Fen ve kimya öğretmenlerinin dijital materyal geliştirme, dijital dönüşüm ve yapay zeka farkındalıklarının alanlar arası karşılaştırılması
Inter-field comparison of science and chemistry teachers' awareness of digital material development, digital transformation and artificial intelligence
- Tez No: 978933
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SENEM ÇOLAK YAZICI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Düzce Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de görev yapan fen bilimleri ve kimya öğretmenlerinin dijital dönüşüm süreçlerine, dijital materyal geliştirme becerilerine ve yapay zekâ teknolojilerine yönelik farkındalık düzeylerini karşılaştırmalı olarak incelemektir. Araştırmanın örneklemini, 2024–2025 eğitim-öğretim yılı içerisinde Türkiye genelinde çeşitli devlet ve özel okullarda görev yapan 31 fen bilimleri ve 31 kimya öğretmeni olmak üzere toplam 62 öğretmen oluşturmaktadır. Çalışma, karma yöntem araştırması kullanılarak yürütülmüş, nicel ve nitel veri toplama tekniklerinden yararlanılmıştır. Nicel veriler, öğretmenlerin dijital dönüşüm, dijital materyal geliştirme ve yapay zekâ farkındalık düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş ve geçerliliği kanıtlanmış üç ölçek aracılığıyla toplanmış; nitel veriler ise açık uçlu soru formu aracılığıyla elde edilmiştir. Nicel veriler SPSS 25.0 programında betimsel istatistikler, normallik analizleri (Shapiro - Wilk testi) ve grup karşılaştırmaları için Mann-Whitney U testi kullanılarak analiz edilmiştir. Nitel veriler içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiş ve öğretmenlerin teknoloji entegrasyonu süreçlerine ilişkin algıları, karşılaştıkları zorluklar ve geliştirdikleri stratejiler temalar halinde raporlanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, fen bilimleri ve kimya öğretmenlerinin dijital dönüşüm, dijital materyal geliştirme ve yapay zekâ farkındalık düzeyleri genelinde anlamlı bir fark bulunmamıştır. Ancak yapay zekâ farkındalık ölçeğinin teorik bilgi alt boyutunda kimya öğretmenleri lehine anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Nitel bulgular, kimya öğretmenlerinin dijital dönüşüm ve yapay zekâ konularında daha kavramsal bir yaklaşım sergilediklerini, ancak dijital materyal geliştirme süreçlerinde teknik ve pedagojik zorluklar yaşadıklarını ortaya koymuştur. Buna karşılık fen bilimleri öğretmenlerinin daha uygulamacı ve sınıf içi öğretime dönük bir tutum benimsedikleri, özellikle dijital araçları derslerinde entegre etmede daha rahat oldukları belirlenmiştir. Bu çalışma, öğretmenlerin dijital dönüşüm sürecindeki konumlarını hem teorik hem de uygulamalı düzeyde çok boyutlu bir bakış açısıyla ele alarak, eğitimde teknoloji entegrasyonu ve yapay zekâ kullanımı konularında alanyazına önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to comparatively examine the awareness levels of science and chemistry teachers in Turkey regarding digital transformation processes, digital material development skills, and artificial intelligence (AI) technologies. The sample of the study consists of a total of 62 teachers, including 31 science teachers and 31 chemistry teachers, who were working in various public and private schools across Turkey during the 2024–2025 academic year. The study was conducted using a mixed-methods research design, employing both quantitative and qualitative data collection techniques to provide a comprehensive analysis of teachers' perspectives on these topics. Quantitative data were collected using three previously developed and validated scales aimed at measuring teachers' awareness levels in digital transformation, digital material development, and artificial intelligence. Qualitative data were gathered through a semi-structured interview form designed to explore teachers' experiences and perceptions in greater depth. The quantitative data were analyzed using descriptive statistics, normality tests (Shapiro-Wilk test), and group comparisons with the Mann-Whitney U test in the SPSS 25.0 software. The qualitative data were analyzed through content analysis, and themes were generated to report teachers' perceptions of technology integration processes, the challenges they encountered, and the strategies they developed to overcome these challenges. The findings revealed no significant differences between science and chemistry teachers in their overall awareness levels regarding digital transformation, digital material development, and artificial intelligence. However, a significant difference was found in the theoretical knowledge sub-dimension of the artificial intelligence awareness scale in favor of chemistry teachers. Qualitative findings indicated that chemistry teachers tended to adopt a more conceptual approach to digital transformation and artificial intelligence but experienced greater technical and pedagogical challenges in the process of developing digital materials. In contrast, science teachers demonstrated a more practice-oriented attitude, feeling more comfortable integrating digital tools into their classroom teaching. This study provides a multidimensional perspective on teachers' roles in the digital transformation process and is considered to have the potential to contribute meaningfully to the literature on technology integration and artificial intelligence use in education.
Benzer Tezler
- Çok kültürlü projelere katılan fen bilimleri öğretmenlerinin dijital okuryazarlık, öğretim sürecindeki kaygı ve tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
An examination of science teachers' digital literacy, anxiety, and attitudes in the teaching process within the context of multicultural project participation across various variables
GÜLDEREN OCAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimManisa Celal Bayar ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLBİN KIYICI
- Farklı disiplin alanlarından mezun fen bilimleri öğretmenlerinin elektrik akımının manyetik etkisi konusundaki teknolojik pedagojik alan bilgilerinin incelenmesi
Investigating technological pedagogical content knowledge of science teachers graduated from different disciplines about the magnetic effects of electricity
SEMİH AYDIN
- Kimya konuları odaklı stem uygulamalarının 10. sınıf öğrencilerinin bilimsel süreç becerileri ve girişimcilik becerilerine etkisi
The effect of stem implementations focused on chemistry topics on scientific process skills and entrepreneurship skills of 10th grade students
ÇİĞDEM KARAKAYA
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NUSRET KAVAK
- Öğretmenlerin teknolojik pedagojik alan bilgisi hazır bulunuşluk ve yapay zekâ eğitimine yönelik tutum ölçeklerinin yapay zekâ destekli dilsel uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması
Artificial intelligence assisted linguistic adaptation, validity and reliability study of teachers' technological pedagogical content knowledge readiness and attitude scales towards artificial intelligence education
SULTAN BURCU TÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜKSEL ALTUN
- Öğrenme ortamlarında yapay zekâ kullanım eğitiminin öğretmen görüşlerine etkisi
The effect of artificial intelligence implementation training on teachers' opinions in learning environments
ÜMMÜHAN YOKUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
KimyaGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE YALÇIN ÇELİK