Profesyonel sporcularda diyet kalitesi ile uyku kalitesi ilişkisi
The relationship between diet quality and sleep quality in professional athletes
- Tez No: 976044
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Tınaztepe Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, profesyonel sporcularda diyet kalitesi ile uyku kalitesi arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya İzmir ilinde futbol, voleybol, basketbol branşlarında profesyonel olarak spor yapan, 18 yaş ve üzeri toplam 89 profesyonel sporcu dâhil edilmiştir. Sporcuların genel özellikleri, antropometrik ölçümleri (boy uzunluğu, vücut ağırlığı, deri kıvrım kalınlıkları: triceps, göğüs, abdomen, uyluk, suprailiak, subskapular, midaksiller), spor branşına göre farklılıkları, diyet kalitesi [Sağlıklı Beslenme İndeksi 2015 (HEI–2015)] ve uyku kalitesi [Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ)] düzeyleri ile bu iki değişken arasındaki ilişki kapsamlı şekilde analiz edilmiştir. Çalışmaya katılan sporcuların %27'si kadın, %73'ü erkektir. Yaş ortalamaları 20,57 ± 3,99'dur; %61,8'i futbol, %27'si voleybol, %11,2'si basketbol branşındadır. Katılımcıların %11,2'sinin (n=10) düşük, %83,2'sinin (n=74) orta ve %5,6'sının (n=5) yüksek diyet kalitesine sahip olduğu belirlenmiştir. Sporcuların diyet kalitesi puan ortalaması 67,25 ± 10,34'tür. Katılımcıların %94,4'ünün (n=84) iyi, %5,6'sının (n=5) ise kötü uyku kalitesine sahip olduğu belirlenmiştir. Sporcuların uyku kalitesi puan ortalaması 2,02 ± 1,19'dur. Diyet kalitesi ile uyku kalitesi arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (r=–0,082; p>0,05). Sporcuların diyet kalitesi düzeyleri, kendi beyanlarına göre sporcu beslenmesi hakkında bilgi düzeyi (p=0,034) ve uykuya yardımcı takviye ürünü kullanımı (p=0,014) değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılık göstermektedir. Sporcuların uyku kalitesi düzeyleri, sigara içme durumu (p=0,017) ve uykuya yardımcı takviye ürünü kullanımı (p=0,041) değişkenlerine göre gruplar arasında anlamlı farklılık göstermektedir. Korelasyon analizine göre; uyku kalitesi ile vücut yağ yüzdesi arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r=–0,293; p<0,05). Beden Kütle İndeksi (BKİ) ile vücut yağ yüzdesi arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki belirlenmiştir (r=0,293; p<0,05). Vücut yoğunluğu ile vücut yağ yüzdesi arasında ise oldukça güçlü ve negatif yönlü bir korelasyon olduğu tespit edilmiştir (r=–0,979; p<0,05). Elde edilen bulgular, profesyonel sporcularda diyet ve uyku kalitesinin yalnızca sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi değil, aynı zamanda vücut kompozisyonu ve yaşam tarzı alışkanlıklarıyla çok yönlü bir etkileşim içinde olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to determine the relationship between diet quality and sleep quality among professional athletes. A total of 89 professional athletes aged 18 and over, actively engaged in football, volleyball, and basketball in İzmir, were included in the study. The general characteristics of the athletes, anthropometric measurements (height, body weight, and skinfold thicknesses at triceps, chest, abdomen, thigh, suprailiac, subscapular, and midaxillary sites), differences based on sport branch, diet quality [Healthy Eating Index–2015 (HEI–2015)], and sleep quality [Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI)] levels, as well as the relationship between these two variables, were comprehensively analyzed. Among the participants, 27% were female and 73% were male, with a mean age of 20.57 ± 3.99 years. Of the participants, 61.8% were football players, 27% volleyball players, and 11.2% basketball players. It was determined that 11.2% (n=10) had low, 83.2% (n=74) had moderate, and 5.6% (n=5) had high levels of diet quality. The mean HEI–2015 score was 67.25 ± 10.34. In terms of sleep quality, 94.4% (n=84) of the athletes were classified as having good and 5.6% (n=5) as having poor sleep quality. The mean PSQI score was 2.02 ± 1.19. No significant relationship was identified between diet quality and sleep quality (r=–0.082; p>0.05). Diet quality levels differed significantly by self-reported level of knowledge about sports nutrition (p=0.034) and use of sleep-supporting supplements (p=0.014). Sleep quality levels differed significantly based on smoking status (p=0.017) and use of sleep-supporting supplements (p=0.041). According to the correlation analysis, a significant negative relationship was found between sleep quality and body fat percentage (r=–0.293; p<0.05). A significant positive correlation was found between Body Mass Index (BMI) and body fat percentage (r=0.293; p<0.05), while a strong negative correlation was identified between body density and body fat percentage (r=–0.979; p<0.05). The findings indicate that diet and sleep quality in professional athletes are not only related to health-related quality of life but are also intricately associated with body composition and lifestyle habits.
Benzer Tezler
- Profesyonel güreşçilerde hipotalamik-pituiter-adrenal (HPA) eksenin kortizol hormonunda incelenmesi
Investigation of the hypotalamic-pituiter-adrenal (HPA) axis in the cortisol hormone in professional wrestlers
EREN YİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
SporOndokuz Mayıs ÜniversitesiAntrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YILDIRIM KAYACAN
- Türk sporcularında sporcu diyet indeksinin geçerlik ve güvenirlik çalışması
Validity and reliability study of the athlete diet index in turkish athletes
MERVE NUR UÇAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiToplum Beslenmesi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. PELİN BİLGİÇ
- Süper lig erkek su topu takımlarında oynayan sporcuların farklı dönemlerdeki kaygı düzeyi ile beslenme durumu ve diyet kalitesi arasındaki ilişkinin saptanması
Determining the relationship between anxiety levels of athletes playing on men's water polo super league at different time periods, nutritional status and diet quality
GÜLŞAH EVREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Beslenme ve DiyetetikAcıbadem Mehmet Ali Aydınlar ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DUYGU SAĞLAM
- Turkish validity and reliability of the nutrition knowledge questionnaire for young and adult athletes (NUKYA-Q)
Türk toplumunda genç ve yetişkin sporcular için beslenme bilgisi anketinin Türkçe geçerlik ve güvenirliğinin yapılması
MERVE SAFA AVAĞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Beslenme ve DiyetetikYeditepe ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖZDE DUMLU BİLGİN
- Spor beslenmesi bilgi anketinin Türk toplumunda geçerlik ve güvenirlik çalışmasının yapılması ve diyet kalitesi ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Validity and reliability of the sports nutrition knowledge questionnaire in turkish society and assessment of its relationship with diet quality
BURCU ASLANTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiToplum Beslenmesi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ PELİN BİLGİÇ