Mossad'ın Ortadoğu'daki insan istihbaratı (HUMINT) faaliyetleri: İran örneği
Mossad's human intelligence (HUMINT) activities in the Middle East: The case of Iran
- Tez No: 975967
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İSKENDER KARAKAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: İstihbarat, İnsan İstihbaratı, İran, İsrail, MOSSAD, Intelligence, Human Intelligence, Iran, Israel, MOSSAD
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yozgat Bozok Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İstihbarat insanın varoluşuna kadar giden bilgi alma sürecidir. Günümüzde ülkelerin güvenlikleri ile ilgili tehdit ve saldırılara karşı hazırlıklı olma isteği istihbarata olan ihtiyacı arttırmıştır. Fakat elde edilen bilgininin değerlendirilmesi, analizi ve işe yarar hale getirilmesi yine insan unsuru tarafından gerçekleştirilmektedir. Teknolojik gelişmeler ile istihbarat çalışmalarının yöntemleri çeşitlenmiştir. Özellikle 11 Eylül 2001‟de Amerika Birleşik Devletleri‟ne yönelik gerçekleştirilen saldırıların ardından, dünya genelinde güvenlik anlayışı yeniden tanımlanmış, istihbarat faaliyetleri küresel ölçekte yaygınlaşmış ve derinleşmiştir. Bu dönemde istihbarat, yalnızca askeri bir unsur değil; diplomatik, ekonomik ve toplumsal alanlarda da belirleyici bir araç haline gelmiştir. Güvenlikleştirme politikalarının yükselişiyle birlikte HUMINT gibi insan merkezli istihbarat biçimleri ön plana çıkmış, devletlerin tehdit algıları ve istihbarata yaklaşımları değişmiştir. İstihbarat konusunda elde edilmek istenen hedef bilgilerin öncelikli konusu, gereksinim duyulan bilginin ne olduğu ve hangi tekniklerle elde edileceği konusunda insan unsurunun kararları etkili olmaktadır. Bu çalışmada, istihbarat, istihbarat sürecinde insan unsurunun önemi, bilginin toplanmasındaki yerinden bahsedilmiştir. İran-İsrail devletlerinin kısaca tarihlerinden bahsettikten sonra, geçmişten gelen düşmanlıklarında ve yaşanan nükleer tehdit gerilimi incelenerek, İsrail istihbarat kurumu olan MOSSAD‟ın yapısı ve insan istihbaratını aktif olarak kullandığı hakkında bilgi verilecektir. Elde edilen bu bilgi ve verilerin analizi yapılarak İsrail dış istihbarat birimi MOSSAD‟ın İran‟ın nükleer çalışmaları ve savunma kapasitesini geriletmeye ve sekteye uğrattığı idda edilmektedir. Bu çalışmanın ülkemiz ve diğer devletlerin istihbarata karşı koyma, ulusal güvenliklerini sağlamak kapsamında uygulayacakları strateji ve politikalarını şekillendirmede kaynak olması amaçlanmaktadır.
Özet (Çeviri)
Intelligence is a process of acquiring information that reaches back to the very origins of human existence. In today‟s world, the desire of states to be prepared for threats and attacks against their security has increased the need for intelligence. Nevertheless, the evaluation, analysis, and transformation of the information obtained into actionable intelligence are still carried out by human agents. With technological advances, the methods of intelligence work have diversified. Especially after the attacks directed at the United States on September 11, 2001, the global understanding of security was redefined, and intelligence activities expanded and deepened worldwide. In this period, intelligence became not only a military component but also a decisive instrument in diplomatic, economic, and societal spheres. With the rise of securitization policies, human-centered forms of intelligence such as HUMINT came to the fore, and states‟ threat perceptions and approaches to intelligence changed. In the field of intelligence, human decision-making plays a decisive role in identifying information requirements and determining what information is needed and by which techniques it will be obtained.This study discusses intelligence, the importance of the human element in the intelligence process, and its role in information collection. After briefly outlining the histories of Iran and Israel, it examines their longstanding hostilities and the tensions surrounding nuclear threats, and provides information on the structure of Israel‟s intelligence organization, Mossad, and its active use of human intelligence. Based on the analysis of the data and information obtained, the study contends that Israel‟s external intelligence service, Mossad, has impeded and set back Iran‟s nuclear efforts and defense capacity. The aim is for this study to serve as a resource for Turkey and other states in shaping strategies and policies to counter hostile intelligence and to ensure national security.
Benzer Tezler
- Türkiye bağlamında Orta Doğu'da istihbarat örgütleri
Middle Eastern intelligence organizations in context with Turkey
İBRAHİM DMERAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Kamu YönetimiUfuk ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEDAT CEM KARADELİ
- Cemal Abdülnasır iktidarında Mısır'da istihbarat: CIA ve MOSSAD faaliyetleri üzerinden bir analiz
Intelligence in Egypt under Gamal Abdel Nasser: An analysis of CIA and MOSSAD activities
BATUHAN YAŞAR GÖKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Uluslararası İlişkilerAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE KOÇ
- İsrail istihbaratının Filistin ve komşu Arap ülkelerdeki faaliyetleri 1948-2014
Activities of Israel intelligence in Palestinian and Arab nelghboring countrles 1948-2014
ABDALAZIZ ABUELEYAN
- Dış politika istihbarat ilişkisi: MOSSAD Örneği
The relationship between foreign policy and intelligence: The case of MOSSAD
MAHMUT MUSLİHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Uluslararası İlişkilerİstanbul Yeni Yüzyıl ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULLAH AYDIN
- Kamu güvenliğinde istihbarat sisteminin değerlendirilmesi
Analysis of intelligence system on Public security
HASAN ATEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Kamu YönetimiAtılım ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA KEMAL UTKU