Akıllı şehir uygulamalarının kadınların güvenlik algısı ve deneyimleri üzerindeki etkileri: İBB akıllı şehirler örneği
The effects of smart city applications on women's security perception and experiences: The example of IMM smart cities
- Tez No: 976694
- Danışmanlar: PROF. DR. BARIŞ ERDOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Akıllı Şehir Uygulamaları, Toplumsal Cinsiyet, Kadınların Güvenlik Algısı, Dijitalleşme, Smart City Applications, Gender, Women's Perception of Security, Digitalization
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, kent yaşamında toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin sürdürülmesinde ve aşılmasında dijitalleşmenin ve özellikle akıllı şehir uygulamalarının oynadığı rolü merkezine almaktadır. Çalışmada, toplumsal cinsiyetin yalnızca biyolojik bir farklılık olmadığı; aksine sosyal, kültürel ve tarihsel süreçlerle şekillenen ve toplumun ataerkil yapısında sürekli yeniden üretilen bir kimlik ve rol seti olduğu vurgulanmaktadır. Kentleşmenin hız kazandığı ve dijital dönüşümün yaşamın her alanına nüfuz ettiği günümüzde, güvenlik kavramı da geleneksel kalıpların ötesine geçmekte, teknolojik altyapı ve dijital uygulamalar aracılığıyla yeniden tanımlanmaktadır. Akıllı şehir uygulamaları (akıllı aydınlatma sistemleri, yaygın güvenlik kameraları, veri odaklı izleme teknolojileri ve mobil uygulamalar gibi) şehir yönetimlerinin, bireylerin güvenlik ihtiyaçlarına daha hızlı ve etkin çözümler üretmesini sağlamaktadır. Bu teknolojiler, özellikle kadınların kentte gece ve gündüz karşılaştıkları güvenlik sorunlarına yenilikçi yanıtlar sunarak, toplumsal cinsiyet temelli ayrımcılığı ve güvensizliği azaltmada önemli bir potansiyel taşımaktadır. Ancak bu dönüşüm, yalnızca teknik gelişmelerle sınırlı kalmamakta; dijital altyapının kente entegrasyonu, toplumsal normlar, mekânsal adalet ve erişim eşitliği gibi sosyolojik boyutlarla iç içe geçmektedir. Araştırma, İstanbul gibi büyük ve heterojen bir şehirde, akıllı şehir projelerinin kadınların kamusal alandaki güvenlik algılarını nasıl dönüştürdüğünü, bu teknolojilerin günlük yaşam pratiklerine ve toplumsal katılıma nasıl yansıdığını irdelemektedir. Böylece, akıllı şehir uygulamalarının, kadınların hareket özgürlüğü, kent deneyimi ve toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanmasında sunduğu fırsatlar ile mevcut yapısal engeller karşısındaki sınırları bütüncül bir bakış açısıyla analiz edilmektedir. Bu araştırmanın temel amacı, İstanbul'da yaşayan üniversite öğrencisi kadınların akıllı şehir uygulamalarıyla ilgili güvenlik algısı ve deneyimlerini incelemektir. Araştırmada, özellikle kentsel yaşamda artan dijitalleşmenin ve teknolojik gelişmelerin, kadınların kamusal alanlardaki güvenlik algısını nasıl etkilediği ele alınmaktadır. Çalışmanın problematiği, geleneksel güvenlik yaklaşımlarının kadınların ihtiyaçlarını tam olarak karşılamaması ve akıllı şehir teknolojilerinin kadınların gerçek yaşam deneyimlerinde ne kadar etkili olduğunun sorgulanması üzerine kuruludur. Araştırma, İstanbul'un farklı semtlerinde yaşayan 20 üniversite öğrencisi kadın ile yürütülmüş; katılımcıların yaş, eğitim düzeyi, yaşadıkları semt ve çalışma durumları gibi demografik özellikleri dikkate alınmıştır. Katılımcıların tamamı lisans öğrencisi olup, örneklem, genç, eğitimli ve kent yaşamına dair farkındalığı yüksek bireylerden oluşmaktadır. Katılımcılar, amaçlı ve kartopu örnekleme yöntemleriyle seçilmiş; böylece farklı sosyo-kültürel arka planlardan kadınların deneyimleri kapsanmıştır. Araştırmanın yöntemi olarak nitel yaklaşım benimsenmiştir. Özellikle fenomenolojik yaklaşım kullanılarak, katılımcıların gündelik yaşamda karşılaştıkları güvenlik durumları ve akıllı şehir uygulamalarına dair kişisel algıları derinlemesine anlaşılmaya çalışılmıştır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla derinlemesine görüşmelerle toplanmış, hem yüz yüze hem çevrimiçi görüşme imkânları kullanılmıştır. Elde edilen nitel veriler, programsız tematik analiz yöntemiyle analiz edilmiş; ana temalar ve alt temalar manuel kodlama yoluyla ortaya çıkarılmıştır. Sonuç olarak, araştırma; akıllı şehir projelerinin kadınların kentteki güvenlik algısı ve toplumsal yaşama katılımı üzerinde etkili olmakla birlikte, güvenlik duygusunu artırmada yetersiz kaldığını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study focuses on the role of digitalization—and especially smart city applications—in both perpetuating and overcoming gender inequality in urban life. It emphasizes that gender is not merely a biological distinction but rather a set of identities and roles shaped by social, cultural, and historical processes and continually reproduced within the patriarchal structure of society. In today's context, where urbanization is accelerating and digital