İbnü'l-Kıftî'nın hayatı eserleri ve Arap dili ve edebiyatındaki yeri
Ibn al-Kifṭî, his biography, scholarly contributions and role in the development of Arabic language and literature
- Tez No: 975266
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HATİCE ARSLAN SÖZÜDOĞRU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Dil biyografisi, Edebiyat tarihi, Language biography, History of literature
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Hicrî VII. / Milâdî XIII. yüzyılın önde gelen tarihçilerinden biri olan Mısır ve Şam tarihçisi İbnü'l-Ḳıfṭî'yi konu edinmektedir. İbnü'l-Ḳıfṭî, dönemin hükümdarları ve emirleriyle geniş ilişki ağları kurmuş; siyaset, tedris ve telif faaliyetlerinde bulunmuştur. Çeşitli alanlara yayılan eserleri, İslâm tarih yazımına önemli katkılar sağlamış; Haçlı Seferleri'nden Moğol istilâsına kadar uzanan ve İslâm dünyasının geniş coğrafyasında derin etkiler bırakan kritik hadiseleri kapsamlı bir şekilde belgelemiştir. İbnü'l-Ḳıfṭî, bu süreçleri titiz bir araştırmacılık anlayışı, nesnel bir bakış açısı ve güçlü bir edebî üslupla ele almış; böylece eserleri, dönemin siyasî, ilmî ve kültürel dinamiklerini anlamada birincil kaynak niteliği kazanmıştır. Bu bağlamda, çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, İbnü'l-Ḳıfṭî'nin şahsî ve ilmî hayatı ele alınmıştır. İkinci bölümde, onun eserleri ve bu eserlerde benimsediği yöntem incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise, İbnü'l-Ḳıfṭî'nin telif, tertip ve belgeleme anlayışı değerlendirilmiş; Arap kültür tarihi açısından taşıdığı önem ortaya konmuştur. Ayrıca, onun nahiv âlimleri, dilciler ve şairlere ilişkin biyografileri muhafaza etmedeki rolü, Arap ilimlerinin gelişimini belgelemedeki katkıları ve tarihî eleştiri konusundaki titiz yaklaşımı da ele alınmıştır. İbnü'l-Ḳıfṭî'nin eserlerinin, hem sonraki tarihçiler üzerindeki etkisi hem de çağdaş araştırmalar için vazgeçilmez birincil kaynak değeri taşıdığı vurgulanmıştır
Özet (Çeviri)
This study focuses on Ibn al-Qifṭī, one of the prominent historians of Egypt and the Levant during the 7th century AH / 13th century CE. Ibn al-Qifṭī established extensive connections with the rulers and emirs of his time and engaged in political, pedagogical, and scholarly activities. His works, which span various fields, made significant contributions to Islamic historiography by comprehensively documenting pivotal events that deeply influenced the Islamic world — from the Crusades to the Mongol invasions, which caused widespread devastation across vast regions. Ibn al-Qifṭī approached these processes with meticulous research, an objective perspective, and a refined literary style, making his works primary sources for understanding the political, intellectual, and cultural dynamics of the period. In this context, the study is structured into three main sections. The first section examines the personal and scholarly life of Ibn al-Qifṭī. The second section analyzes his works and the methodology he adopted within them. The third section evaluates his approach to authorship, organization, and documentation, highlighting his significance within the framework of Arab cultural history. Additionally, the study discusses Ibn al-Qifṭī's role in preserving the biographies of grammarians, linguists, and poets, his contributions to documenting the development of Arabic sciences, and his rigorous approach to historical criticism. It also emphasizes both the influence of his methodology on later historians and the indispensable value of his works as primary sources for contemporary researchers.
Benzer Tezler
- İbnu'l-Mukaffa'nın Kelile ve Dimne'si ile La Fontaine'nin fabllarının karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
HÜLYA AZAK
- İbnü'l-Fetham (v.425/1034) ve Müfredetü Ya'kub adlı eserinin tahkiki
Başlık çevirisi yok
MESUT ERDAL
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YAKUP ÇİÇEK