Geri Dön

Keratokonus hastalarında, kornea kolajen çapraz bağlama tedavisinin makula retina tabakaları ve multifokal elektroretinogram üzerine etkilerinin değerlendirilmesi

Evaluation of the effects of corneal collagen crosslinking on macular retinal layers and multifocal electroretinogram in keratoconus patients

PDF İndir

  1. Tez No: 975245
  2. Yazar: HASİNE GÖZDE DALKILIÇ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. BELMA KAYHAN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Göz Hastalıkları, Eye Diseases
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: İstanbul Sultan Abdülhamid Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu çalışmanın amacı, keratokonus tedavisinde uygulanan kornea kolajen çapraz bağlama (CXL) işleminin makula bölgesindeki retina tabakalarının yapısal bütünlüğü ve fonksiyonel yanıtı üzerindeki olası etkilerini değerlendirmektir. Bu doğrultuda optik koherens tomografi (OKT) ile makula tabaka kalınlıklarının kantitatif ölçümleri ve multifokal elektroretinografi (mfERG) ile makulanın fonksiyonel parametreleri analiz edilmiştir. Materyal ve Metot: Tek merkezli, kontrollü, prospektif bir çalışma olarak tasarlanan araştırmada; Nisan 2023–Aralık 2024 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Sultan II. Abdülhamid Han Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göz Hastalıkları Kliniği, Kornea-Kontakt Lens Birimi'ne refere edilen; keratokonus tanılı ve 6 aylık takiplerde belirlenen ilerleme kriterlerine göre progresyon gösteren 30 hastadan 30 göz çalışma grubuna dahil edilmiştir. Aynı dönemde, 6 aylık izlemde progresyon göstermeyen ve herhangi bir girişim uygulanmayan 30 hastadan 30 göz kontrol grubunu oluşturmuştur. Çalışma grubunda değerlendirmeler tedavi öncesi (0. ay) ile postoperatif 1. ay ve 6. ay zaman noktalarında; kontrol grubunda ise 0. ay ve 6. ayda gerçekleştirilmiştir. Her vizitte tam oftalmolojik muayene, kornea topografisi, OKT ile makula tabaka kalınlıklarının kantitatif ölçümü, santral 10-2 bilgisayarlı görme alanı (BİGA) ve mfERG yapılmıştır. Fundus otofloresans (FAF) çekimleri protokole dahil edilmiş, niteliksel olarak değerlendirilmiş ve istatistiksel analizlere dahil edilmemiştir. Bu düzenlemeyle çalışma, CXL'nin etkilerini kornea düzeyiyle sınırlamaksızın, makula yapısal (OKT tabaka kalınlıkları) ve fonksiyonel (mfERG yanıt yoğunluğu ve latansı) parametrelerdeki kısa–orta dönem değişimleri karşılaştırmalı olarak değerlendirmek üzere tasarlanmıştır. Bulgular: Çalışmaya, progresyon gösteren keratokonus olgularından CXL uygulanan 30 göz ve progresyon göstermeyen 30 kontrol gözü dâhil edildi. Gruplar yaş, cinsiyet ve lateralite açısından benzerdi (p>0,05); izlem süresince CXL grubunda intraoperatif/erken dönem ve 6. aya kadar herhangi bir komplikasyon saptanmadı. CXL grubunda zaman içinde görme keskinliği ölçütlerinde anlamlı değişim izlendi. Düzeltilmemiş görme keskinliği (DGK) 1. ayda geçici kötüleşmeyi takiben 6. ayda iyileşme gösterdi (medyan değer 0. ayda 0,4; 1. ayda 0,3; 6. ayda 0,5; p<0,001). En iyi düzeltilmiş görme keskinliği (EİDGK) benzer biçimde 6. ayda daha iyi seyretti (medyan değer 0. ayda 0,7; 1. ayda 0,6 ; 6. ayda ise 0,8; p<0,001). Refraksiyonda sferik kusurda genel zaman etkisi vardı (özellikle 1–6. ay farkı); 0.ayda medyan değer -1,25 D iken, 1.ayda -1,13 D ve 6.ayda -1,50 D olarak elde edildi ve zamanlar arasında anlamlı farklılık görüldü (p=0,041). Silindirik değerlerde ise 0–6. ay farkı öne çıktı; 0.ayda medyan değer -1,50 D iken, 1.ayda -1,38 D ve 6.ayda -1,00 D olarak elde edildi. 