Travmada tüm vücut bilgisayarlı tomografi taramasının tanısal yararı
Diagnostic value of whole-body computed tomography in trauma patients
- Tez No: 975515
- Danışmanlar: PROF. DR. BANU KARAKUŞ YILMAZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Acil Tıp, Emergency Medicine
- Anahtar Kelimeler: Travma, Tüm vücut BT, WBCT, Multitravma, Travma Görüntüleme, Travma Laktat, Yaralanma Dağılım, Acil Servis Travma Görüntüleme, Acil tıp servisleri, Beyin yaralanmaları, Bilgisayarlı tomografi, Düşme kazaları, Hava yastığı, Tomografi, Trafik kazaları, Travmatoloji, Yaralanma, Trauma, Whole-body CT, WBCT, Polytrauma, Trauma Imaging, Trauma Lactate, Injury Distribution, Emergency Department Trauma Imaging, Emergency medical services, Brain injury, Computed tomography, Accidental falls, Air bag, Tomography, Traffic accidents, Traumatology, injured
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Acil Tıp Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, tüm vücut bilgisayarlı tomografinin (TVBTT) travma hastalarında tanısal etkinliğini belirlemek, görüntüleme endikasyonlarının uygunluğunu analiz etmek ve bu verilerin hastane sonlanımları üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Ayrıca TVBTT'nin gereksiz kullanım oranını ve klinik karar süreçlerine katkısını irdelemek amaçlanmıştır. Yöntem: Bu retrospektif tanımlayıcı çalışma, Ocak 2024 – Temmuz 2024 tarihleri arasında üçüncü basamak bir eğitim ve araştırma hastanesinin acil servisine başvuran ve TVBTT uygulanan 531 erişkin travma hastasını kapsamaktadır. Hastalar, travma mekanizması (yüksek vs. düşük enerjili), BT endikasyonu varlığı, radyolojik bulgu durumu, laboratuvar verileri (WBC, laktat), vital bulgular ve hastane sonlanımı (YBÜ yatışı, entübasyon, mortalite) açısından değerlendirilmiştir. BT sonuçları pozitif/negatif olarak sınıflandırılmış; çok değişkenli lojistik regresyon analizi ile BT pozitifliğini öngören faktörler belirlenmiştir. Tanısal verimlilik, endikasyon uygunluğu ve sonlanım ilişkileri istatistiksel olarak karşılaştırılmıştır (p<0.05 anlamlı kabul edilmiştir). Bulgular: Değerlendirilen 531 hastanın 296'sında (%55,7) en az bir pozitif BT bulgusu saptanmıştır. Yüksek enerjili travma geçiren 288 hastanın 224'ünde (%77,8), düşük enerjili travmalı 243 hastanın ise yalnızca 68'inde (%28) BT pozitifliği izlenmiştir (p<0.001). Endikasyon kriterleri dışında BT uygulanan 192 hastanın 113'ünde (%58,9) herhangi bir patoloji saptanmamıştır. Pozitif BT grubunda toraks travması (%27,9), kafa travması (%19,0), batın içi organ yaralanması (%17,5) ve vertebra kırığı (%13,4) en sık saptanan VII bulgulardır. BT ile saptanan“sessiz yaralanmalar”122 hastada izlenmiş ve bunların 47'sinde (%38,5) tedavi stratejisi değiştirilmiştir. Lojistik regresyon analizinde yaş (OR: 1.030; p=0.001), laktat düzeyi (OR: 2.939; p=0.040) ve WBC (OR: 1.080; p=0.021), pozitif BT ile anlamlı ilişkili bulunmuştur. Pozitif BT grubunda YBÜ yatışı (%24,3) ve hastane içi mortalite oranı (%5,1), negatif gruba göre anlamlı olarak daha yüksektir (p<0.05). Sonuç: TVBTT, travma hastalarında özellikle yüksek enerjili mekanizmaya sahip olgularda yüksek tanısal doğrulukla kritik yaralanmaları ortaya koymakta ve klinik karar süreçlerini anlamlı şekilde yönlendirmektedir. Ancak, çalışmada endikasyon dışı TVBTT oranının %36,1 düzeyinde olması ve bu hastaların çoğunda pozitif bulgu saptanmaması, gereksiz radyasyon yükü ve kontrast kaynaklı riskler açısından dikkate değerdir. Klinik muayene, travma mekanizması ve biyobelirteçlerin birlikte değerlendirilmesi ile geliştirilecek seçici BT algoritmaları sayesinde tanısal etkinlik artırılabilir, kaynak israfı ve hasta maruziyeti azaltılabilir. Bu bağlamda, ATLS, ACS-TQIP ve REACT-2 gibi kılavuzlara uygun, çok parametreli, algoritmik görüntüleme protokollerinin klinik pratiğe entegrasyonu önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to evaluate the diagnostic utility of whole-body computed tomography (WBCT) in trauma patients, to assess the appropriateness of imaging indications, and to investigate the impact of WBCT findings on clinical outcomes. Furthermore, the study sought to identify the rate of unnecessary WBCT applications and its influence on clinical decision-making. Methods: This retrospective descriptive study included 531 adult trauma patients who presented to the emergency department of a tertiary trauma center between January 2024 and July 2024 and underwent WBCT. Patients were assessed based on trauma mechanism (high vs. low-energy), presence of WBCT indication, radiologic