Yatırım tahkiminde manevi tazminat
Moral damages in investment arbitration
- Tez No: 978522
- Danışmanlar: PROF. DR. FARUK KEREM GİRAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, uluslararası yatırım tahkiminde manevi tazminat konusu ICSID tahkim mahkemesi kararları çerçevesinde incelenmiştir. Yatırım tahkiminde manevi tazminata giden tarihi ve hukuki süreç, ICSID tahkim mahkemesi kararlarında manevi tazminat talepli yargılamalar, manevi tazminat şartları ve etrafındaki tartışmalar öncelikli olarak incelenmiştir. Yatırım tahkiminde manevi tazminat konusunu çalışmak ilk olarak manevi zarar ve manevi tazminat kavramlarının açıklamasını gerektirmektedir. Bu nedenle çalışmamızda bu kavramları açıklayıp, öğretideki görüşler, Türk ve yabancı mahkeme kararları ile bu kavramı örneklendirdik. Yabancı yatırımcıların manevi tazminat talepli davalarında, yabancı tüzel kişi yatırımcıların yaygın olarak varlığı bizleri tüzel kişilik kavramını inceleyip farklı hukuk sistemleri içerisindeki konumunu irdelememizi gerektirdi. Tüzel kişilerin manevi tazminat talep hakları ve buna dair tartışmalar çalışma kapsamında etraflıca incelendi. Çalışmamızın esas gövdesini oluşturan yatırım tahkiminde manevi tazminatın kişi yönünden incelemesinde öncelikli olarak uluslararası hukukta manevi zarar ve manevi zararın telafi edilmesi uluslararası mahkeme kararları bağlamında ele alındı. Daha sonrasında, uluslararası yatırım hukukunun kaynakları, yatırım hukukunda hâkim olan ilkeler tek tek incelenerek çalışma konumuzun hukuki temelleri oluşturulmuş oldu. ICSID anlaşması ve sonrasında kurulan ICSID tahkim merkezinde hakem yargılamaların işleyişi, anlaşmanın kişi ve konu yönünden yetki unsurları emsal hakem kararları ile incelenerek açıklandı. Gerçek ve tüzel kişi yabancı yatırımcıların, yatırımcı gönderen kaynak ülke ile yabancı yatırımcıya ev sahipliği yapan devlet arasındaki yatırım anlaşmasına, yatırım sözleşmesine ve hukukun genel ilkelerine dayanarak ev sahibi devlete karşı başlattıkları manevi tazminat talepli davaları ayrıntılı olarak ele alındı. Desert Line v. Yemen, Lemire v. Ukrayna, Sallini v. Fas gibi yatırım tahkiminde içtihat oluşturan kararlar ayrıntılı olarak incelenerek bu kararlarda hakem heyetleri ile ortaya konan yatırım ve yatırımcıya dair kurallar değerlendirildi. Hakem mahkemelerinin manevi tazminat için istisnai şartların varlığını aramalarına dair uygulama ve bu uygulama etrafındaki tartışmalara değinildi. Tüzel kişi yatırımcıların manevi tazminat talepleri ve hakları, tüzel kişi yatırımcılarının çalışanlarının manevi tazminat hakkına dair hakem kararları ve öğretideki tartışmalar ayrıntılı olarak incelendi. Diğer yandan, ev sahibi devletin yabancı yatırımcılara karşı davaları ve karşı taleplerinin hukuki gerekçeleri ICSID hakem kararları kapsamında değinildi. Konuya dair çalışmamızda uluslararası kamu hukuku kaynaklı manevi tazminat kararları incelenmiş ve yatırım hukukundaki manevi tazminat kararları ile ilişkilendirilmiştir. Çalışmanın son kısmında ise tahkim hukukunda manevi tazminat dair tartışmalı konulara ( istisnai şartlar, manevi tazminatın hesaplanması, çifte tazminatlandırma, yargılama giderleri) değinilerek çalışma tamamlanmıştır. Çalışma sonucunda yatırım tahkiminde gerçek ve tüzel kişilerin manevi tazminat talep etme hakkının şüphesiz olduğunu kanaatine varılarak hakem mahkemelerinin manevi tazminata hükmetmek için istisnai şartları aramaları eleştirilmiş ve bu şartların ancak manevi tazminat miktarının belirlenmesinde göz önünde tutulması gerektiği görüşü ileri sürülmüştür.
