Whitehead'in süreç metafiziği ekseninde bağlantısal varoluş
Nexus of existence in the axis of Whitehead's process metaphysics
- Tez No: 978965
- Danışmanlar: PROF. DR. NEDİM YILDIZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Anlam evreni, Düşünce süreçleri, Gerçek hayat bağlantıları, Karşılıklı etkileşim, Proto metafizik, Yaratıcı süreç, Zihinsel süreçler, İlişkisel süreçler, İnsan-evren ilişkisi, Meaning universe, Thinking process, Real world connections, Interplay, Prote metaphysica, Creative process, Mental processes, Relational processes, Human-universe relationship
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Whitehead, evreni sürekli değişim ve ilişkiler ağı içindeki bir süreç olarak görür. Ona göre Tanrı, insan ve diğer varlıklar bir bütünün parçalarıdır; birbirleriyle sürekli bir etkileşim ve bağlantı içindedirler. Oluş, hareket ve bağlantısallıkla mümkündür. Varlığın insan-evren arasındaki ilişkiselliğini ve evrenin mikro/makro öğeleri arasındaki ilişkiler ağını açıklayan kavramsal zemin bağlantısallıktır. Süreç ve değişimden bahsederken kendi terminolojisine özel nexus kavramına değinen Whitehead'e göre her şey, her şeyden bir şey içermektedir. Ötekiyle var olma ve dönüşme halinin tüm evreni kapsayan versiyonu olarak düşünebileceğimiz bu kavram, maddeler ve canlılar arası bağlantıların; kozmosu yani düzeni oluşturan şeylerin birbirini dönüştürme gücüne vurgu yapmaktadır. Denge kavramını ortaya çıkaran kozmos, düzen ve devinim ile dönüşür. Evrenin bağlantısallığı, kaos ve düzenin dinamik etkileşimiyle sürekli bir yaratım süreci olarak görülür. Bu tezde, Whitehead'in kozmolojik sistemi ile onun etkilendiği ve etkide bulunduğu filozoflardan hareketle evrenin dinamik ve bağlantısal yapısını anlamak için sunduğum model; süreç, değişim, dönüşüm ve ilişki gibi kavramlar eşliğinde, felsefi bağlamda evrensel bir oluş ve dönüşüm yasası olarak ele alınacaktır.
Özet (Çeviri)
Whitehead conceives the universe as a process unfolding within a continual flux and a web of relations. For him, God, human beings, and other entities are parts of a whole; they remain in constant interaction and connectedness. Becoming is possible only through movement and relational connectedness. The conceptual ground that clarifies both the relationality between the human and the universe and the network of relations among the universe's micro and macro constituents is connectedness itself. When speaking of process and change, Whitehead turns to the notion of nexus, a term specific to his own vocabulary, according to which everything contains something of everything else. This concept-understandable as the universe-wide form of existing and becoming-with the other-emphasizes the transformative power through which connections among substances and living beings, and among the elements that constitute the cosmos (that is, order), mutually affect and reshape one another. The cosmos, which brings the notion of balance into view, is transformed through the interplay of order and motion. In this sense, the universe's connectedness is seen as an ongoing process of creation sustained by the dynamic interaction of chaos and order. In this thesis, drawing on Whitehead's cosmological system as well as the philosophers who influenced him and whom he in turn influenced, the model I propose for understanding the universe's dynamic and connective structure will be examined, within a philosophical framework, as a universal law of becoming and transformation-through concepts such as process, change, transformation, and relation.
Benzer Tezler
- The Problem of solidarity in Whitehead's pluralistic universe
Whitehead'in çoğulcu evreninde dayanışma sorunu
ERTUĞRUL RUFAYİ TURAN
- A. N. Whıtehead'in süreç felsefesi perspektifinden Vırgınıa Woolf'un düşünce dünyasında bütünlüğün estetik olarak inşası
The aesthetic construction of wholeness in Virginia Woolf's thought world from the perspective of A. N. Whitehead's process philosophy
EMİNE SERAY SOYSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
FelsefeMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ŞİRAY
- Süreç din felesefesinde din-bilim ilişkisi
Relation between religion and science in process philosophy of religion
KEVSER ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
DinSüleyman Demirel ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. MEVLÜT ALBAYRAK
- Süreç Teizmi`nin (Whitehead) Tanrı anlayışı
The Conception of God (Whitehead) of process Teism
HÜSAMETTİN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
FelsefeAnkara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RECEP KILIÇ
