Geri Dön

Kindî ve Âmirî'de ilimler sınıflandırması bağlamında din/felsefe ilişkisi

The relationship between the religion and philosophy in al-Kindî and al-Âmirî within the context of the classification of the sciences

  1. Tez No: 975643
  2. Yazar: HAVVANUR GÜRTEN ÇOBANOĞLU
  3. Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE SIDIKA OKTAY
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Din, Felsefe, Religion, Philosophy
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma Ebû Yûsuf Ya'kūb b. İshâk b. es-Sabbâh el-Kindî ve Ebü'l-Hasan Muhammed b. Yûsuf el-Âmirî'nin din-felsefe ilişkisi ile ilgili görüşlerini ilimler sınıflandırması üzerinden karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Çalışmanın amacı, Kindî ve Âmirî'nin din-felsefe arasındaki ilişkiye dair görüşlerini incelemek ve ilimler sınıflandırmasının bu ilişkideki rolünü anlamaktır. Çalışma kapsamında her iki filozofun din-felsefe arasında kurduğu ilişki ilimler sınıflandırması üzerinden ele alınmıştır. Çalışma Kindî ve Âmirî'ye ait eserler ve bu eserler üzerine yapılmış modern akademik araştırmalarla sınırlıdır. Her iki filozofun din-felsefe ilişkisine dair görüşleri karşılaştırmalı analiz yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Kindî ve Âmirî, din ve felsefenin aynı hakikate götüren farklı yollar olduğunu savunmuş, iki disiplinin çatışma içinde değil, uyum içinde olması gerektiğini ileri sürmüştür. Âmirî'nin düşünce sistemi, dinin rehberliğinde aklın önemini vurgulamış ve bilginin kaynağı olarak vahiy ve aklı birleştirici bir yaklaşım sergilemiştir. Onun ilimler tasnifi, ilahi ilimleri en üstün bilgi türü olarak konumlandırırken, felsefeyi bu bilgilerin bir tamamlayıcısı ve ilahi iradeden gelen bir bilgi türü yani hikmet olarak görmektedir. Âmirî'ye göre din, insanın hem dünyevi hem uhrevi saadetini sağlayan bir rehberdir; felsefe ise bu rehberliğin derinliğini ve anlamını kavrama aracıdır. Kindî ve Âmirî, din ve felsefe arasındaki uyumu sağlamaya yönelik bir çaba sarf ederek felsefeye ilimlerin yanında meşru bir zemin sağlamıştır. Kindî ve Âmirî, kelamî düşünceden felsefî yaklaşıma geçişte köprü kurarak İslâm düşüncesinde belirleyici bir rol üstlenmiştir. Âmirî'nin din-felsefe ilişkisini ilimler tasnifi ekseninde yeniden yorumlaması, hem Kindî sonrası İslâm felsefesinin yönelimini hem de kelâm-felsefe ayrımını anlamada yeni bir perspektif sunmaktadır. Bu yönüyle çalışma, klasik mirasın günümüz bilgi anlayışına nasıl entegre edilebileceğine dair anlamlı ipuçları barındırmaktadır.

Özet (Çeviri)

This study comparatively examines the views of Abū Yūsuf Yaʿqūb b. Isḥāq al-Kindī and Abū'l-Ḥasan Muḥammad b. Yūsuf al-Āmirī on the relationship between religion and philosophy through their classifications of the sciences. The aim is to analyze their understanding of this relationship and to reveal the role of science classification in shaping it. The study is limited to the works of Kindī and Āmirī and modern academic research on them. Their views have been analyzed through comparative methodology. Both philosophers argued that religion and philosophy are distinct yet complementary paths to the same truth and should exist in harmony rather than conflict. Āmirī highlighted the significance of reason under the guidance of religion and adopted a unifying perspective that combined revelation and intellect as sources of knowledge. His classification of sciences positioned divine sciences as the highest form of knowledge, while philosophy was regarded as their complement and as wisdom derived from divine will. For him, religion guides human beings to both worldly and eternal happiness, whereas philosophy enables a deeper understanding of this guidance. By integrating philosophy into the realm of legitimate sciences, Kindī and Āmirī sought to secure harmony between the two disciplines. Kindī and Āmirī acted as bridges between theological and philosophical traditions, assuming a key role in the development of Islamic intellectual thought. Āmirī's reinterpretation of the religion–philosophy relation through the classification of sciences not only shaped the trajectory of Islamic philosophy after Kindī but also provided a new lens for understanding the kalām–philosophy distinction. In this sense, the study offers meaningful insights into how classical heritage can be integrated into contemporary approaches to knowledge.

Benzer Tezler

  1. Bazı esterlerin kinetik incelenmesi ve termodinamik parametrelerin belirlenmesi

    Kinetic study and detesmination of thermodnamic parameters of some esters

    İBRAHİM TAŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    Kimya MühendisliğiUludağ Üniversitesi

    Kimya Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSTAFA CEBE

  2. Sivas'ta kadınların işgücüne katılım farklılıkları

    Başlık çevirisi yok

    BİNNUR ERCEM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1984

    SosyolojiCumhuriyet Üniversitesi

    Kurumlar Sosyolojisi Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. FARUK KOCACIK

  3. Batı tesirine kadar Osmanlı mimarisinde estetik kriterler

    Başlık çevirisi yok

    LEYLA BAYDAR

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    MimarlıkGazi Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HALUK KARAMAĞARALI

  4. Sürekli rejim şartlarında nükleer yakıt çubuklarında tek ve iki boyutlu ısı iletiminin analizi

    In steady-state conditions analyses of one and two dimensional conduction in nuclear fuel rods

    İBRAHİM ATILGAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    Makine MühendisliğiGazi Üniversitesi

    Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ERCAN ATAER