Geri Dön

المقاصد الشرعية بين القرضاوي والبوطي دراسة مقارنة تحليلية

Karadâvî ile bûtî arasında makâsit ilmî, mukayeseli bir çalışma

PDF İndir

  1. Tez No: 976345
  2. Yazar: KHALED HAIDARI
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SOHAIB ABDULRAHEEM HAMEED HAMEED
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Din, Religion
  6. Anahtar Kelimeler: Maqaṣid, Maslahat, Qaradawi, Al-Bouti, Ahkam
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Arapça
  9. Üniversite: Yalova Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu Araştırma,“Karadavi ve Buti Arasında Makasıd-ı Şer'ia: Karşılaştırmalı ve Tahlilî Bir İnceleme”başlığını taşımaktadır. Çalışma, bir giriş bölümü, araştırmaya hazırlayıcı bir ön bölüm, konuyu ele alan üç ana bölüm ve bir sonuç kısmından oluşmaktadır. Ön Bölüm: Birinci konuyu, iki imamın ayrıntılı biyografisine ayırdım. Bu bölümde onların yetişme tarzlarını, kişisel ve ilmî hayatlarını, geride bıraktıkları ilmî ve fikrî mirası ile vefat tarihlerini ele aldım. İkinci konuda ise, çağdaş siyasi gerçekliğe dair kısa bir değerlendirme sundum ve her iki âlimin siyaset sahnesindeki etkilerini, maksatlara dayalı içtihatları çerçevesinde ortaya koydum. Daha sonra birinci bölüme, makâsıd (şer'î maksatlar) kavramını ele alarak başladım. Bu bölümde, hikmet, illet, münasabet ve maslahat gibi makâsıd ile ilişkili en önemli kavramları açıkladım; bu kavramların anlamlarını ve makâsıd kavramıyla olan bağlantılarını detaylandırdım. İkinci konuda ise, makâsıdın önemine değindim. Bu önemi hem genel olarak Müslümanlar için hem de özellikle müctehidler, âlimler ve ilim talebeleri açısından ortaya koydum. Ardından, farklı açılardan yapılan sınıflamalara göre makâsıdın kısımlarını detaylandırarak açıkladım. Bu çerçevede, makâsıdı: kaynağına göre, gerçekleşme zamanına göre, güç derecesine göre, genel şeriatla olan ilişkisine göre, kesinlik (kat'îlik) veya zannîlik durumuna göre, tüm ümmeti mi yoksa fertleri mi kapsadığına göre sınıflandırarak her bir türü açıklığa kavuşturdum. Daha sonra ikinci bölümde, makâsıdın tarihsel bağlam içindeki gelişimini ele aldım. Bu gelişim sürecini şu dört aşama çerçevesinde inceledim: kaynaklara dayalı temellendirme dönemi, ilmî inşa aşaması, türetme, uygulama ve makâsıdî içtihatta özgünlük dönemi, makâsıd düşüncesinin yeniden ihya süreci. Her dönemde öne çıkan makâsıd öncülerini zikrettim ve bu alana yaptıkları katkıları vurguladım. Ardından gelen üçüncü bölüm, araştırmanın asıl başlığını taşıyan bölümdür. Bu bölümde, iki imamın (Karadâvî ve Butî) makâsıd anlayışlarını ayrıntılı biçimde ele aldım. Önce her birinin nezdinde makâsıdın kavramını, önemini ve beslendiği kaynakları inceledim. Daha sonra, görüşleri arasında analiz ve karşılaştırmalar yaptım. Ayrıca, genel maksatlar ve bu maksatların tespit yollarını her iki alim özelinde ortaya koyarak aralarındaki metodolojik farkları karşılaştırdım. Devamında, makâsıdın beş temel korunma alanına (zarûriyyât-ı hamse) indirgenip indirgenemeyeceği ve bu alanların öncelik sıralamaları konusundaki görüşlerini tahlil ettim, karşılaştırdım ve bazı yerlerde bir görüşü diğerine tercih ederek tercihin gerekçesini sundum. Çalışmayı, ulaştığım önemli sonuçlarla sonlandırdım. Bu sonuçlardan en önemlisi; geçmişte ve günümüzde bütün imamların, makâsıd kavramı ve anlamı konusunda görüş birliği içinde olmalarıdır. Bu anlam, menfaatlerin gerçekleştirilmesi ve zararların önlenmesi esasına dayanmaktadır. Ayrıca, tüm meşru menfaatlerin özünde, şeriatın maksatlarını koruma esasına dayandığı ve bu maksatların Kur'an, Sünnet, icmâ ve hâlin delâletleriyle sabit olduğu konusunda da görüş birliği olduğu sonucuna ulaştım. Araştırmanın sonunda, bu alandaki çalışmaları desteklemek ve daha da geliştirmek adına, araştırmacı meslektaşlarıma ve ilim talebelerine bazı öneriler sundum. Anahtar kelimeleri: Makâsıd, Maslahat, Karadâvî, Butî, Ahkâm.

