Enflasyon ortamında otomobil ve konut ürünlerinde tüketici ertelemesinin beklenti-değer, sosyal bilişsel ve algılanan risk teorilerine dayalı olarak incelenmesi
Investigation of consumer postponement in automobile and housing products in an inflation environment based on expectation-value, social cognitive and perceived risk theories
- Tez No: 977274
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İBRAHİM BOZACI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırıkkale Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, yüksek enflasyon dönemlerinde tüketicilerin büyük ölçekli harcamalar gerektiren otomobil ve konut ürünleri alımlarını erteleme davranışlarını açıklamak amacıyla tasarlanmıştır. Araştırmada, tüketici erteleme davranışı; Beklenti-Değer Teorisi, Sosyal Bilişsel Teori ve Algılanan Risk Teorisi çerçevesilerine dayalı olarak ele alınmıştır. Teorik modelde, tüketicilerin beklentileri, algıladıkları değer, öz yeterlilik düzeyleri ve finansal, performans, zaman ve psikolojik risk algıları değişkenlerinin, otomobil ve konut satın alma kararlarının ertelenmesi üzerindeki etkileri incelenmiştir. Bu kapsamda, nicel araştırma yöntemi tercih edilmiş, Türkiye genelinde 405 tüketiciden kolayda örnekleme yöntemi ile gerçekleştirilen anket yöntemiyle çevrimiçi ortamda veri toplanmıştır. Veriler, güvenilirlik analizleri, korelasyon, regresyon ve faktör analizleri gibi istatistiksel yöntemlerle değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, özellikle yüksek enflasyon gibi makro düzeydeki çevresel baskılar altında, tüketici ertelemesinin öncelikle algılanan risk düzeyine göre şekillendiğini, buna karşılık öz yeterlilik, beklenti ve değer gibi kişisel psikolojik değişkenlerin etkisinin göreli olarak daha zayıf kaldığını ortaya koymuştur. Bu sonuçlar, tüketici davranışlarını açıklayan kuramsal modellerin bağlamsal koşullara duyarlı biçimde farklı düzeylerde etkili olabileceğini göstermekte ve tüketici karar süreçlerinin yalnızca bireysel psikoloji ile değil, aynı zamanda ekonomik ve çevresel faktörlerle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu durum, makro düzeydeki ekonomik gelişmelere dayalı finansal baskıların, bireylerin beklentilerinin, ürüne yükledikleri değerlerin ve yeterliliklerinin önüne geçtiğini göstermektedir. Çalışmada, özellikle yüksek belirsizlik ortamlarında risk yönetimi stratejilerinin önemini vurgulanırken, pazarlama yöneticilerine ve politika yapıcılara tüketici davranışlarını etkileyen risk algılamalarının göz ardı edilmemesi gerektiği önerilmektedir. Enflasyonist ortamlarda tüketici davranışlarını anlamaya yönelik çok boyutlu bir yaklaşım sunan bu tezin, pazarlama stratejileri geliştirmek isteyen firmalara ve ekonomik politika yapıcılarına katkılar sağlaması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was designed to explain the behavior of consumers to postpone purchasing automobiles and housing products that require large-scale expenditures during periods of high inflation. In the study, consumer postponement behavior was addressed based on the Expectation-Value Theory, Social Cognitive Theory and Perceived Risk Theory frameworks. In the theoretical model, the effects of consumers' expectations, perceived value, self efficacy levels and financial, performance, time and psychological risk perception variables on the postponement of automobile and housing purchase decisions were examined. In this context, the quantitative research method was preferred and data was collected online from 405 consumers across Turkey with a survey method conducted with the convenience sampling method. The data were evaluated with statistical methods such as reliability analyses, correlation, regression and factor analyses. The findings revealed that, especially under macro-level environmental pressures such as high inflation, consumer postponement is primarily shaped by the perceived risk level, while the effects of personal psychological variables such as self-efficacy, expectation and value remain relatively weak. These results show that theoretical models explaining consumer behavior can be effective at different levels, sensitive to contextual conditions, and reveal that consumer decision-making processes should be evaluated not only with individual psychology but also with economic and environmental factors. This situation shows that financial pressures based on macro-level economic developments overshadow individuals' expectations, the values they attribute to the product, and their competence. While the study emphasizes the importance of risk management strategies, especially in environments of high uncertainty, it is recommended that marketing managers and policy makers should not ignore risk perceptions that affect consumer behavior. This thesis, which offers a multidimensional approach to understanding consumer behavior in inflationary environments, is expected to contribute to firms and economic policy makers who want to develop marketing strategies.
Benzer Tezler
- Varlığa dayalı menkul kıymet ihracı ve Türkiye uygulamasının değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
HÜDA BAŞARAN
- Türkiye`de otomotiv sektörünün durumu, AB ile Gümrük Birliği`nin Türk otomotiv sektörüne etkileri ve alınması gereken önlemler
Başlık çevirisi yok
SAKIP ÇETİNKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
İşletmeGazi ÜniversitesiÜretim Yönetimi ve Pazarlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAMER ARPACI
- Yükselen piyasa ekonomilerinde otomotiv sanayinin rekabet üstünlüğü açısından karşılaştırılması
Competi̇ti̇ve advantage of automotive industry in the emerging market economies countries in term of comparison
RETNO RİYANTİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
EkonomiKocaeli Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FERHAT PEHLİVANOĞLU
- Enflasyon ortamında stok değerleme yöntemleri ve maliyetleme açısından yeterliliği
Başlık çevirisi yok
BATTAL GAZİ KUBAŞ