Mukokütanöz Behçet ve Ailevi Akdeniz Ateşi hastalarının yaşam kalitesini etkileyen faktörlerin sağlıklı grup ile karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Evaluation of the factors affecting the quality of life in patients with mucocutaneous Behçet's disease and Familial Mediterranean Fever: A comparative study with a healthy control group
- Tez No: 978656
- Danışmanlar: PROF. DR. CEMAL BES, DR. GAMZE AKKUZU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Behçet sendromu, Ailevi akdeniz ateşi, SF-36 ölçeği, WPAI-GH ölçeği, Yaşam kalitesi, Behçet's syndrome, Familial Mediterranean fever, SF-36 scale, WPAI-GH scale, Quality of life
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş: Behçet hastalığı ilk olarak oral ve genital ülserler ile üveit bulguları ile tanımlanmış, zamanla klinik spektrumu genişlemiştir. Tekrarlayan oral ve genital aftlar, oküler tutulum, üveit atakları ve arter–venleri tutan sistemik vaskülitle karakterize otoinflamatuar bir hastalıktır. Ailevi Akdeniz Ateşi (AAA), düzensiz aralıklarla ortaya çıkan, genellikle 12–72 saat süren ve çoğu kez kendiliğinden sonlanan ateş ataklarıyla seyreden; karın, akciğer ve eklemlerde şiddetli ağrıya yol açan serozal inflamasyonun eşlik ettiği genetik geçişli otoinflamatuar bir hastalıktır. Fiziksel hastalıkların izlenmesinde yalnızca fizyolojik parametreler değil, hastaların psikososyal durumları da değerlendirilmelidir. Çalışanlarda sağlık sorunları, sıklıkla günlük aktivitelerde azalma ve iş yerinde verimlilik kaybı ile ilişkilidir. Bu etkiyi belirlemek amacıyla, sağlıkla ilişkili işyeri üretkenlik kaybını ölçen çeşitli değerlendirme araçları geliştirilmiştir. Bu çalışmada mukokütanöz tutulumlu Behçet ve amiloidozu olmayan FMF hastalarının iş gücü kaybı ve yaşam kalitesinin hastalık aktivitesi ile ilişkisi ve hastalık aktivitesinden bağımsız sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırmalı ilişkisi değerlendirilmiştir.Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya, 2022–2025 yılları arasında Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Romatoloji Polikliniğinde izlenen 109 Mukokütanöz Behçet hastası ile Ailevi Akdeniz Ateşi (AAA) tanısı olan ve takipleri sırasında amiloidoz gelişimi saptanmamış 110 hastadan oluşan iki hasta grubu dahil edilmiştir. Karşılaştırma amacıyla, kronik hastalığı bulunmayan ve sekel durumu olmayan 59 sağlıklı gönüllü kontrol grubunu oluşturmuştur. Behçet sendromu veya AAA dışında yaşam kalitesini etkileyebilecek kronik hastalığı, aktif enfeksiyonu veya tanımlanmış psikiyatrik bozukluğu olan bireyler çalışma dışı bırakılmıştır. Poliklinik kontrolü için başvuran hastalar ve sağlıklı kontrol grubu için demografik ve sosyoekonomik özellikleri, SF-36 (Short Form-36) yaşam kalitesi anketi ve İş Verimliliği ve Aktivite Bozukluğu Anketi (WPAI-GH) kaydedilmiş. Hastalık aktivitesinin değerlendirilmesi amacıyla AAA grubunda Otoinflamatuar Hastalık Aktivite İndeksi (AIDAI), Behçet sendromu grubunda ise Behçet Hastalığı Güncel Aktivite Formu (BDCAF) kullanılmıştır. İş Verimliliği ve Aktivite Bozukluğu (WPAI-GH) anketi, SF-36 ve hastalık skorlama formlarında olduğu gibi 28 gün üzerinden değerlendirilmiştir. Bulgular: WPAI-GH ile yapılan analizlerde, AAA hastalarında sağlık nedeniyle kaçırılan çalışma, çalışırken yaşanan bozulma, genel iş kaybı ve aktivitede bozulma yüzdeleri sağlıklı kontrollere göre anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur(p= 0.013, p<0.001, p<0.001, p<0.001). Behçet hastalarında ise sağlık nedeniyle aktivitede bozulma belirgin olarak artmıştır (p<0.001). Her iki hasta grubunda iş verimliliği ve aktivite bozukluğu benzer düzeyde olumsuz etkilenmiştir. Hastalık aktivitesi ve semptom varlığı (oral aft, kutanöz bulgular, artrit/artralji) ile iş gücü kaybı arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır. SF-36 değerlendirmesi hem BD hem de AAA hastalarında fiziksel ve psikososyal boyutlarda yaşam kalitesinde belirgin düşüşler olduğunu göstermiştir (p<0.001). Sosyal işlevsellik özellikle Behçet hastalarında etkilenmiş(p=0.03). AAA hastalarında ise sınırlı bir bozulma gözlenmiştir. BDCAF ve AIDAI skorları ile SF-36 alt ölçekleri arasındaki negatif korelasyon saptanmıştır. Sonuç: Behçet hastalığı ve AAA hem iş gücü verimliliğini hem de yaşam kalitesini çok boyutlu olarak olumsuz etkilemektedir. Çalışmadaki hasta gruplarının özellikleri değerlendirilince tutulumu sınırlı ve hastalık aktivitesi düşük olsa bile mevcut hastalıkların yaşam kalitesinin anlamlı biçimde etkilendiğini ortaya koymaktadır. Bulgular, bu hasta gruplarında yalnızca hastalık aktivitesini kontrol etmeye yönelik değil, iş gücü kaybını azaltacak ve yaşam kalitesini artıracak kapsamlı, multidisipliner yaklaşımların gerekliliğini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: Behçet's disease was first identified based on oral and genital ulcers and