Analitik hiyerarşi süreci (AHS) metodu ile terme havzası (Samsun) taşkın risk analizi
Flood risk analysis of the terme basin (Samsun) using the analytic hierarchy process (AHP) method
- Tez No: 977485
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET AKİF TAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Coğrafya, Geography
- Anahtar Kelimeler: Coğrafi bilgi sistemleri, Risk, Taşkınlar, Geographical information systems, Risk, Floods
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Coğrafya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Coğrafya Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye'de en sık karşılaşılan doğal afetlerden biri olan sel ve taşkın olayları, meydana getirdikleri fiziksel ve sosyoekonomik zararlar nedeniyle üzerinde sıklıkla araştırma yapılan konular arasında yer almaktadır. Bu tür afetlerin izlenmesi, modellenmesi ve önlenmesine yönelik yapılan çalışmalarda, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerinden faydalanılmaktadır. Bu çalışmada, Samsun il sınırları içerisinde yer alan Terme Havzası özelinde taşkın riskini etkileyen çeşitli parametreler değerlendirilecektir. Bu kriterler hem uzman görüşlerine hem de daha önceki benzer çalışmalara dayalı olarak seçilmiş olup, Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) yöntemiyle önem derecelerine göre ağırlıklandırılmıştır. AHS yönteminin daha önce bu alanda uygulanmamış olması, bu çalışmanın yöntemsel açıdan özgünlüğünü ortaya koymaktadır. Kriterler arası karşılaştırmalar yoluyla oluşturulan ağırlıklı analiz haritaları sayesinde, Terme Havzası'nda taşkına en fazla maruz kalabilecek alanlar tespit edilmeye çalışılmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, riskli bölgelerde hangi önlemlerin alınması gerektiğine dair öneriler geliştirilmiştir. Ayrıca, hazırlanan risk haritasının doğruluğunu ve güvenilirliğini değerlendirmek amacıyla ROC analizi gerçekleştirilmiş, 0.787 AUC değeri alarak çalışmanın tutarlı ve bilimsel anlamda geçerli bir sonuç verdiğini göstermiştir. Bu bağlamda, çalışma hem bilimsel hem de uygulamaya dönük katkılar sunmayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Flood and inundation events are among the most frequently encountered natural disasters in Turkey, due to the significant physical and socio-economic damages they cause. As a result, they are subjects of extensive research. In efforts to monitor, model, and prevent such disasters, Geographic Information Systems (GIS) and Multi-Criteria Decision-Making (MCDM) methods are frequently utilized. In this study, various parameters affecting flood risk in the Terme Basin, located within the borders of Samsun Province, are evaluated. These criteria have been selected based on expert opinions and previous similar studies, and their weights have been determined using the Analytic Hierarchy Process (AHP). The fact that AHP has not been previously applied in this specific context highlights the methodological originality of this study. Through pairwise comparisons of the criteria, weighted analysis maps were created to identify the areas within the Terme Basin that are most vulnerable to flooding. Based on the results obtained, recommendations were developed regarding the necessary precautions to be taken in high-risk areas. Furthermore, to assess the accuracy and reliability of the generated flood risk map, a ROC analysis was conducted, yielding an AUC value of 0.787. This result demonstrates that the study provides consistent and scientifically valid outcomes. In this context, the study aims to contribute both scientifically and in terms of practical applications.
Benzer Tezler
- Risk assessment and marine accident analysis in ice-covered waters
Buzlu sularda risk değerlendirmesi ve deniz kaza analizi
BEKİR ŞAHİN
Doktora
İngilizce
2015
Denizcilikİstanbul Teknik ÜniversitesiDeniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERDAR KUM
- Tamamlanmamış aralık-değerli sezgisel tercih ilişkileriyle performans değerlendirmesi: Yazılım sektöründe bir uygulama
Performance assessment with interval-valued intuitionistic preference relations: An application on software development sector
IŞILAY TEZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Mühendislik Bilimleriİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BAŞAR ÖZTAYŞİ
- Uzaktan algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri kullanılarak Antalya ili katı atık deponi alanı belirlenmesi
Landfill site selection of Antalya city using remote sensing and Geographical Information Systems
ERCÜMENT AKSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Jeoloji MühendisliğiAkdeniz ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BEKİR TANER SAN
- Analitik hiyerarşi süreci metodu ile alternatif bakım stratejisi seçimi: İmalat sanayinde bir uygulama
Alternative maintenance strategy selection using analytic hierarchy process: An application in the manufacturing industry
HASAN DİNÇ
- İnternetten alışverişte ürün iade sürecinde lojistik destek sağlayacak şirket seçimi: Analitik hiyerarşi süreci metodu ile uygulama
Selection of logistics provider in online shopping during product return process: Application of analytic hierarchy process method
BURCU BİNBOĞA
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET MUTLU YENİSEY