Özet (Çeviri)

This research, titled“Maqasid al-Shariah Between Al-Qaradawi and Al-Buti: An Analytical Comparative Study”, consists of an introduction, a preliminary chapter, three main chapters covering the core subject, and a conclusion. Preliminary Chapter: The first section is dedicated to a detailed biography of the two scholars, covering their upbringing, personal and scholarly lives, the intellectual and academic legacy they left behind, as well as the dates of their passing. The second section provides an overview of the contemporary political landscape, highlighting the influence of both scholars on the political arena through the lens of their“maqaṣid”, based reasoning and interpretations.I then began the first chapter by discussing the concept of“maqaṣid”(the higher objectives of Islamic law), along with clarifying the key related terms such as“ḥikmah”(wisdom),“illah”(effective cause),“munasabah”(appropriateness), and“maṣlaḥah”(public interest). I explained their meanings and the ways in which they are connected to the broader concept of“maqaṣid”. In the second section, I addressed the importance of maqaṣid, both for Muslims in general and, more specifically, for mujtahids (independent jurists), scholars, and students of knowledge. I then moved on to a detailed classification of maqaṣid based on various considerations, outlining their types in relation to the source of origination, the time of realization, their level of strength, their relevance to the overall structure of Islamic legislation. Additionally, I presented classifications based on the degree of certainty (definitive or speculative) and whether the objectives pertain to the Muslim community as a whole or to individuals. The second chapter focuses on the historical development of maqaṣid in its various phases, starting with the foundational reference phase, moving to the scientific establishment phase, followed by the phase of derivation, application, and creative innovation in maqaṣid, and concluding with the revival phase of maqaṣid. I highlighted the key figures in the field of maqaṣid during each historical period, shedding light on their contributions to this science. The third chapter, which carries the title of the research, delves into the concept of maqaṣid, its importance, and its sources according to the two imams. I followed this with a detailed analysis and comparison of their views. I also presented the general maqaṣid and the methods they used to identify them, followed by a methodological comparison between their approaches. I further explored the issue of limiting the maqaṣid to the five core goals (the five necessities), their ordering according to each imam, and provided a balanced analysis, at times favoring one view over the other, with clear explanations for the preference. I concluded the research by presenting the main findings, with one of the most significant being that both classical and contemporary scholars agree on the concept of maqaṣid and its meaning, which centers on achieving benefits and preventing harms. Additionally, they are unanimous that all considered benefits ultimately serve to preserve the maqaṣid of Islamic law, as defined by the Qur'an, Sunnah, consensus, and contextual evidence. Finally, I provided a series of recommendations for my fellow researchers and students of knowledge, encouraging further research and deepening the foundation of this field.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    823787

    المقاصد الشرعية للعقود التمويلية في المصارف الإسلامية بين النظرية والتطبيق

    TEORİ VE PRATİK ARASINDA İSLAMİ BANKALARIN FİNANSMAN ANLAŞMALARINDA ŞERİ MAKSATLAR

    ABDALLAH AHMAD MOUSA KAN'AN

    Doktora

    Arapça

    Arapça

    2023

    Ekonomiİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi

    İslam İktisadı ve Hukuku Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    DR. ÖĞR. ÜYESİ SUHEL AHMAD FADEL HAWAMDEH

  2. Tez No

    760177

    أسس بناء الدولة يف القرآن الكرمي والسنة النبوي :اًتركيا منوذ

    Başlık çevirisi yok

    HOSSAM MOUSSA MOHAMED SHOUSHA

    Doktora

    Arapça

    Arapça

    2019

    DinInternatıonal Islamıc Unıversıty Malaysıa

    DR. RADWAN JAMAL YOUSEF ELATRASH

    DR. AMMAR BİN FADZİL

  3. Tez No

    634706

    التجديد في الفقه إلاسالمي من منظور د. وهبة الزحيلي د. جمال عطية د. محمد العوا دراسة مقارنة وتقييم

    İslam Hukuku'nda tecdit arayışları Vehbe Zühayli, Cemal Atiyye ve M. Selim Avva örneği

    NAWZAD SALAM IBRAHIM

    Yüksek Lisans

    Arapça

    Arapça

    2020

    DinBingöl Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. İBRAHİM ÖZDEMİR

  4. Tez No

    819865

    المقاصد الجزائية وأثرها في االاستدلال الفقهيدراسة تأصيلية تطبيقية

    Mekasıdı cüz'iyye ve fıkhi çıkarımlarda etkisi usül ve uygulamalı bir çalışma

    VASFİ ABUZİD

    Doktora

    Arapça

    Arapça

    2011

    DinKeıo Unıversıty

    İslam Hukuku Ana Bilim Dalı

    البروفيسور. دكتور. MUHAMMED QASİM AL-MANSİ

  5. Tez No

    707410

    أحكام حج المرأة ومقاصدها في الفقه الإسلامي

    İslâm hukukunda kadının haccıyla ilgili hükümler ve gâyeleri

    GHEED FAROOQ JASIM

    Yüksek Lisans

    Arapça

    Arapça

    2022

    DinBolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL YILMAZ

Geri Dön