Harputlu Nusret Efendi Şerh-i Tâ'iyye-i Sâ'ib-i Tebrîzî (1b-50a Transkripsiyonlu Metin-İnceleme)
Harputlu Nusret Efendi Şerh-i Tâ'iyye-i Sâ'ib-i Tebrîzî (1b-50a Transcribed Text-Analysis)
- Tez No: 977587
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BÜLENT ŞIĞVA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Şerh, Şârih, Nusret Efendi, Sâ'ib-i Tebrîzî, Eski Türk edebiyatı, Commentator, Commentary, Nusret Efendi, Sâ'ib-i Tebrîzî, Old Turkish literature
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Şerh geleneği, klasik Türk edebiyatı metinlerinin içerisinde önemli bir yere sahiptir. Özellikle Arap ve Fars dilindeki eserler şerhler için kaynak dil haline gelmiştir. Bu dillerdeki eserlerin anlaşılması, açıklanması ve yorumlanması ihtiyacından şerh geleneği doğmuştur. Sebk-i Hindî akımının önemli temsilcilerinden biri olan Sâ'ib-i Tebrîzî, hayal gücü, imge ve kapalı anlatımla kaleme aldığı şiirleriyle Dîvân'ı şârihler tarafından çoğunlukla şerh edilmeye ihtiyaç duyulan eserlerden biri olmuştur. Ebubekir Nusret Efendi tarafından üç ayrı Sâ'ib-i Tebrîzî Dîvânı şerhi kaleme alınmıştır. Bunlar; elif, tâ ve Dîvân'dan seçilen farklı kafiyedeki gazellerin şerhidir. Bu çalışmada Ebubekir Nusret Efendi'nin Sâ'ib-i Tebrîzî Dîvânışerhindeki tâ kafiyeli gazellerin 1b-50a varakları Latin harflerine aktarılarak tenkitli metin yoluyla incelenmesi amaçlanmıştır. Aynı zamanda Sâ'ib-i Tebrîzî ve Nusret Efendi'nin hayatı, edebî kişiliği ve eserleri hakkında ayrıntılı bilgiye yer verilmiş, şerh tanımı yapılarak Sâ'ib-i Tebrîzî Dîvânı'ndan yapılan şerh çalışmaları tanıtılmıştır. Şerh edilen metindeki imla hususiyetleri ve metnin muhtevası hakkında bilgi verilmiş, metindeki alıntı ve iktibaslar“Şerh Yöntemi”başlığı altında ifade edilmiştir. Tâ kafiyeli gazellerin şerhi ile ilgili on bir nüshanın varlığı bilinmektedir. Bunların beş tanesi yurt dışındadır. Transkripsiyonlu metin oluşturulurken yurt içindeki İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi Ty. 4223'te ve Süleymaniye Kütüphanesi Halet Efendi Böl. No. 714'te yer alan nüshalar esas alınmıştır. Çalışma, Sâ'ib-i Tebrîzî Dîvânı ile ilgili yapılmış olan çalışmalara ek niteliğindedir.
Özet (Çeviri)
The tradition of şerh (commentary) occupies a vital role in classical Turkish literature, particularly in elucidating texts composed in Arabic and Persian. Arising from the need to interpret such works, this tradition has produced extensive commentarial literature. A leading figure of the Sebk-i Hindî style, Sâ'ib-i Tabrîzî crafted his poetry with elaborate imagery, imagination, and complex expression, rendering his Dîvân a frequent subject of scholarly exegesis. Ebubekir Nusret Efendi authored three distinct commentaries on the Dîvân, focusing on ghazals with elif, tâ, and various other rhymes. This thesis offers a critical edition and analysis of folios 1b–50a of the tâ-rhymed ghazals in Nusret Efendi's commentary, transcribed into Latin script. It further presents comprehensive information on the lives, literary identities, and works of both Sâ'ib-i Tabrîzî and Ebubekir Nusret Efendi. The study also reviews the concept of şerh, surveys previous commentaries on Sâ'ib's Dîvân, and assesses orthographic features and intertextual references under the section titled“Method of Commentary.”Among eleven known manuscript copies of the tâ commentary, five are housed abroad; this edition is based primarily on the copies preserved in the Istanbul University Library (Ty. 4223) and the Süleymaniye Library, Halet Efendi Collection (No. 714). The study aims to contribute to the corpus of research on Sâ'ib-i Tabrîzî's Dîvân.
Benzer Tezler
- Harputlu Hayri: hayatı, Hatıra-yı Ahd-i Şebab diğer şiirleri-mensur eserleri
Başlık çevirisi yok
HAYRET YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
Türk Dili ve EdebiyatıErciyes ÜniversitesiEski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
DOÇ. DR. CİHAN OKUYUCU
- Harputlu Rahmi divanındaki din, cemiyet ve tabiatla ilgili unsurların tahlili
The analyse of regional, social and natural elements of“Harputlu Rahmi Divanı”
EYUP BARLAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Türk Dili ve EdebiyatıFırat ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NACİ ONUR
- Harputlu İshak Efendi'nin eserlerinde Hz. İsa'nın çarmıha gerilme meselesi
Die frage der verkreuzung des Heiliege Jesus Nach litteratur von İshak Efendi Harputlu
HALİL KALYONCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
DinFırat ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. İSKENDER OYMAK
- Harputlu İshak Hoca`nın teolojik görüşleri
Ishak Hodja`s from Harput, theological thought
ELANUR YILMAZ
- Harputlu İshak Efendi ve Ziyâu'l-Kulûb adlı eseri
Harputlu Ishak Efendi and his book named as Ziyâu'l-Kulûb
EMİNE PUSE
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
DinSakarya ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM ÇAPAK