Dijitalizmin olumsuz yüzü dijital tehdit: Tekno stresin iş performansı üzerindeki etkisinde tükenmişliğin aracı rolü
The mediatory role of professional fraud in the effect of techno stress, the disease of the digital age, on work performance
- Tez No: 977403
- Danışmanlar: PROF. DR. CENGİZ DURAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Teknostres, Tükenmişlik, İş performansı, Technostress, Burnout, Job performance
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kütahya Dumlupınar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dijitalleşme, tarihsel olarak çeşitli faktörlerle şekillenmiş bir olgudur ve dijitalizm çağına evrilmiştir. Bu süreç, hayatı kolaylaştıran araçlar olarak insanlık için büyük avantajlar sunsa da insanları sanal bir yaşam biçimine yönelterek, bireylerin varlıklarından uzaklaşmasına, bilişsel yeteneklerinin zayıflamasına ve iş performanslarının düşmesine yol açabilmektedir. Japonya, Toplum 5.0 kavramıyla, bilgi toplumunun bir sonraki aşamasına bu minvalde şimdiden hazırlanmaktadır. Bu modelle, teknolojiyi insan odaklı bir yaşam tarzını benimseyerek insanlığın yararına kullanmayı amaçlar ve bu modeli“süper akıllı toplum”olarak adlandırır. Toplum 5.0, yapay zekâ ve dijitalleşmenin toplumsal etkilerini tüm yönleriyle değerlendirir ve bireylerin robotlarla ve makinelerle etkileşiminin verimli bir şekilde sağlanmasını, istikrarlı büyüme ve kalkınmayı insan odaklı bir toplum modeli ve yaşam tarzıyla hedefler. Bu araştırmanın amacı, özellikle dijital çağın yönetilemeyen karanlık yüzüne odaklanmaktır. Çalışanların maruz kaldığı teknoloji kaynaklı stresin, tükenmişlik durumu aracılığı ile çalışanın iş performansı üzerindeki etkilerini derinlemesine analiz ederek, bu etkileri absorbe edecek inhibitör mahiyetteki uygulama ve öneriler ile bu süreci anlamak ve etkili bir şekilde yönetmek, insanlığın geleceği için kritik önem taşıyan geleceği şekillendirmeye yönelik proaktif çıkarımlar sunmaktır. Bu amaçla ülke ekonomisinin lokomotif ve öncü şirketlerinin bulunduğu İzmir ilinde konuşlu olan, teknolojik yoğunluk, hızlı değişim ve rekabetin yoğun olduğu farklı sektörlerde yer alan işletmelerle sağlık ve finans kurumlarının farklı departmanlarında görev yapan üst, orta ve alt düzey yöneticiler ile işgörenler üzerinde bir anket çalışması gerçekleştirilmiş elde edilen veriler istatistiksel yöntemlerle analiz edilerek sonuçlar çıkarılmıştır. Tezin bulguları, işletmelerdeki dijitalleşmenin çalışanlar üzerinde bıraktığı psikososyal olumsuz bir etki olarak, tekno-stresin alt boyutları olan göreli önem düzeyine göre tekno-aşırı yük, tekno-karmaşıklık ve tekno-belirsizliğin, çalışan performansını olumsuz yönde etkilediği ve tükenmişliğin bu etkileşimde kısmi aracı rol oynadığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Digitalization is a phenomenon historically shaped by various factors and has evolved into the era of digitalism. Although this process offers great advantages for humanity as tools that make life easier, it can also lead people to a virtual lifestyle, leading to the detachment of individuals from their existence, the loss of their cognitive abilities and their performance. Japan is already preparing for the next stage of the information society with the concept of Society 5.0, which aims to use technology for the benefit of humanity by adopting a human-oriented lifestyle and calls this model a“super smart society”. Society 5.0 evaluates the social effects of artificial intelligence and digitalization in all aspects and aims to ensure the efficient interaction of individuals with robots and machines1 and to achieve stable growth and development through a human-oriented society model and lifestyle. The purpose of this research is to focus on the unpredictable dark side of the digital age by analyzing in depth the effects of technology-induced stress on employees through burnout and to understand and effectively manage this process with practices and recommendations that are inhibitory in nature to absorb these effects and to provide proactive implications for shaping the future, which is critical for the future of humanity. For this purpose, a survey study was conducted on senior, middle and lower level managers and workers working in different departments of health and financial institutions and enterprises in different sectors where technological intensity, rapid change and competition are intense, located in Izmir province, where the locomotive and leading companies of the country's economy are located, and the data obtained were analyzed by statistical methods and results were drawn. The findings of the thesis show that as a psychosocial negative effect of digitalization on employees, the sub-dimensions of techno-stress, which are techno-burden, techno-complexity and techno-uncertainty according to the relative importance level, affect employee performance negatively and burnout plays a mediating role in this interaction.
Benzer Tezler
- Dijitalizmin kadın istihdamı üzerindeki etkileri
Effects of digitalism on women's employment
LEYLA ARSLAN
- Uç fikirler bağlamında feminist kalmanın imkânı üzerine fenomenolojik bir inceleme
A phenomenological study on the possibility of remaining a feminist in the context of extra ideas
BETÜL TUTAŞ TAHILLIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
FelsefeSivas Cumhuriyet ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ TAŞKIN
- Fotojenik mekan: Airbnb ve evin dönüşümü
Photogenic space: Airbnb and the transformation of the house
ESRA DUYGUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
İç Mimari ve DekorasyonHacettepe Üniversitesiİç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DUYGU KOCA
- Toplumsal göstergebilim perspektifinden alışveriş merkezlerinin çocuk alanları. Ankamall, Antares ve Armada örnekleri
Shopping malls' kids zone from the perspective of social semiotics. Cases of Ankamall, Antares, and Armada
NESİBE ZEYNEP ARSLANOĞLU KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SosyolojiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMRAH AKBAŞ