transformation penetrates all aspects of life, the concept of security transcends traditional frameworks and is redefined through technological infrastructure and digital applications. Smart city applications (such as smart lighting systems, widespread security cameras, data-driven monitoring technologies, and mobile applications) enable city administrations to provide faster and more effective solutions for individuals' security needs. These technologies, particularly for women, offer innovative responses to security problems encountered in urban areas both at night and during the day, and thus hold significant potential for reducing gender-based discrimination and insecurity. However, this transformation is not limited to technical advancements; the integration of digital infrastructure into the city is deeply intertwined with sociological dimensions such as social norms, spatial justice, and equality of access. The research examines how smart city projects in a large and heterogeneous city like Istanbul have transformed women's perceptions of security in public spaces, and how these technologies are reflected in their daily life practices and social participation. Thus, the study analyzes, from a holistic perspective, both the opportunities smart city applications provide for women's freedom of movement, urban experience, and gender equality, and the boundaries they encounter in the face of existing structural barriers. The main purpose of this research is to examine the security perceptions and experiences of university student women living in Istanbul in relation to smart city applications. The study particularly addresses how increasing digitalization and technological developments in urban life affect women's perceptions of safety in public spaces. The research problem is based on the inadequacy of traditional security approaches to fully meet women's needs, and it questions the actual effectiveness of smart city technologies in women's real-life experiences. The study was conducted with 20 university student women living in various districts of Istanbul; participants' age, education level, district of residence, and employment status were considered as demographic variables. All participants are undergraduate students, forming a young, educated sample group with high urban awareness. Participants were selected through purposive and snowball sampling methods, thus encompassing women with different socio-cultural backgrounds. The research employed a qualitative approach, specifically a phenomenological methodology, to gain a deep understanding of participants' everyday security experiences and personal perceptions of smart city applications. Data were collected through in-depth interviews using a semi-structured interview form, conducted both face-to-face and online. The qualitative data obtained were analyzed using a non-programmatic thematic analysis method; main and sub-themes were manually coded and identified. In conclusion, the study reveals that while smart city projects have an impact on women's perception of safety and participation in social life, they remain insufficient in enhancing the actual sense of security.
Benzer Tezler
- Kronik hastalığı olup eğitim ASM'ye ilaç yazdırmak için başvuran hastaların ilaç kullanım durumları, ilaçları arasındaki etkileşim durumu ve akılcı ilaç kullanım düzeyinin değerlendirilmesi
Evaluation of drug usage conditions, interaction status between drugs and rational drug use level of patients with chronic disease, who apply to the educational family health center to prescribe medicine
ŞEMS AZRA KAYA GÖKTAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEÇİL ARICA
- Aile hekimliği polikliniğine başvuran bireylerde dijital bağımlılığın uyku kalitesi ve boyun ağrısı ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between digital addiction, sleep quality and neck pain in individuals applying to the family medicine polyclinic
HANİFE ERGİN SEVGİLİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FUNDA GÖKGÖZ DURMAZ
- Ortaokul sekizinci sınıf öğrencilerinin genel iyi oluşlarının yordanmasında dijital oyun bağımlılığı ve popülerlik algısının incelenmesi
Investigation of digital game addiction and popularity perceptions in predicting students' general well-being
TUBA ACUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEHER BALCI ÇELİK
- Akıllı şehir uygulamalarının karşılaştırmalı analizi
Analysis of comparing smart city applications
UĞURCAN ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolKocaeli ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEVCİHAN DURU
- Akıllı şehir uygulamalarının mülakat yöntemiyle incelenmesi: Elazığ ili örneği
Examination of smart city applications through interview method: The case of Elazig province
AHMET ÇANAKCI