uveitis, and its clinical spectrum has expanded over time. It is an autoinflammatory disease characterized by recurrent oral and genital aphthous ulcers, ocular involvement, uveitis attacks, and systemic vasculitis involving arteries and veins. Familial Mediterranean Fever (FMF) is a genetically transmitted autoinflammatory disease characterized by recurrent febrile attacks occurring at irregular intervals, typically lasting 12–72 hours and often resolving spontaneously. It is accompanied by serositis, causing severe pain in the abdomen, lungs, and joints. In monitoring physical illnesses, clinicians should evaluate not only physiological parameters but also the psychosocial status of patients. Health problems in employees are frequently associated with a decrease in daily activities and loss of productivity at work. To evaluate this impact, various assessment tools have been developed to measure workplace productivity loss related to health. This study evaluated the relationship between work loss and quality of life in patients with mucocutaneous Behçet's disease and FMF without amyloidosis, and examined how these outcomes relate to disease activity, comparing them also with a healthy control group.Methods: This study included two patient groups: 109 patients with mucocutaneous Behçet's disease followed at the Rheumatology Outpatient Clinic of Başakşehir Çam and Sakura City Hospital between 2022 and 2025, and 110 patients with Familial Mediterranean Fever (FMF) who had not developed amyloidosis during follow-up. For comparison, 59 healthy volunteers without chronic diseases or sequelae formed the control group. Individuals with chronic diseases other than Behçet's syndrome or FMF that could affect quality of life, active infections, or identified psychiatric disorders were excluded from the study. Demographic and socioeconomic characteristics, the SF-36 (Short Form-36) quality of life questionnaire, and the Work Productivity and Activity Impairment Questionnaire (WPAI-GH) were recorded for patients presenting for outpatient clinic follow-up and the healthy control group. The Autoinflammatory Disease Activity Index (AIDAI) was used to assess disease activity in the FMF group, and the Behçet's Disease Current Activity Form (BDCAF) was used in the Behçet's syndrome group. The Work Productivity and Activity Impairment (WPAI-GH) questionnaire was evaluated over a 28-day period, as in the SF-36 and disease scoring forms. Results: Analyses using the WPAI-GH revealed significantly higher percentages of work time missed due to health reasons, work impairment, overall work loss, and activity impairment in FMF patients compared to healthy controls(p= 0.013, p<0.001, p<0.001, p<0.001). In Behçet's disease, activity impairment due to health reasons was significantly increased (p<0.001). Work productivity and activity impairment were adversely affected to a similar extent in both patient groups. Significant correlations were found between disease activity and symptom presence (oral aphthae, cutaneous findings, arthritis/arthralgia) and work disability. The SF-36 assessment revealed significant decreases in quality of life in both BD and FMF patients across both physical and psychosocial domains(p<0.001). Social functioning was particularly affected in Behçet's disease patients, while limited impairment was observed in FMF patients (p=0.03). A negative correlation was found between the BDCAF and AIDAI scores and the SF-36 subscales.Conclusion: Behçet's disease and FMF negatively impact both workforce productivity and quality of life in multiple ways. The characteristics of the patient groups in the study show that even when disease involvement is limited and disease activity is low, existing conditions significantly impact quality of life. The findings emphasize the need for comprehensive, multidisciplinary approaches not only to control disease activity in these patient groups but also to reduce work disability and improve quality of life.
Benzer Tezler
- Nörolojik tutulumu olmayan Behçet hastalarında nöropsikiyatrik bulgu ve belirti sıklığının incelenmesi
Assessment of the frequency of neuropsychiatric signs and symptoms in Behçet's disease patients without neurological involvement
CEREN TANSU YAVUZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
RomatolojiSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEMAL BES
- Behçet hastalığında klinik bulgular, cinsiyet, paterji ve HLA-B5 arasındaki ilişkiler
Başlık çevirisi yok
ENİSE SALİHİ
- Behçet hastalığında papülopüstüler lezyonların yaş ve cinse göre sıklığı ve dağılım özellikleri
Başlık çevirisi yok
MELTEM KUTLAR
- Romatizmal hastalıklarda antikeratin antikorlar
Antikeratin antibodies in rheumatological diseases
ERDAL BALCAN
- Mukokütanöz behçet olgularında famotidin tedavisiyle elde edilen sonuçlar
Başlık çevirisi yok
NİLGÜN SAYMAN