Akut inmede mekanik trombektomi yapılan büyük damar oklüzyonlu hastalarda BT anjiyografi vasküler kollateral skor değerlendirmesinin prognozu öngörmedeki değerinin araştırılması
Investigation of the prognostic value of CT angiography vascular collateral score assessment in patients with large vessel occlusion undergoing mechanical thrombectomy for acute stroke
- Tez No: 976136
- Danışmanlar: PROF. DR. İSMAİL ORAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Radyoloji ve Nükleer Tıp, Radiology and Nuclear Medicine
- Anahtar Kelimeler: Akut İskemik İnme, Büyük Damar Oklüzyonu, Mekanik Trombektomi, Arteriyel Kollateral, Venöz Çıkış, BT Anjiyografi, İnternal Serebral Ven, Acute Ischemic Stroke, Large Vessel Occlusion, Mechanical Thrombectomy, Arterial Collateral, Venous Outflow, CT Angiography, Internal Cerebral Vein
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Radyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Akut iskemik inme (AİS), erişkin morbidite ve mortalitenin başlıca nedenlerindendir. Büyük damar oklüzyonuna (BDO) bağlı AİS'li olgular, yüksek mortalite ve ağır fonksiyonel bağımlılık riski taşır; bu hastalarda güncel standart tedavi mekanik trombektomidir (MT). Arteriyel kollateral dolaşım, distal bölgelere alternatif arteriyel akım sağlayarak iskemi yayılımını sınırlar ve prognozla ilişkisi iyi tanımlanmıştır. Venöz çıkış (VÇ) ise metabolitlerin uzaklaştırılması, mikrosirkülasyonun devamı ve doku oksijenizasyonu için kritik olup, bozulması tedaviye yanıtsızlık ve kötü prognozla ilişkili bulunmuştur. Arteriyel kollateralin prognostik değeri sıkça araştırılırken, venöz çıkışın rolü daha az çalışılmış ve çoğunlukla subjektif yöntemlerle değerlendirilmiştir. Bu çalışma, BDO'ya bağlı AİS hastalarında MT öncesi tek fazlı BT anjiyografi ile Tan pial arteriyel skoru kullanılarak arteriyel kollateralin, derin ve yüzeyel serebral ven dansite ölçümleri ile venöz çıkışın objektif-kantitatif değerlendirilmesini ve bu vasküler profillerin işlem sonrası klinik (NIHSS değişimi) ve fonksiyonel (90. gün mRS) sonuçlarla ilişkisini araştırmayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışmada, Mart 2013 ile Nisan 2023 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Hastanesi'ne AİS nedeniyle başvuran ve BDO'ya bağlı akut iskemik inme tanısıyla MT uygulanan, 18 yaş üzerindeki toplam 106 olgu değerlendirilmiştir. Dahil edilme kriterleri arasında; orta serebral arter (OSA) M1 veya M2 segment oklüzyonu bulunması (eşlik eden internal karotid arter oklüzyonunun olmaması), işlem öncesi kontrastsız kraniyal bilgisayarlı tomografi (BT) ve tek fazlı BT anjiyografi (BTA) tetkiklerinin mevcut ve değerlendirilebilir kalitede olması, klinik verilerin eksiksiz olması ve Alberta Stroke Program Early CT Score (ASPECTS) değerinin ≥6 olması yer almaktaydı. Venöz çıkış, internal serebral ven (İSV) ile diğer yüzeyel ve derin venöz yapılardan elde edilen Hounsfield Unit (HU) değerlerinin karşılaştırılmasıyla objektif olarak ölçülmüştür. Bu kapsamda, iskemik hemisferdeki venöz dansite değerleri karşı hemisferdeki eşleşen venöz yapılardan elde edilen değerlerle oranlanarak venöz oranlar hesaplanmıştır. Tüm ölçümler tek bir deneyimli radyolog tarafından gerçekleştirilmiştir. Klinik sonuçlar, Ulusal Sağlık Enstitüleri İnme Skalası (NIHSS) skorundaki değişim ve 90. gün modifiye Rankin skoru (mRS) ile kantifiye edilmiştir. İstatistiksel analizlerde parametrik ve parametrik olmayan uygun testler, Spearman korelasyon analizi, lojistik regresyon analizi ve ROC analizi kullanılmış; istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 106 hastanın işlem öncesi elde edilen tek fazlı BTA görüntülerinden hesaplanan İSV oranı ile klinik ve radyolojik parametreler arasındaki ilişkiler incelendiğinde, NIHSS skoruna göre iyileşen ve iyileşmeyen gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmış olup, İSV oranı iyileşen grupta daha yüksek bulunmuştur (p=0,017). İSV oranı ile tanı anındaki NIHSS skoru arasında zayıf düzeyde negatif korelasyon (rho=−0,178, p=0,068), İSV oranı ile NIHSS değişimi arasında ise zayıf düzeyde pozitif korelasyon (rho=0,175, p=0,074) belirlenmiştir. Ortalama ASPECTS skoru 8,47 ± 0,92 olup, bu değer çalışmadaki hasta grubunun büyük kısmında erken iskemik değişikliklerin minimal düzeyde olduğunu