Ardahan ili taşınmaz kültür varlıkları: Korunma sorunları ve çözüm önerileri
Ardahan province immovable cultural assets: Protection problems and solution suggestions
- Tez No: 978240
- Danışmanlar: PROF. DR. YUSUF ÇETİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Arkeoloji, Archeology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Iğdır Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Arkeoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Taşınmaz kültür varlıkları, tarih öncesi ve tarihi dönemlere ait bilim, kültür, din ve güzel sanatlarla ilgili olan ve sosyal yaşama konu olmuş bilimsel, kültürel anlamda özgün değere sahip yer üstünde, yer altında ve su altında bulunan taşınmaz varlıklar olarak tanımlanmış olup bunlar kaya mezarları, resimli mağaralar, höyükler, ören yerleri, mezarlıklar, kaleler, köprüler, kervansaraylar, kiliseler, eski anıt ve duvar kalıntıları vb. taşınmazlardan oluşmaktadır1 . Taşınmaz kültür varlıkları bulunduğu ortam, iklim koşulları ve beşeri faktörler sonucu çeşitli tahribatlara uğrayarak yok olma sürecine girmektedir. Toplumun hafızası niteliğinde, geçmiş ile gelecek arasındaki en önemli bağı oluşturan bu mirasın korunarak gelecek nesillere ulaştırılması büyük önem arz etmektedir. Bu nedenle taşınmaz kültür varlıklarının mevcut hallerinin sürekli incelenerek takibinin yapılması ve mevcuttaki korunma sorunlarının giderilmesi adına en kısa sürede gerekli restorasyon ve konservasyon çalışmalarının yapılarak koruma altına alınması gerekmektedir. Bu çalışma kapsamında Ardahan ilinde yer alan iki yüze yakın taşınmaz kültür varlığı yerinde incelenerek taşınmaz kültür varlıklarının mevcuttaki korunma sorunları tespit edilmiş ve bu sorunlara yönelik çözüm önerilerinde bulunulmuştur. Yapılan incelemelerde ildeki taşınmaz kültür varlıklarının bulundukları coğrafya ve sert iklim koşullarından büyük oranda olumsuz yönde etkilendikleri anlaşılmıştır. Taşınmaz kültür varlıklarında yağış, rüzgâr, nem, sıcaklık farkları, erozyon vb. faktörler sonucu yapı bölümleri ve malzeme kayıpları, derzlerde boşalma, çatlak ve kırık oluşumları, parça kayıpları, aşınma, kararma ve renk değişimi, yüzey kayıpları gibi tahribatların meydana geldiği görülmüştür. Ayrıca taşınmaz kültür varlıklarında gerçekleştirilen kaçak kazı çukurları, boyama, resim ve grafiti yapma, özgün olmayan harçla onarım amaçlı dolgu yapma gibi insan kaynaklı fiziksel müdahale ve onarım müdahaleleri sonucu ise taşınmaz kültür varlıklarının tarihi belge değerini ve önemini kaybettiği tespit edilmiştir. Taşınmaz kültür varlıklarında tespiti yapılan korunma sorunları, bunların kaynakları ve korunma sorunlarının taşınmaz kültür varlıklarında görüldüğü yerler fotoğraflarla belgelenerek ortaya konulmuştur. Bu sorunların giderilmesi adına restorasyon ve konservasyon çalışmalarında dikkat edilecek hususlar için güncel uygulamalar, konuya ilişkin mevzuatlar ve konu ile ilgili önceden yapılmış çalışmalar incelenerek uygulama aşamasında dikkat edilecek hususlar ve ilkeler belirtilmiştir. Bu çalışma ile Ardahan ili sınırları içinde yer alan taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına yönelik koruma alanında yapılmış çalışmalar da referans alınarak çözüm önerilerinde bulunulmuştur. Bu şekilde çalışmada taşınmaz kültür varlıklarını tehdit eden korunma sorunlarını ortadan kaldırmak ya da en aza indirgemek, taşınmaz kültür varlıklarının sürekli bakım ve onarım kapsamında ömrünü uzatmak hedeflenmiştir.
Özet (Çeviri)
Immovable cultural assets are defined as immovable assets found above ground, underground and under water that are related to science, culture, religion and fine arts from prehistoric and historical periods and have a scientific and cultural unique value that have been the subject of social life. These are rock tombs, illustrated caves, mounds, ruins, cemeteries, castles, bridges, caravanserais, churches, old monuments and wall ruins, etc. It consists of real estate. Immovable cultural assets are subjected to various destructions as a result of their environment, climatic conditions and human factors and are entering the process of extinction. It is of great importance that this heritage, which is the memory of the society and constitutes the most important link between the past and the future, is preserved and delivered to future generations. For this reason, it is necessary to constantly examine and monitor the current state of immovable cultural assets and to take them under protection by carrying out the necessary restoration and conservation works as soon as possible in order to eliminate the existing conservation problems. Within the scope of this study, nearly two hundred immovable cultural assets in Ardahan province were examined on-site, the current conservation problems of immovable cultural assets were identified and solutions were proposed for these problems. As a result of the investigations, it was understood that the immovable cultural assets in the province were largely negatively affected by the geography and harsh climatic conditions in which they are located. Precipitation, wind, humidity, temperature differences, erosion, etc. in immovable cultural assets. As a result of these factors, it has been observed that damage such as building parts and material losses, discharge in joints, crack and fracture formations, loss of parts, abrasion, darkening and color change, and surface losses have occurred. In addition, it has been determined that immovable cultural assets have lost their historical document value and importance as a result of human-induced physical interventions and repair interventions such as illegal excavation pits, painting, painting and graffiti, and filling with non original mortar for repair purposes. The conservation problems identified in immovable cultural assets, their sources and the places where conservation problems are observed in immovable cultural assets have been documented with photographs. In order to eliminate these problems, current practices, relevant legislation and previous studies on the subject have been examined for the issues to be considered in restoration and conservation works, and the issues and principles to be considered during the implementation phase have been stated. In this study, solution suggestions were made by taking as a reference the studies carried out in the field of conservation for the protection of immovable cultural assets within the borders of Ardahan province. In this way, the aim of the study is to eliminate or minimize the conservation problems that threaten immovable cultural assets and to extend the life of immovable cultural assets within the scope of continuous maintenance and repair.
Benzer Tezler
- Ardahan ili Sulakyurt köyünde korunan ve otlatılan meralardaki bitki örtüsü ve verim güçlerinin saptanması
Determination of herb species, compositions and yields of a protected and grazed pasture in the Sulakyurt village area in Ardahan
ABBAS ATEŞ
- Ardahan ili Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği'ne bağlı işletmelerdeki sığırların bazı döl verimi özellikleri
Some semen efficiency properties of cattles in the enterprises of Ardahan city stud cattle farming association
TÜRKAN BİLGİN TIRPANCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
ZiraatKafkas ÜniversitesiVeterinerlik Zootekni Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUAMMER TİLKİ
- Ardahan ili, Posof, Damal ve Hanak ilçeleri florası
Flora of Posof, Damal and Hanak district in Ardahan
SEZGİN ESEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Ormancılık ve Orman MühendisliğiArtvin Çoruh ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGÜR EMİNAĞAOĞLU
- Ardahan ili meralarının uzaktan algılama ve coğrafi bilgi sistemi teknikleri ile sınıflandırılması
Classification of rangelands in Ardahan province using remote sensing and geographic information system techniques
SÜREYYA EMRE DUMLU
- Ardahan ili kemirici faunası (Mammalıa: Rodentia)
Rodent fauna of Ardahan (Mammalia: Rodentia)
ENGİN YILMAZ