Kısa dönem yoga uygulamalarının merkezi sinir sistemi ve bilişsel performans üzerindeki rolü: Elektrofizyolojik bir yaklaşım
The role of short-term yoga practice on the central nervous system and cognitive performance : An electrophysiological approach
- Tez No: 975268
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ADİL DENİZ DURU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Fizyoloji, Psikoloji, Spor, Physiology, Psychology, Sports
- Anahtar Kelimeler: Yoga, beyin dalgaları, bilişsel fonksiyon, asana, kaygı, Yoga, brain waves, cognitive function, asana, anxiety
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Egzersiz ve Spor Psikolojisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı, sekiz haftalık yoga uygulamasının üniversite öğrencilerinde elektroensefalografi (EEG) aktivitesi, anksiyete düzeyi ve çalışma belleği performansı üzerindeki etkilerini bütüncül bir yaklaşımla incelemektir. Çalışmada, yoga uygulamasının hem nörofizyolojik işleyiş hem de bilişsel ve duygusal çıktılar üzerindeki potansiyel düzenleyici etkileri değerlendirilmektedir. Gereç ve Yöntem: Araştırma, tek grup ön-son test yarı deneysel desen ile tasarlanmıştır. Çalışmaya gönüllü olarak katılan 15 kişiye, haftada iki gün 1'er saat olmak üzere sekiz hafta boyunca yoga seansları uygulanmıştır. EEG verileri 19 kanallı bir sistemle dinlenim halinde kaydedilmiş; kaygı düzeyi Beck Anksiyete Envanteri (BAE) ile değerlendirilmiştir. Çalışma belleği performansı ise N-Back testinin 1-Back ve 2-Back görevleri üzerinden doğruluk, kesinlik, duyarlılık ve F1 skoru metrikleriyle ölçülmüştür. İstatistiksel analizlerde Wilcoxon işaretli sıralar testi ve etki büyüklüğü değerleri kullanılmıştır. Bulgular: Yoga uygulaması sonrasında, EEG verilerinde santral bölge delta ve teta frekans bantlarında anlamlı artışlar gözlenmiştir (p < .05). Alfa ve beta bantlarında yönsel değişim eğilimleri kaydedilmiş, ancak istatistiksel olarak anlamlılık düzeyine ulaşılmamıştır. BAE sonuçlarında grup düzeyinde anlamlı farklılık elde edilememekle birlikte, birçok katılımcının klinik olarak daha düşük kaygı kategorilerine geçtiği tespit edilmiştir. N-Back görevlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir gelişim saptanmamış ancak alt metriklerde yönsel artış eğilimleri ve bireyler arası olumlu varyasyonlar dikkat çekmiştir. Sonuç: Sekiz haftalık yoga uygulaması, özellikle düşük frekanslı EEG dalgaları üzerinden sinirsel gevşeme ve dikkat regülasyonu süreçlerini desteklemiş; bireysel düzeyde kaygı düzeylerinde iyileşme ve bilişsel performansta gelişim eğilimleri ortaya çıkarmıştır. Bulgular, yoga pratiğinin yalnızca fizyolojik değil, aynı zamanda psikolojik ve bilişsel düzeyde de etkili bir bütüncül müdahale aracı olduğunu göstermektedir. Daha uzun süreli, karşılaştırmalı ve görev temelli EEG ölçümleri içeren çalışmalarla etkilerin daha derinlemesine analiz edilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study is to examine the effects of an eight-week yoga practice on electroencephalography (EEG) activity, anxiety levels, and working memory performance in university students using a holistic approach. The study evaluates the potential regulatory effects of yoga practice on both neurophysiological functioning and cognitive and emotional outcomes. Materials and Methods: The study was designed as a single-group pre-test/post-test quasi- experimental model. Fifteen volunteers participated in yoga sessions conducted twice a week for one hour over a period of eight weeks. EEG data were recorded in resting state using a 19- channel system. Anxiety levels were assessed with the Beck Anxiety Inventory (BAI), while working memory performance was evaluated through the N-Back test using 1-Back and 2-Back tasks, analyzed with accuracy, precision, sensitivity, and F1 score metrics. Statistical analysis was conducted using the Wilcoxon signed-rank test and effect size calculations. Results: Following the yoga practice, significant increases were observed in delta and theta frequency bands in the central EEG region (p < .05). Directional changes were also noted in alpha and beta bands, although they did not reach statistical significance. While group-level analysis of BAI results showed no significant difference, many participants transitioned to clinically lower anxiety categories. Although statistically significant improvements were not detected in N-Back tasks, directional improvements and positive inter-individual variation were observed in sub-metrics. Conclusion: The eight-week yoga intervention supported neural relaxation and attentional regulation processes through increased low-frequency EEG activity. Improvements in individual anxiety levels and emerging trends in cognitive performance suggest that yoga is an effective holistic intervention not only physiologically, but also psychologically and cognitively. Further research with longer durations, comparative groups, and task-based EEG measurements is recommended for more in-depth analysis.
Benzer Tezler
- Yoga ve meditasyonun doğum sürecine etkisi
The impact of yoga and meditation on labour process
TUĞBA YILMAZ ESENCAN
Doktora
Türkçe
2018
Kadın Hastalıkları ve Doğumİstanbul ÜniversitesiKadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. GÜLAY RATHFISCH
- Primer dismenorede aerobik egzersiz ve klinik yoga eğitimlerinin etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of aerobic exercise and clinical yoga training in primary dysmenorrhea
GAMZE NALAN ÇİNAR
Doktora
Türkçe
2024
Fizyoterapi ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiTemel Fizyoterapi Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERAP ÖZGÜL
- Online ve aplikasyonla uygulanan yoganın doğum sonuçlarına etkisi
The effect of yoga applied with online and application on birth outcomes
VASVİYE EROĞLU
Doktora
Türkçe
2022
EbelikSivas Cumhuriyet ÜniversitesiEbelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZELİHA BURCU YURTSAL
- Fibromiyalji sendromu tanılı hastalarda egzersizin İrritabl Bağırsak Sendromu ilişkili şikayetler üzerine etkisi
The effect of exercise on Irritable Bowel Syndrome related complaints in patients diagnosed with Fibromyalgia syndrome
MAHMUD TÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞENAY ÖZDOLAP ÇOBAN
- Travma bilgili yoga uygulamasının üniversite öğrencilerinde beden algısı, stresle başa çıkma, duygu düzenleme ve mental iyi oluş düzeylerine etkisi: Bir pilot çalışma
The effect of trauma-informed yoga practice on body image, coping with stress, emotion regulation, and mental well-being in university students: A pilot study
NİGAR TUĞÇE BAŞAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiTravma ve Afet Çalışmaları Uygulamalı Ruh Sağlığı Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. PERİHAN GÜNER