göstermektedir. Oklüzyon segmentlerine göre yapılan değerlendirmede, OSA M1 ve M2 oklüzyonu grupları arasında İSV oranı (p=0,034) ve sfenoparietal ven oranı (p=0,004) açısından anlamlı fark bulunmuş, M1 grubunda bu oranlar daha düşük saptanmıştır. Hemorajik transformasyon gelişen ve gelişmeyen gruplar arasında İSV oranı açısından anlamlı fark izlenmemiştir. Ancak ASPECTS açısından anlamlı fark saptanmış olup, hemorajik transformasyon gelişen grupta skorlar daha düşük bulunmuştur (p=0,001). Lojistik regresyon analizinde, ASPECTS ile hemorajik transformasyon gelişimi arasında ters yönlü anlamlı ilişki belirlenmiş ve ASPECTS'teki her bir puanlık artışın hemorajik transformasyon riskini yaklaşık %50 oranında azalttığı hesaplanmıştır. Sonuç: Bu çalışma, BDO'ya bağlı AİS hastalarında MT öncesi tek fazlı BTA ile hem arteriyel kollateral hem de venöz çıkışın objektif olarak değerlendirilebileceğini ve özellikle venöz çıkışın klinik ve fonksiyonel sonuçların öngörülmesinde değerli bir biyobelirteç olabileceğini ortaya koymuştur. Bulgular, AİS yönetiminde venöz çıkışın dikkate alınmasının, yalnızca arteriyel reperfüzyona odaklanan yaklaşımlara kıyasla daha bütüncül bir değerlendirme sağlayabileceğini göstermektedir. Bu sonuçların, çok merkezli ve prospektif çalışmalarla doğrulanması, klinik karar süreçlerini güçlendirecektir.
Özet (Çeviri)
Objective: Acute ischemic stroke (AIS) is a leading cause of adult morbidity and mortality. Cases of AIS resulting from large vessel occlusion (LVO) are associated with a high risk of mortality and significant functional dependence; in these patients, mechanical thrombectomy (MT) represents the current standard treatment. Arterial collateral circulation limits the spread of ischemia by providing alternative arterial flow to distal territories, and its association with prognosis is well established. Venous outflow (VO), on the other hand, is critical for the removal of metabolites, maintenance of microcirculation, and preservation of tissue oxygenation; its impairment has been linked to treatment refractoriness and poor prognosis. While the prognostic value of arterial collaterals has been extensively investigated, the role of venous outflow has been less studied and mostly assessed using subjective methods. This study aims to evaluate arterial collaterals using the Tan pial arterial score and to perform an objective, quantitative assessment of venous outflow using deep and superficial cerebral venous density measurements on single-phase computed tomography angiography (CTA) before MT in patients with LVO-related AIS. It further investigates the association of these vascular profiles with post-procedural clinical outcomes (NIHSS change) and functional outcomes (90-day mRS). Materials and Methods: In this retrospective study, 106 patients over the age of 18, who presented to Ege University Hospital with AIS between March 2013 and April 2023 and underwent MT for LVO, were evaluated. Inclusion criteria were: presence of middle cerebral artery (MCA) M1 or M2 segment occlusion (without concomitant internal carotid artery occlusion), availability of pre-procedural non-contrast cranial CT and single-phase CTA of assessable quality, complete clinical data, and an Alberta Stroke Program Early CT Score (ASPECTS) ≥6. ASPECTS was determined from pre-procedural non-contrast brain CT images, and arterial collateral status was evaluated using the Tan pial arterial score on CTA images. Venous outflow was objectively measured by comparing Hounsfield Unit (HU) values obtained from the internal cerebral vein (ICV) and other superficial and deep venous structures, with corresponding measurements from the contralateral hemisphere to calculate venous ratios. All measurements were performed by a single experienced radiologist. Clinical outcomes were defined by the change in the National Institutes of Health Stroke Scale (NIHSS) score and the 90-day modified Rankin Scale (mRS). Statistical analyses included appropriate parametric and non-parametric tests, Spearman correlation analysis, logistic regression analysis, and receiver operating characteristic (ROC) curve analysis, with statistical significance set at p<0.05. Results: Analysis of single-phase CTA images obtained pre-procedurally from the 106 included patients revealed a