitivity to the individual differences of children with special needs. It was found that they designed flexible, child-centered, and meaningful learning environments based on children's attention spans, learning paces, emotional states, and communication levels. Participants also emphasized the use of clear, simple, and cognitively appropriate instructions to facilitate active participation in drama activities. Furthermore, educators played empathic, motivating, and supportive roles that significantly contributed to the children's social-emotional development. In this process, the role of early childhood educators extends beyond being mere transmitters of knowledge. They are positioned as pedagogical leaders who participate in the learning process alongside children, observe, reflect, restructure, and produce creative solutions. One of the key findings was the educators' expressed need for reflective thinking and professional development. Participants indicated that they require hands-on, in-service training and peer collaboration to implement creative drama more effectively. Based on the findings, it is recommended that early childhood educators be supported in their professional development in creative drama; individualized practices for children with special needs be promoted; and creative drama courses in teacher education programs be delivered in an applied format. Furthermore, future qualitative and quantitative studies involving various age groups, disability types, and contexts are encouraged to expand the knowledge base in this field.
Benzer Tezler
- Erken çocukluk döneminde özel gereksinimli çocuklara fen öğretimi ile ilgili paydaşların görüşlerinin değerlendirilmesi: Bir Delphi çalışması
Evaluation of stakeholder opinions on science teaching to children with special needs in early childhood: A Delphi study
MUHAMMED MUZAFFER ÖZHAN
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimBursa Uludağ ÜniversitesiFen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HANDAN ASUDE BAŞAL
- Manisa yöresinde demir eksikliği anemi prevalansı ve demir eksikliği anemisinde tarama testi olarak rutin hemogram, RDW ve ferritinin kullanımı
The prevalance of iron deficieny anemia in Manisa and using of hemogram, RDW and ferritin for searcing of iron deficiency anemia
VİLDAN ÜRK TAŞYENEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıCelal Bayar ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ALİ ONAĞ
- Günümüz halkevlerinin çocuk alanındaki toplumsal etkinliklerinin“çocuk sorunu”kavramsal çerçevesinde değerlendirilmesine ilişkin bir araştırma -Ankara örneği-
A research on the evaluation of the people's houses' social activities for childeren in the framework of the“child question”-Ankara case-
EMRAH AKBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Sosyal HizmetHacettepe ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVİL ATAUZ
- Çevrimiçi erken okuryazarlık eğitiminin özel gereksinimli çocuklarla çalışan öğretmen ve çocuk çıktıları üzerindeki etkililiği
The efficiency of online early literacy education on teachers and child outcomes working with children with special needs
ABUZER DALGA
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSA BİRKAN GÜLDENOĞLU
- Sınıflarında özel gereksinimli çocuk olan okulöncesi öğretmenlerinin erken okuryazarlık bilgi düzeylerinin incelenmesi
Analysis of early literacy knowledge levels of preschool teachers who are children with special needs in their classes
EMRE LAÇİN
Doktora
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSA BİRKAN GÜLDENOĞLU