Aile hekimliği polikliniklerine başvuran hastalarda Akdeniz diyetine bağlılık ile anksiyete ve depresyon arasındaki ilişki
Relationship between Mediterranean diet adherence and anxiety and depression in patients applying to family medicine outpatient clinics
- Tez No: 978604
- Danışmanlar: DOÇ. DR. VELİTTİN SELÇUK ENGİN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Akdeniz diyeti, Anksiyete, Depresyon, MEDAS, HADS, Mediterranean diet, Anxiety, Depression, MEDAS, HADS
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Akdeniz diyeti başta depresyon ve anksiyete olmak üzere birçok hastalık için hem koruyucu hem tedavi edici bir beslenme düzenidir. Anksiyete ve depresyon ise toplumu çok fazla etkileyen ve birinci basamakta sık rastlanan tıbbi durumlardır. Beslenme alışkanlıkları ve psikiyatrik rahatsızlıkların literatürdeki bu ilişkilerine dayanarak biz de çalışmamızda aile hekimliği polikliniğimize başvuran hastalarda Akdeniz diyetine bağlılık durumlarıyla, depresyon ve anksiyete durumlarını tespit ederek aralarındaki ilişkiyi anlamayı hedefledik. Bunun yanında beslenme önerilerinin önemi için farkındalık geliştirilmesi, aile hekimliği polikliniğinde hastaların yaşam tutumları ve psikolojik durumlarının belirlenmesi için maliyet etkin iyi klinik uygulamaların geliştirilmesine katkı sunulması ve birinci basamakta toplum temelli koruyucu hekimlik stratejilerinin geliştirilmesi de hedeflerimiz arasındaydı. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız tek merkezli, kesitsel, tanımlayıcı, prospektif tipte bir anket çalışmasıdır. Bu kapsamda 15.04.2025 ile 15.10.2025 tarihleri arasında İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi aile hekimliği polikliniğine başvuran 18-65 yaş arasındaki hastalara araştırmacı tarafından hazırlanan bir anket formu uygulandı. Anket formunda sosyodemografik verileri içeren 13 soru soruldu, ayrıca Akdeniz diyeti uyumunu ölçmek için 14 sorudan oluşan Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği (MEDAS) ile anksiyete ve depresif duygu durumunu ölçmek için 14 sorudan oluşan Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADS) kullanıldı. Verilerinin analizinde“IBM SPSS 27.0”programı kullanıldı. Çalışmada p<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Araştırma için etik kurul onayı İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi Bilimsel Araştırmalar Etik Kurulu'ndan 13.03.2025 tarihli E-80929729-000-271198864 sayılı yazı ile alındı. Bulgular: Çalışmayı 211 kişi tamamlamıştır. Çalışmaya katılanların %71,6'sı (151 kişi) kadın %28,4'ü (60 kişi) erkektir. Katılımcıların yaş ortalaması 35,85±12,18'dir. Katılımcıların %31,8'i (67 kişi) Akdeniz diyetine bağlı; %68,2'si (144 kişi) Akdeniz diyetine bağlı değil olarak bulundu. Çalışmamızda MEDAS puanları eğitim düzeyi gruplarına göre istatistiksel açıdan anlamlı farklılık gösteriyordu. Katılımcıların %54,5'inde (115 kişi) anksiyete bulguları mevcut; %45,5'inde (96 kişi) anksiyete bulgusu mevcut değildi. HADS anksiyete puanları; cinsiyet, eğitim düzeyi, meslek grupları ve alkol kullanım durumuna göre istatistiksel farklılık gösteriyordu. Katılımcıların %37,9'unda (80 kişi) depresyon bulgusu mevcut, %62,1'inde (131 kişi) ise depresyon bulgusu mevcut değildi. Medeni hal, eğitim düzeyi, meslek grupları ve multimorbidite durumuna göre depresyon puan ortalamaları istatistiksel olarak anlamlı şekilde farklıydı. Akdeniz tipi beslenme ile anksiyete ve depresyon arasındaki ilişkiyi incelediğimizde korelasyon olmadığı görüldü. Sonuç: Akdeniz diyeti ile anksiyete ve depresyon arasında herhangi bir korelasyon olmadığı görüldü. Anksiyete ve depresyon birinci basamakta sık görülen psikiyatrik rahatsızlıklardır ve bu açıdan bakıldığında birinci basamak hekiminin anksiyete ve depresyonu iyi tanıması ve değerlendirebilmesi gereklidir. Aile hekimliğinin bütüncül, biyopsikososyal yaklaşımı göz önüne alındığında beden ve ruhsal sağlık açısından koruyucu hekimlik uygulamaları önemlidir. Bu bağlamda anksiyete ve depresyonun değiştirilebilir risk faktörlerinin araştırılması, tanınması, anksiyete ve depresyonun önlenmesi, sıklığının azaltılması için önemli bir araştırma konusudur. Bunun için de tüm toplumu yansıtan geniş ölçekli çalışmalara ve daha yüksek kanıt düzeylerine ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Aim: The Mediterranean diet is both a preventive and therapeutic dietary pattern for many illnesses, particularly depression and anxiety. Anxiety and depression are medical conditions that significantly impact society and are frequently encountered in primary care. Based on these relationships between dietary habits and psychiatric disorders in the literature, our study aimed to understand the relationship between adherence to the Mediterranean diet and depression and anxiety among patients presenting to our family medicine outpatient clinic. Furthermore, our objectives included raising awareness of the importance of nutritional recommendations, contributing to the development of cost-effective, good clinical practices for assessing patients' lifestyles and psychological well-being