Özet (Çeviri)
In this thesis, moral damages in international investment arbitration are studied within the framework of the ICSID arbitration tribunals' awards. Legal and historical process leading to moral damages in investment treaty arbitration, legal procedures relating to the moral damages in ICSID tribunal's awards, conditions for moral damages and debates around the awarding of moral damages in investment arbitration are primarily analysed. To study the topic of the moral compensation in the investment arbitration, it is necessary first to examine the concepts of moral damages and moral compensation. Thus, we firstly explain the concepts of moral losses and moral compensation, then will examplify these concepts in practice with the help of the cases and awards from Turkish municipal courts and international tribunals as well as opinions from the doctrine. The common existence of legal entity investors in the cases in which foreign investors claim damages compels us to examine the concept of“legal entity”and to analyse its different forms in different legal systems. The right of the moral compensation of the legal entities and discussions around it will be comprehensively examined in the study. Regarding the examination of the Jurisdiction Ratione Personae in moral damages in the investment arbitration, which constitutes the core of the thesis, we began with examining the intangible losses and their reparations in general international public law in the lights the past judgments of the international courts. Later, the main sources of the international investment law, basic principles of the investment law are studied respectively to establish the legal basis of the thesis. ICSID convention and processing of the ICSID arbitrational tribunals, the Jurisdiction Ratione Personae and materiae in the convention, precedent awards and judgments are explained. Basing their claims on bilateral investment treaties between the home country and source country, investment contract and the principles of the law, legal and natural person investors initiate legal process against the home country. We studied these claims in detail. Cases such as Desert Line v Yemen, Lemire v Ukraine, and Sallini v. Moracco are analysed deeply, the emerging rules from the awards of these tribunals regarding investors and investment are evaluated. We also mention the discussions around the tribunal awards which seek the exceptional circumstance to grant moral compensation to the plaintiff in the investment arbitration. Moral compensation claims of the legal entity investors and their rights, tribunal awards regarding employees of the legal entity investors and doctrinal discussions are examined in detail. On the other hand, counterclaims of the home state against the foreign investors and the legal reasonings of the counterclaims are examined under the light of the ICSID arbitration awards. In the last part of the thesis, we complete the study with referring the controversial issues around the moral damages in investment arbitration, such as exceptional conditions, calculation of the moral compensation, double recovery, and costs. Additionally, moral damages judgements of the international courts in the public international law are studied and they are interconnected with the moral damages awards in the investment arbitration. Following comprehensive study and readings, we come to conclusion that natural person and legal entity investors are entitled to claim moral compensations in the investment arbitration. The seeking of the exception circumstances as pre-condition for awarding moral damages in investment arbitration is an approach that is needed to be criticized. Exceptional circumstances and fault-based liability should be taken into consideration only while calculating the amount of the moral compensation.
Benzer Tezler
- Yatırım tahkiminde“emsal karar”
Precedent" in investment arbitration
CEYLA ÖZKAZANÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Hukukİstanbul Bilgi ÜniversitesiHukuk Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAZMİYE PINAR ARTIRAN
- Yatırım tahkiminde sınai mülkiyet haklarının korunması
Protection of industrial property rights in investment arbitration
AYDIN KAĞAN ÇALIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HukukAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ OSMAN BUĞRA BEYDOĞAN
- Uluslararası yatırım tahkiminde yatırımın hukuka aykırılığı
The illegality of investment in international investment arbitration
BURAK TERZİ
- ICSID yatırım tahkiminde Avrupa Komisyonu'nun Amicus Curıae müdahalelerinin etkileri
The impact of the European Commission's Amicus Curiae participation in ICSID investment arbitration
MUSTAFA CİHAD ÇEVİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Hukukİbn Haldun ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ YEŞİLIRMAK
- Milletlerarası yatırım tahkiminde ölçülülük ilkesi
The principle of proportionality in international investment arbitration
MEHMET TUĞBERK DEKAK