findings (positive/negative), laboratory parameters (WBC, lactate), vital signs, and hospital outcomes (ICU admission, intubation, mortality). A multivariate logistic regression model was used to determine predictive factors for positive CT findings. Statistical significance was set at p<0.05. Results: Of the 531 patients, 296 (55.7%) had at least one positive radiological finding. Among patients exposed to high-energy trauma (n=288), 224 (77.8%) had positive CT results, compared to only 68 (28%) in the low-energy trauma group (p<0.001). In 192 patients (36.1%) WBCT was performed without indication, and 113 (58.9%) of these scans yielded negative results. The most common injuries were thoracic trauma (27.9%), head trauma (19.0%), intra-abdominal injuries (17.5%), and vertebral fractures (13.4%).“Occult injuries”not detected by physical examination were found in 122 patients, 47 of whom IX (38.5%) underwent a change in management based on CT findings. Age (OR: 1.030; p=0.001), lactate (OR: 2.939; p=0.040), and WBC count (OR: 1.080; p=0.021) were independently associated with positive CT results. ICU admission (24.3%) and in-hospital mortality (5.1%) rates were significantly higher in the positive WBCT group compared to negative ones (p<0.05). Conclusion: WBCT provides high diagnostic accuracy in the evaluation of trauma patients, particularly in those exposed to high-energy mechanisms, and plays a crucial role in clinical decision-making. However, the 36.1% rate of non-indicated scans— predominantly among younger patients with low-risk trauma—highlights concerns regarding unnecessary radiation exposure and contrast-related risks. Integrating clinical findings, trauma mechanism, and biomarkers such as lactate and WBC into selective CT decision algorithms could enhance diagnostic precision while minimizing risk and resource burden. Therefore, clinical protocols should be restructured in alignment with international guidelines such as ATLS, ACS-TQIP, and REACT-2, emphasizing a multiparametric and patient-centered approach to imaging in trauma care.
Benzer Tezler
- Acil servise başvuran pediatrik travma hastalarında pediatrik politravma BT endikasyonu ve Manchester travma görüntüleme skorlarının tüm vücut bilgisayarlı tomografi görüntüleme kararını vermedeki tanısal değerliğinin klinik olarak değerlendirilmesi
Clinical evaluation of pediatric polytrauma CT indications and the diagnostic value of Manchester trauma scoring in decision-making for whole-body computed tomography in pediatric trauma patients presenting to the emergency department
MUHAMMED ALİ ÜÇEŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Acil TıpMarmara ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİS EFEOĞLU SAÇAK
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE KUDU
- Künt batın travmalı hastalarda tomografide tesbit edilen batın içi mayii'nin prognoz ile ilişkisi
Relationship between intra-abdominal fluid detected by tomography and prognosis in patients with blunt abdominal injury
HÜSEYİN ŞAHİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
İlk ve Acil YardımAtatürk ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA UZKESER
- Acil servise multitravma ile başvuran hastalarda tüm vücut bilgisayarlı tomografi (TVBT) çekme kararı vermede vittel kriterlerinin kullanılabilirliği
Role of vittel criteria in multiple trauma patients presenting to the emergency department; making the decision to perform whole body scanni̇ng
SEMA ÖZTÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET DEMİRCAN
- Acil servise multitravma ile başvuran geriatrik hasta grubunda tanısal amaçlı çekilen tüm vücut bilgisayarlı tomografinin tanısal değerliliğinin bedel etkinliği ile karşılaştırılması
Comparison of the diagnostic value of whole body computerized tomography for diagnostic purposes with cost effectiveness in geriatric group of patients with emergency multitrauma
BERKAY MEVLANAOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
GeriatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
UZMAN BEDRİYE MÜGE SÖNMEZ
- Elektrikli scooter kazasına karışan hastaların yaralanma paternlerinin, mortalite-morbiditelerinin ve tanı-tedavi maliyetlerinin araştırılması
Investigation of injury patterns, mortality-morbidities and diagnosis-treatment costs of patients involved in electric scooter accident
TURAB SAMİ ALTAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
İlk ve Acil Yardımİstanbul Medeniyet ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KURTULUŞ AÇIKSARI
UZMAN VOLKAN ÇELEBİ