Akıl ve zekâ oyunlarının 5. sınıf öğrencilerinin eleştirel ve yaratıcı düşünme becerileri üzerine etkisi
The impact of mind and intelligence games on fifth-grade students' critical and creative thinking skills
- Tez No: 978880
- Danışmanlar: PROF. DR. İRFAN TERZİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kütahya Dumlupınar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, akıl ve zekâ oyunlarının 5. sınıf öğrencilerinin eleştirel ve yaratıcı düşünme becerileri üzerindeki etkilerini incelemektir. 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Kütahya ili Tavşanlı ilçesindeki iki devlet okulunda öğrenim gören toplam 48 öğrenci, uygun örnekleme yöntemiyle belirlenmiş ve mevcut sınıflar esas alınarak rastgele şekilde deney ve kontrol gruplarına ayrılmıştır. Nicel araştırma yöntemlerinden öntest-sontest kontrol gruplu yarı deneysel desenin kullanıldığı çalışmada, bağımsız değişken olarak akıl ve zekâ oyunları; bağımlı değişkenler olarak ise eleştirel düşünme ve yaratıcı düşünme becerileri ele alınmıştır. Araştırma sürecinde deney grubuna sekiz hafta boyunca akıl ve zekâ oyunları eğitimi verilmiş; kontrol grubuna ise herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Verilerin toplanmasında Eleştirel Düşünme Testi (Eğmir & Ocak, 2016) ve Çocuklar İçin Yaratıcı Düşünme Bataryası (Tatlı, 2017) kullanılmış; elde edilen veriler SPSS programı aracılığıyla parametrik istatistiksel analiz yöntemleriyle (eşleştirilmiş t-testi, bağımsız örneklem t-testi) değerlendirilmiştir. Bulgular, deney grubunda yer alan öğrencilerin hem eleştirel düşünme becerilerinde hem de yaratıcı düşünme becerilerinde (özgünlük, ıraksak düşünme ve ayrıntılama) anlamlı düzeyde gelişim gösterdiğini ortaya koymuştur. Akıcılık alt boyutunda ise gruplar arasında anlamlı bir farklılık tespit edilememiştir. Kontrol grubunda ise her iki beceri alanında da anlamlı bir gelişim gözlenmemiştir. Bu sonuçlar, akıl ve zekâ oyunlarının üst düzey bilişsel becerileri destekleyici bir araç olarak kullanılabileceğini ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the effects of mind and intelligence games on fifth-grade students' critical and creative thinking skills. The research was conducted during the 2024–2025 academic year with a total of 48 students enrolled in two public schools in Tavşanlı, Kütahya, Türkiye. The students were selected through a purposive sampling method and were randomly assigned to experimental and control groups based on existing classroom structures. A pretest-posttest quasi-experimental design with a control group, one of the quantitative research methods, was employed. The independent variable of the study is mind and intelligence games, while the dependent variables are critical and creative thinking skills. During the eight-week implementation process, only the experimental group received structured instruction through various mind and intelligence games, while the control group received no intervention. Data were collected using the Critical Thinking Test (Eğmir & Ocak, 2016) and the Creative Thinking Battery for Children (Tatlı, 2017), and were analyzed using parametric statistical techniques (paired samples t-test and independent samples t-test) via the SPSS software. Findings indicated that students in the experimental group showed statistically significant improvements in both critical thinking and the sub-dimensions of creative thinking (originality, divergent thinking, and elaboration). However, no significant difference was observed in the fluency sub-dimension. In contrast, the control group showed no significant improvement in either domain. These results suggest that mind and intelligence games can be effective pedagogical tools for fostering higher-order cognitive skills in students.
Benzer Tezler
- Oyunlaştırma yöntemlerinin matematik eğitimindeki etkisi; Unıty tabanlı bir eğitim uygulaması üzerine deneysel bir çalışma
The effect of gamification methods in mathematics education; an experimental study on a Unity-based educational application
TANSU ULUSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiBilişim Sistemleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH ÇALLI
- Akıl ve zekâ oyunlarının ilkokul 3. sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimleri ve karar verme becerileri üzerine etkisi
The effect of mind and intelligence games on the critical thinking dispositions and decision making skills of primary school third grade students
İNAYET DAL ÇALIŞICI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimAfyon Kocatepe ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİL DUBAN
- Zekâ oyunları eğitim programının zihinsel yetersizliği olan öğrencilerin yetenek testleri ile ölçülen zihinsel becerilerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of the intelligence games training program on the mental skills measured by aptitude tests of students with mental disability
MUSTAFA KARADUMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Sanat Dalı
PROF. DR. GİZEM SAYGILI
DOÇ. DR. AHMET KURNAZ
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocukların yönetsel işlevler ile görsel algılarına bazı oyunların etkisi
The effects of some games on the executive functions and the visual perceptions of children with attention deficit ve hyperactivity disorder
ARZU ÇAKICI
Doktora
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET KÖK
- Akıl ve zekâ oyunlarının 8. sınıf öğrencilerinin rutin olmayan problemleri çözme başarısı ve matematik tutumlarına etkisi
The effect of mind games on 8th grade students' success in solving non-routine problems and their attitudes to mathematics
ŞEYMA ŞİŞMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
MatematikKocaeli ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN TURAN