Ramazan ayında icra edilen musiki formlarının değerlendirilmesi
Evaluation of musical forms performed during Ramadan
- Tez No: 975681
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA KURUL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Müzik, Music
- Anahtar Kelimeler: Dini Musiki, Musiki Formları, Ramazan Ayı doldurulacaktır, Müzik, Religious Music, Musical Forms, Ramadan tır, Music
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Ramazan ayının dini, sosyal ve kültürel boyutları çerçevesinde şekillenen musiki formlarını incelemeyi amaçlamaktadır. Ramazan ayı, yalnızca oruç ve ibadetle sınırlı kalmayan; aynı zamanda toplumsal dayanışma, manevi derinlik ve kültürel üretimin yoğunlaştığı özel bir zaman dilimi olarak dikkat çeker. Bu bağlamda musiki, hem dini ritüelleri zenginleştiren hem de sosyo-kültürel etkinlikleri anlamlı kılan çok yönlü bir ifade biçimi olarak Ramazan'ın ayrılmaz bir parçası hâline gelmiştir. Tezde öncelikle Ramazan ayına özgü dini merasimler incelenmiş; Kur'an tilaveti, mukabele, teravih namazı, huzur dersleri gibi uygulamalarda ezan, kamet, ilahi, kaside, na't, tevşih, mevlid, temcid-münâcaat ve salâ gibi geleneksel dini musiki formlarının rolü incelenmiştir. Ardından Hırka-i Şerif ve Sakal-ı Şerif ziyaretleri, iftar sofraları ve Ramazan yardımları gibi sosyo-kültürel etkinliklerde musikinin katkısı değerlendirilmiştir. Son bölümde ise Hacivat-Karagöz oyunları, fasıl musikileri ve konak eğlenceleri gibi din dışı etkinliklerde kullanılan musiki unsurlarına odaklanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, Ramazan ayında icra edilen musiki formlarının bireysel ibadeti estetikle buluşturduğu, toplumsal birlik ve kültürel devamlılık açısından önemli roller üstlendiği görülmüştür. Bu geleneksel musiki formları, sadece dini duyguları derinleştirmekle kalmamakta; aynı zamanda Ramazan'ın hafızalarda yer eden manevi atmosferini oluşturmada da belirleyici olmaktadır. Çalışma kapsamında, bu kültürel mirasın korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması için musiki formlarının arşivlenmesi, akademik olarak incelenmesi ve gençlere yönelik tanıtım çalışmalarının artırılması yönünde çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Sonuç olarak, Ramazan musikisi, hem dini hem de kültürel kimliğin yaşatılmasında vazgeçilmez bir unsur olarak değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the musical forms that take shape within the framework of the religious, social and cultural dimensions of the month of Ramadan. The month of Ramadan is not only limited to fasting and worship, but also draws attention as a special time period in which social solidarity, spiritual depth and cultural production are intensified. In this context, music has become an inseparable part of Ramadan as a versatile form of expression that both enriches religious rituals and makes socio-cultural activities meaningful. In this thesis, religious ceremonies specific to the month of Ramadan are examined first; the role of traditional religious music forms such as ezan, iqamet, ilahi, kaside, na't, tevshih, mawlid, temcid-munajaat and sala in practices such as Quran recitation, mukabele, tarawih prayer, and peace lessons are examined. Then, the contribution of music to socio-cultural activities such as Hırka-i Şerif and Sakal-ı Şerif visits, iftar tables and Ramadan aids was evaluated. The last section focused on the musical elements used in non-religious activities such as Hacivat-Karagöz plays, fasıl music and konak entertainments. As a result of the research, it has been seen that the musical forms performed during Ramadan bring together individual worship with aesthetics and play important roles in terms of social unity and cultural continuity. These traditional musical forms not only deepen religious feelings but also play a decisive role in creating the spiritual atmosphere of Ramadan that remains in people's memories. Within the scope of the study, various suggestions were made to archive musical forms, examine them academically and increase promotional activities aimed at young people in order to preserve this cultural heritage and pass it on to future generations. As a result, Ramadan music is considered an indispensable element in keeping both religious and cultural identities alive.
Benzer Tezler
- İstanbul selatin camilerde Ramazan ayında sürdürülen dini musiki geleneği üzerine bir inceleme
A study on the tradition of religious music in Istanbul selatin mosques during Ramadan
DUHA NUR KÖKSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
MüzikAfyon Kocatepe ÜniversitesiMüzik Ana Sanat Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SAFİYE YAĞCI
- Türk din mûsikîsi geleneğinde temcid
Temcid in the tradition of Turkish religious music
SAMET TENGİZ
Doktora
Türkçe
2025
Güzel SanatlarAnkara Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATİH KOCA
- Ramazan musıkisi
Başlık çevirisi yok
HALİL İ. ÖNDER
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
DinMarmara Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET HAKKI TURABİ
- II. Meşrutiyet'ten Cumhuriyet'e kadar huzur dersleri (1909-1922)
The huzur lectures from the Second Constitutional Monarchy to the Republic (1909-1922)
ARZU ATMACA
- From watching the sky to reading the minutes: Changes in Ottoman time consciousness during the eighteenth century
Gökyüzünü izlemekten dakikaları saymaya: On sekizinci yüzyılda Osmanlı zaman anlayışında değişimler
BAHRİ ÖZEL