Geri Dön

Sanal müzelerin kullanıcı deneyimi üzerinden kapsayıcılığı: Ankara polis müzesi örneği

Inclusivity in virtual museums through user experience: The case of the Ankara police museum

  1. Tez No: 975732
  2. Yazar: CEMRE KILINÇ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. OSMAN TUTAL
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Mimarlık, Architecture
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Eskişehir Teknik Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma sanal müzelerde kapsayıcılığı, toplumsal çeşitliliği gözeten geniş bir kavramsal çerçeveden ele almaktadır. Araştırma, sanal müze deneyiminin algılanışını duyusal engeli olan görme ve işitme engelli katılımcılarla, duyusal engeli olmayan katılımcılar olmak üzere üç farklı kullanıcı kategorisi üzerinden incelemektedir. Bu tartışma Türkiye Kültür ve Turizm Bakanlığı Sanal Müzeler web sayfasında yer alan müzelerden biri olan Sanal Ankara Sanal Polis Müzesi üzerinden analiz edilmektedir. Araştırma, katılımcıların seçilen sanal müze etkileşimden sonra uygulanan yarı yapılandırılmış görüşmelere dayanan nitel bir yaklaşımı izlemektedir. Görüşmeler, kullanıcıların erişilebilirlik, kullanılabilirlik, duyusal katılım ve dijital etkileşimle ilgili görüşleri, zorlukları ve önerileri hakkında derinlemesine bilgi sağlamıştır. MAXQDA yazılımı kullanılarak yapılan tematik analizle bulgular altı geniş kategoriye ayrılmıştır: Erişilebilirlik, Kullanıcı Deneyimi, Multimedya Deneyimi, Memnuniyet, Teknik Altyapı ve Öneriler. Bulgular, sanal müzelerin fiziksel engelleri ortadan kaldırmada büyük bir potansiyele sahip olmasına rağmen, çok çeşitli erişim ihtiyaçlarını karşılamada önemli zayıflıklar olduğunu göstermiştir. Tüm gruplardan katılımcılar kapsayıcılığı ve dijital kültürel deneyimlerin etkinliğini artırmak için değerli önerilerde bulunmuştur. Geri bildirimler, sanal müzelerin yalnızca erişilebilir değil aynı zamanda dijital kitlelerin çeşitliliğini yansıtan kapsayıcı kültürel alanlar olarak kavramsallaştırılmasının gerekliliğini vurgulamaktadır. Kullanıcı bakış açılarını kapsayıcılık modelinin merkezine yerleştiren bu çalışma dijital miras olarak kabul edilen sanal müzelerin ne düzeyde kapsayıcı olduğunu sorgulamayı amaçlamaktadır. Elde edilen bulgular heterojen bir kullanıcı grubu için daha kapsayıcı, anlamlı ve eşitlikçi sanal müze deneyimleri tasarlamak isteyen kültürel kurumlar için somut, kullanıcı merkezli öneriler sunmaktadır.

Özet (Çeviri)

This study approaches inclusivity in virtual museums within a broad conceptual framework attentive to social diversity. It examines perceptions of the virtual museum experience across three user categories: participants with sensory impairments (visually impaired and deaf or hard of hearing) and participants without sensory impairments. The analysis centres on the Ankara Police Museum's virtual platform, one of the museums featured on the Republic of Türkiye Ministry of Culture and Tourism's Virtual Museums website. Following participants' interaction with the selected virtual museum, the research adopts a qualitative approach based on semi-structured interviews. These interviews provided in-depth insights into users' views, challenges, and suggestions regarding accessibility, usability, sensory engagement, and digital interaction. Using MAXQDA, a thematic analysis organised the findings into six overarching categories: Accessibility, User Experience, Multimedia Experience, Satisfaction, Technical Infrastructure, and Recommendations. The results indicate that, although virtual museums possess considerable potential to remove physical barriers, significant weaknesses remain in addressing diverse access needs. Participants across all groups offered valuable suggestions to enhance inclusivity and the effectiveness of digital cultural experiences. Their feedback underscores the necessity of conceptualising virtual museums not merely as accessible platforms but as inclusive cultural spaces that reflect the diversity of digital audiences. By placing user perspectives at the centre of the inclusivity model, this study interrogates the extent to which virtual museums, understood as forms of digital heritage, are inclusive. The findings provide concrete, user-centred recommendations for cultural institutions seeking to design more inclusive, meaningful, and equitable virtual museum experiences for heterogeneous user groups.

Benzer Tezler

  1. Dialogue for all: Crafting inclusive and humanized voice assistants for diverse populations through an interdisciplinary approach

    Herkes için diyalog: Farklı topluluklar için kapsayıcı ve insani sesli asistanlar oluşturmak üzerine disiplinler arası bir yaklaşım

    YELİZ YÜCEL

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    İletişim BilimleriGalatasaray Üniversitesi

    Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. KEREM RIZVANOĞLU

  2. Reflections of new museology criteria on the architectural design of contemporary art museums in Türkiye

    Yeni müzecilik kriterlerinin Türkiye'deki çağdaş sanat müzelerinin mimari tasarımlarına yansımaları

    YEŞİM KALFAZADE

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2026

    MüzecilikYeditepe Üniversitesi

    Sanat ve Kültür Yönetimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MARCUS GRAF

  3. Popülerleşen sanal müze uygulamaları ve kullanıcı deneyimi: Zeugma Sanal Müzesi

    Popular virtual museum applications and user experience: Zeugma Virtual Museum

    ALI MOHAMMAD

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    MimarlıkBahçeşehir Üniversitesi

    İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SUZAN GİRGİNKAYA AKDAĞ

  4. Adaptive sustainable reuse of a post-industrial area with a biophilic approach: 'Green museum' evaluation applying virtual reality technology

    Post-endüstriyel bir alanın biyofilik yaklaşım ile uyarlanabilir-sürdürülebilir yeniden kullanımı: Sanal gerçeklik teknolojisi ile değerlendirilen 'yeşil müze'

    MAHTAB AHMADI KABIR

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    Peyzaj Mimarlığıİstanbul Teknik Üniversitesi

    Kentsel Tasarım Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ EREN KÜRKÇÜOĞLU

  5. Çağdaş müze mekânlarının tasarımında kullanıcı deneyiminin bir bağlam yaratma aracı olarak kullanımı

    Use of user experience as a contextual tool in the design of contemporary museum spaces

    MERVE ÖZLEK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    İç Mimari ve DekorasyonTobb Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi

    Tasarım Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞAHA ASLAN