statistically significant difference in ICV ratio between patients who improved and those who did not improve according to NIHSS score, with higher ICV ratios in the improved group (p=0.017). There was a weak negative correlation between ICV ratio and baseline NIHSS score (rho=−0.178, p=0.068) and a weak positive correlation between İSV ratio and NIHSS change (rho=0.175, p=0.074). The mean ASPECTS score was 8.47 ± 0.92, indicating minimal early ischemic changes in most patients. By occlusion segment, significant differences were observed between MCA M1 and M2 groups in terms of ICV ratio (p=0.034) and sphenoparietal venous ratio (p=0.004), with lower values in the M1 group. No significant difference in ICV ratio was found between patients with and without hemorrhagic transformation. However, ASPECTS were significantly lower in the hemorrhagic transformation group (p=0,001). Logistic regression analysis showed a significant inverse relationship between ASPECTS and hemorrhagic transformation, with each one-point increase in ASPECTS associated with an approximately 50% reduction in hemorrhagic transformation risk. Conclusion: This study demonstrates that in patients with LVO-related AIS, both arterial collaterals and venous outflow can be objectively assessed using pre-procedural single-phase CTA, and that venous outflow, in particular, may serve as a valuable biomarker for predicting clinical and functional outcomes. The findings suggest that considering venous outflow in AIS management could offer a more comprehensive assessment compared to approaches focused solely on arterial reperfusion. Validation of these results through multicenter prospective studies could strengthen clinical decision-making processes.
Benzer Tezler
- Akut büyük damar oklüzyonu olan ve mekanik trombektomi uygulanmış hastalarda optik sinir kılıfı çapının malign serebral ödem ve hemorajik transformasyon gelişiminde öngörü değeri
Signs of malignant cerebral edema and hemorrhagic transformation of the regenerative optic nerve gap in patients with acute large vessel occlusion and mechanical thrombectomy
MERVE YELKEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Radyoloji ve Nükleer TıpSağlık Bilimleri ÜniversitesiRadyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GAMZE TÜRK
- Akut İnme Kliniği ile acile başvuran ve beyin BT anjiyografi tetkiki ile değerlendirilen hastalarda büyük damar oklüzyonlarının yapay zeka algoritmaları aracılığıyla tanınması
Detection of large vessel occlusions using artificial intelligence algorithms in patients presenting to the Emergency Department with Acute Stroke symptoms and evaluated by brain CT angiography
AYŞE İBİŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Radyoloji ve Nükleer Tıpİstanbul ÜniversitesiRadyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET BARBUROĞLU
- Akut ı̇nme hastalarında mekanı̇k Y konfı̇gürasyonunda trombektomı̇ sonuçları
Results in mechanical Y configuration trombectomy in acutestroke patients
MÜCAHİT MUSTAFA KARABULUT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Radyoloji ve Nükleer Tıpİstanbul ÜniversitesiRadyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET BARBUROĞLU
- Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Kliniğine iskemik inme nedeniyle başvuran trombolitik tedavi, trombektomi ve trombektomi+ trombolitik tedavi işlemi uygulanmış olan hasta gruplarında hemorajik transformasyonu öngörmede SEDAN skorunun prediktif değeri
The predictive value of SEDAN score in predicting hemorrhagic transformation in patient groups who have undergone thrombolytic therapy, thrombectomy and thrombectomy + thrombolytic therapy procedures admitted to Selcuk University Faculty of Medicine Neurology Clinic for ischemic stroke
AZER MAMMADLI
- Investigation of neurobiological and biochemical changes in determination of reperfusion response to intravenous thrombolytic and mechanical thrombectomy treatments in acute ischemic stroke patients
Akut iskemik inmede intravenöz trombolitik ve mekanik trombektomi tedavileri sonucu reperfüzyon yanıtının belirlenmesinde biyokimyasal ve nörobiyolojik yanıtların araştırılması
SENA AKSOY
Doktora
İngilizce
2021
NörolojiYeditepe ÜniversitesiSinir Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAYRAM YILMAZ
PROF. DR. YASEMİN ÖZDEMİR