Sanal müzelerin kullanıcı deneyimi üzerinden kapsayıcılığı: Ankara polis müzesi örneği
Inclusivity in virtual museums through user experience: The case of the Ankara police museum
- Tez No: 975732
- Danışmanlar: PROF. DR. OSMAN TUTAL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma sanal müzelerde kapsayıcılığı, toplumsal çeşitliliği gözeten geniş bir kavramsal çerçeveden ele almaktadır. Araştırma, sanal müze deneyiminin algılanışını duyusal engeli olan görme ve işitme engelli katılımcılarla, duyusal engeli olmayan katılımcılar olmak üzere üç farklı kullanıcı kategorisi üzerinden incelemektedir. Bu tartışma Türkiye Kültür ve Turizm Bakanlığı Sanal Müzeler web sayfasında yer alan müzelerden biri olan Sanal Ankara Sanal Polis Müzesi üzerinden analiz edilmektedir. Araştırma, katılımcıların seçilen sanal müze etkileşimden sonra uygulanan yarı yapılandırılmış görüşmelere dayanan nitel bir yaklaşımı izlemektedir. Görüşmeler, kullanıcıların erişilebilirlik, kullanılabilirlik, duyusal katılım ve dijital etkileşimle ilgili görüşleri, zorlukları ve önerileri hakkında derinlemesine bilgi sağlamıştır. MAXQDA yazılımı kullanılarak yapılan tematik analizle bulgular altı geniş kategoriye ayrılmıştır: Erişilebilirlik, Kullanıcı Deneyimi, Multimedya Deneyimi, Memnuniyet, Teknik Altyapı ve Öneriler. Bulgular, sanal müzelerin fiziksel engelleri ortadan kaldırmada büyük bir potansiyele sahip olmasına rağmen, çok çeşitli erişim ihtiyaçlarını karşılamada önemli zayıflıklar olduğunu göstermiştir. Tüm gruplardan katılımcılar kapsayıcılığı ve dijital kültürel deneyimlerin etkinliğini artırmak için değerli önerilerde bulunmuştur. Geri bildirimler, sanal müzelerin yalnızca erişilebilir değil aynı zamanda dijital kitlelerin çeşitliliğini yansıtan kapsayıcı kültürel alanlar olarak kavramsallaştırılmasının gerekliliğini vurgulamaktadır. Kullanıcı bakış açılarını kapsayıcılık modelinin merkezine yerleştiren bu çalışma dijital miras olarak kabul edilen sanal müzelerin ne düzeyde kapsayıcı olduğunu sorgulamayı amaçlamaktadır. Elde edilen bulgular heterojen bir kullanıcı grubu için daha kapsayıcı, anlamlı ve eşitlikçi sanal müze deneyimleri tasarlamak isteyen kültürel kurumlar için somut, kullanıcı merkezli öneriler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study approaches inclusivity in virtual museums within a broad conceptual framework attentive to social diversity. It examines perceptions of the virtual museum experience across three user categories: participants with sensory impairments (visually impaired and deaf or hard of hearing) and participants without sensory impairments. The analysis centres on the Ankara Police Museum's virtual platform, one of the museums featured on the Republic of Türkiye Ministry of Culture and Tourism's Virtual Museums website. Following participants' interaction with the selected virtual museum, the research adopts a qualitative approach based on semi-structured interviews. These interviews provided in-depth insights into users' views, challenges, and suggestions regarding accessibility, usability, sensory engagement, and digital interaction. Using MAXQDA, a thematic analysis organised the findings into six overarching categories: Accessibility, User Experience, Multimedia Experience, Satisfaction, Technical Infrastructure, and Recommendations. The results indicate that, although virtual museums possess considerable potential to remove physical barriers, significant weaknesses remain in addressing diverse access needs. Participants across all groups offered valuable suggestions to enhance inclusivity and the effectiveness of digital cultural experiences. Their feedback underscores the necessity of conceptualising virtual museums not merely as accessible platforms but as inclusive cultural spaces that reflect the diversity of digital audiences. By placing user perspectives at the centre of the inclusivity model, this study interrogates the extent to which virtual museums, understood as forms of digital heritage, are inclusive. The findings provide concrete, user-centred recommendations for cultural institutions seeking to design more inclusive, meaningful, and equitable virtual museum experiences for heterogeneous user groups.
Benzer Tezler
- Dialogue for all: Crafting inclusive and humanized voice assistants for diverse populations through an interdisciplinary approach
Herkes için diyalog: Farklı topluluklar için kapsayıcı ve insani sesli asistanlar oluşturmak üzerine disiplinler arası bir yaklaşım
YELİZ YÜCEL
Doktora
İngilizce
2023
İletişim BilimleriGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEREM RIZVANOĞLU
- Reflections of new museology criteria on the architectural design of contemporary art museums in Türkiye
Yeni müzecilik kriterlerinin Türkiye'deki çağdaş sanat müzelerinin mimari tasarımlarına yansımaları
YEŞİM KALFAZADE
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
MüzecilikYeditepe ÜniversitesiSanat ve Kültür Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MARCUS GRAF
- Popülerleşen sanal müze uygulamaları ve kullanıcı deneyimi: Zeugma Sanal Müzesi
Popular virtual museum applications and user experience: Zeugma Virtual Museum
ALI MOHAMMAD
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
MimarlıkBahçeşehir Üniversitesiİç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SUZAN GİRGİNKAYA AKDAĞ
- Adaptive sustainable reuse of a post-industrial area with a biophilic approach: 'Green museum' evaluation applying virtual reality technology
Post-endüstriyel bir alanın biyofilik yaklaşım ile uyarlanabilir-sürdürülebilir yeniden kullanımı: Sanal gerçeklik teknolojisi ile değerlendirilen 'yeşil müze'
MAHTAB AHMADI KABIR
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Peyzaj Mimarlığıİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EREN KÜRKÇÜOĞLU
- Çağdaş müze mekânlarının tasarımında kullanıcı deneyiminin bir bağlam yaratma aracı olarak kullanımı
Use of user experience as a contextual tool in the design of contemporary museum spaces
MERVE ÖZLEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
İç Mimari ve DekorasyonTobb Ekonomi ve Teknoloji ÜniversitesiTasarım Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞAHA ASLAN