in family medicine outpatient clinics, and developing community-based preventive medicine strategies in primary care. Materials and Methods: Our study is a single-center, cross-sectional, descriptive, prospective survey study. In this context, a survey form developed by the researcher was administered to patients aged 18-65 who presented to the family medicine outpatient clinic of Istanbul Kanuni Sultan Süleyman Training and Research Hospital between April 15, 2025, and October 15, 2025. The survey form included 13 questions covering sociodemographic data. In addition, the 14-question Mediterranean Diet Adherence Scale (MEDAS) was used to measure Mediterranean diet adherence, and the 14-question Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS) was used to measure anxiety and depressive mood. Data were analyzed using IBM SPSS 27.0. p<0.05 was considered statistically significant in the study. Ethics committee approval for the research was obtained from the Scientific Research Ethics Committee of Istanbul Kanuni Sultan Süleyman Training and Research Hospital with the letter numbered E-80929729-000-271198864 dated 13.03.2025. Results: 211 people completed the study. 71.6% of the participants (151 people) were female and 28.4% of the participants (60 people) were male. The mean age of the participants was 35.85±12.18 years. 31.8% (67 people) of the participants were found to be compatible with the Mediterranean diet and 68.2% (144 people) were found to be incompatible with the Mediterranean diet. In our study, MEDAS scores showed statistically significant differences according to education level groups. 54.5% (115 people) of the participants had anxiety symptoms, while 45.5% (96 people) had no anxiety symptoms. HADS anxiety scores showed statistically significant differences according to gender, education level, occupational groups, and alcohol use status. 37.9% (80 people) of the participants had depression symptoms, while 62.1% (131 people) had no depression symptoms. Mean depression scores were statistically significantly different across marital status, education level, occupational groups, and multimorbidity. When we examined the relationship between the Mediterranean diet and anxiety and depression, we found no correlation. Conclusion: No correlation was found between the Mediterranean diet and anxiety and depression. Anxiety and depression are common psychiatric disorders in primary care. Therefore, primary care physicians must be able to properly recognize and assess anxiety and depression. Given the holistic, biopsychosocial approach of family medicine, preventive medical practices are crucial for physical and mental health. In this context, investigating and identifying modifiable risk factors for anxiety and depression is an important research topic for preventing and reducing the incidence of anxiety and depression. This requires large-scale studies reflecting the entire population and higher levels of evidence.
Benzer Tezler
- Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 18 yaş ve üzeri hastalarda gıda takviyesi kullanımı ve hastaların bu konudaki bilinç düzeyi
Dietary supplement usage and awareness level of the patients who applied to Family Medicine Outpatient Clinic of Akdeniz University Hospital
MELİS SİMLA BALTACIOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiAkdeniz ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELAHAT AKDENİZ
- Tip 2 diyabet ve dislipidemi tanılı hastaların lipid hedeflerine ulaşmada statin kullanımı hakkındaki bilgi, tutum, davranış ve farkındalıklarının değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge, attitude, behavior and awareness of patients with type 2 diabetes and diabetes mellitus about statin use in achieving lipid targets
FATIMA BETÜL TUTOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiAkdeniz ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELAHAT AKDENİZ
- Ailesel akdeniz ateşi hastalarında tanı süreci ve tanı sürecindeki gecikmeyle ilgili faktörlerin değerlendirilmesi
The diagnosis process in patients with familial mediterranean fever and evaluation of the factors related to the delay in the diagnosis process
MERVE ÖZTÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUSUF ÇETİN DOĞANER
- Altmışbeş yaş ve üzeri bireylerin üriner inkontinans durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of urinary incontinence among individiuals aged 65 and over
FLORİJE MEŞELİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Aile HekimliğiAkdeniz ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN YAMAN
- Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran 20 yaş üstü kişilerin ileriye yönelik talimatlar konusunda bilgi düzeylerinin ve tutumlarının değerlendirilmesi
Assesment of knowledge levels and attidutes about advance directives among above 20 years old people WHO were examined in Akdeniz University Family physician outpatient clinic
İSMET KOŞAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Aile HekimliğiAkdeniz ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELAHAT AKDENİZ