The impact of encyclopedic conceptualizations on publicization of political knowledge: A comparison of Encyclopédie and al-Rasa'il al-Ikhwan al-Safa
Ansiklopedik kavramsallaştırmaların siyasi bilginin kamusallaşması üzerindeki etkisi: Encyclopédie ve İhvan-ı Safa risaleleri üzerinden bir karşılaştırma
- Tez No: 978797
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MÜMİN KÖKTAŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Siyasal Bilimler, Felsefe, Political Science, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Aydınlanma, Aydınlanma Çağı, Diderot, Denis, İhvan-ı Safa, Enlightenment, Enlightenment Age, Diderot, Denis, Ikhwanal an Safa
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Immanuel Kant'ın aydınlanma tanımını merkeze alarak, farklı tarihsel vekültürel bağlamlarda ortaya çıkmış iki kolektif ve ansiklopedik eseri karşılaştırmayıamaçlamaktadır. İncelenen eserler, İslam medeniyetinin Altın Çağı'nda yazılmış İhvan-ıSafa'nın Risaleleri ile 18. yüzyıl Batı Aydınlanması'nın ürünü olan ve Denis Diderot'unöncülüğünde hazırlanan Encyclopédie'dir. Karşılaştırma, temel olarak altı kavram üzerindenyürütülmektedir: özgürlük, hak, ahlak, eşitlik, egemenlik ve adalet. Bu kavramlar; birey(özgürlük ve hak), toplum (ahlak ve eşitlik) ve siyaset (egemenlik ve adalet) başlıkları altında,üç düzeyli bir analiz çerçevesiyle ele alınmıştır. Çalışmada Annales Okulu'nun tarihyazımıanlayışı, Derrida'nın yapısöküm yöntemi ve yorumlayıcı yaklaşım bir arada kullanılmış; ayrıcabulanık küme teorisi ve matematiksel fonksiyonların temel mantığı bu yöntemsel çerçeveyedestek sağlamıştır. Her bir kavramın tarihsel gelişimi izlenmiş, bu kavramlara söz konusueserlerde nasıl yaklaşıldığı analiz edilmiş, benzerlik ve farklılıklar ortaya konulmuş ve bueserlerin sonraki düşünsel üretimlere etkisi belirli referanslar aracılığıyla tartışılmıştır.Çalışmanın temel iddiası, Kant'ın“aydınlanma”yı aklın kullanımıyla tanımlayanyaklaşımından hareketle, farklı dönem ve medeniyetlerde ortaya çıkan düşünsel projelerinbenzer sorulara benzer cevaplar verebildiğini göstermektir. Bu bağlamda, bireyin akıl yoluylaözgürleşmesi, toplumun bilgi ve ahlaka dayalı olarak dönüşmesi ve siyasetin adalet temelindeörgütlenmesi gibi ortak düşünsel yönelimler, insanlığın evrensel entelektüel mirasının parçalarıolarak değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study explores two major encyclopedic works that appeared in different culturaland historical contexts, guided by Immanuel Kant's definition of enlightenment as theindividual's use of reason when confronting problems. It focuses on al-Rasa'il al-Ikhwan alSafa (the Epistles of the Brethren of Purity) from the Islamic Golden Age and the Encyclopédie,primarily initiated by Denis Diderot during the Western Enlightenment. The comparisonfocuses on six key concepts divided into three groups: the individual (freedom and rights),society (morality and equality), and politics (sovereignty and justice). Each concept is analyzedthrough its philosophical development leading up to these texts and how it is discussed withinthem. This study uses an interdisciplinary approach that combines the historiographical methodof the Annales School, Derrida's deconstruction technique, and interpretive method, whileutilizing the logic of the fuzzy set theory and mathematical functions. It aims to show how bothtexts addressed similar questions despite originating from different intellectual traditions. Thestudy identifies conceptual similarities and differences and shows that rational thinking canproduce similar responses across different enlightenment periods, highlighting a sharedintellectual heritage that transcends geography and time. The findings indicate that using reasonas a transformative force—at the level of the individual, social structures, and politicalauthority—has been a common concern among thinkers separated by centuries andcivilizations. Eventually, this study argues that enlightenment is not a solely Westernphenomenon but a broader human pursuit of understanding and collective progress.
Benzer Tezler
- Devrelerin büyük işaret cevaplarının bilgisayar yardımıyla bulunması
Başlık çevirisi yok
NÜKHET GÜNEYİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiUludağ ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERGÜR TÜTÜNCÜOĞLU
- Ulaş Sağlık Ocağı merkezinde nüfusun bazı niteliklerine ve konutların durumuna ilişkin bir çalışma
An Investigation carried out at the Ulaş Public Health Centre concerning some characteristics of the population and housing conditions in the district of Ulaş
EROL ŞANLI
Doktora
Türkçe
1985
Halk SağlığıCumhuriyet ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERVET ÖZGÜR
- Çimentonun sertleşmesi üzerinde kimyasal komponentlerin etkisi
Başlık çevirisi yok
NACİYE TÜRKEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE
- 1981 Türkiye tarımsal yapısının önemli bileşenleri ve tarımsal bölgelerin elde edilmesi
Principle components of Turkey's agricultural structure and to determine agricultural rigions in 1981
İHSAN KARABULUT
- Buğdayda farklı melezleme teknikleri kullanarak tohum tutma oranının saptanılması
Başlık çevirisi yok
İSMAİL TÜZÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
ZiraatUludağ ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİS RUHİ EKİNGEN