0.ay ile 1.ay arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark yok iken 0.ay ile 6.ay değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptandı (p=0,008). Aks ve göz içi basıncında (GİB) anlamlı değişim saptanmadı (p>0,05). CXL grubunda, topografide K1, K2 ve Kmax için 1. ayda belirginleşen ve 6. ayda başlangıca dönen bir değişim paterni görüldü (geçici dikleşme/sonrasında kısmi düzleşme). K1 medyan değeri 0.ayda 44,65 D iken, 1.ayda 45,10 D ve 6.ayda 44,25 D olarak elde edildi (p<0,001). K2 medyan değeri 0.ayda 48,70 D iken, 1.ayda 49,60 D ve 6.ayda 47,60 D olarak elde edildi (p<0,001). Kmax medyan değeri 0.ayda 53,65 D iken, 1.ayda 54,6 D ve 6.ayda 52,9 D olarak saptandı (p<0,001). Pakimetride apeks kalınlığı 1. ayda belirgin azaldı, 6. ayda kısmen arttı; 0.ayda ortalama değer 470,77 µm iken, 1.ayda 452,37 µm ve 6.ayda 459,73 µm olarak elde edildi (p<0,001) En ince noktanın kalınlığında (sırasıyla 460,30 µm; 444,20 µm; 444,60 µm), 0–1 ve 0–6. ay farkları anlamlıyken (p<0,001), 1–6. ay farkı anlamlı değildi (p>0,05). CXL grubunda, retina yapısında santral 1 mm alanda iç nükleer tabaka (İNT) ve iç retinal tabaka (İRT) dışında, 1 mm ve 3 mm alandaki toplam ve her bir retina tabakası (Retina sinir lifi tabakası, gangliyon hücre tabakası, iç pleksiform tabaka, dış pleksiform tabaka, dış nükleer tabaka, retina pigment epiteli, dış retina tabakası) kalınlığı genel olarak stabildi (p>0,05). Santral 1mm'deki İNT kalınlığı 0. ayda 20,07 µm iken 1. ayda 21,63 µm'ye yükseldi, 6. ayda ise 18,63 µm'ye geriledi (p=0,035). Santral 1 mm'deki İRT kalınlığı ise 0. ayda 179,9 µm iken 6. ayda 173,2 µm'ye düşerek anlamlı azalma gösterdi (p=0,012). mfERG'de P1 için Ring 1 ve Ring 2'deki amplitüdlerinde zaman içinde istatistiksel olarak anlamlı azalma görüldü (Ring 1–P1 sırasıyla 103,75 nV/deg²; 92,92 nV/deg²; 98,31 nV/deg²; p=0,039. Ring 2–P1 57,76 nV/deg²; 48,02 nV/deg²; 49,42 nV/deg²; p=0,035). Diğer halkalarda (Ring 3, Ring 4 ve Ring 5) amplitüd ve tüm halkaların latans değerleri üzerinde belirgin bir zaman etkisi yoktu (p>0,05). BİGA ölçümlerinde; ortalama sapma 1. ayda geçici olarak kötüleşti, 6. ayda başlangıca doğru iyileşme gösterdi. Ortalama sapma değeri başlangıçta –3,11 dB iken 1. ayda –3,56 dB'ye düştü, 6. ayda –2,79 dB'ye yükseldi (p<0,001). Patern standart sapma değerleri arasında da istatistiksel anlamlı fark bulundu (p=0,022). Kontrol grubunda 0–6. ay arasında görme keskinliği (DGK, EİDGK), refraksiyon (sferik, silindirik, aks), GİB, keratometri (K1, K2 ve Kmax), kornea kalınlıkları (apeks kalınlığı, en ince kalınlık), total ve her bir retinal tabakasının kalınlık ölçümleri istatistiksel olarak anlamlı bir değişiklik göstermedi (p>0,05). Benzer şekilde, mfERG ölçümlerinde hiçbir halkada amplitüd ve latansda anlamlı bir değişiklik saptanmadı (p>0,05). BİGA göstergeleri de genel olarak sabit seyretti; anlamlı bir değişim saptanmadı (p>0,05). Gruplar arası başlangıç karşılaştırmalarında topografi/pakimetri ve çoğu retina/mfERG ölçütü benzerdi (p>0,05) yalnızca 3 mm superior İNT, CXL grubunda daha düşük bulundu; CXL grubunda medyan değer 38,5 µm iken kontrol grubunda 42 µm olarak elde edildi (p=0,047). Gruplar arası altıncı ay karşılaştırmalarında kornea eğrilik parametreleri ve retinal/mfERG ölçütleri yine benzerdi (p>0,05) ; buna karşılık kornea kalınlığı (apeks ve en ince noktada) CXL grubunda anlamlı olarak daha düşüktü. Apex kalınlığı medyan değeri CXL grubunda 463,5 µm iken kontrol grubunda 487 µm olarak elde edildi (p=0,023). En ince nokta kalınlığı ortalama değeri CXL grubunda 444,6 µm iken kontrol grubunda 474,53 µm olarak elde edildi (p=0,001). Görme alanı göstergeleri de 6. ayda iki grup arasında farklılık göstermedi (p>0,05). Retina pigment epiteli bütünlüğünü değerlendirmek amacıyla yapılan FAF incelemesinde, grupların hiçbirinde patolojik otofloresans paterni (sınırları belirgin hiper- veya hipofloresans) gözlenmedi. Sonuçlar: Altı aylık izlemde, CXL uygulanan olgularda makula düzeyinde OKT tabaka kalınlıkları ve mfERG parametrelerinde kalıcı bir bozulma saptanmadı; erken dönemde gözlenen P1 amplitüdündeki düşüş ve görme alanı (MD) kötüleşmesi 6. ayda başlangıç düzeylerine yaklaştı. Kontrol grubunda göstergeler genel olarak stabil seyretti. Kornea kalınlığı CXL sonrasında azaldı ve 6. ayda da kontrole kıyasla daha düşük kaldı. Bu bütüncül bulgular, kısa–orta dönemde CXL'nin posterior segment yapısı ve fonksiyonu üzerinde klinik açıdan belirgin ve kalıcı bir olumsuz etki oluşturmadığını desteklemektedir. Bununla birlikte, daha uzun izlem süreleri, daha geniş örneklemler ve başlangıç değerlerine ayarlı çok değişkenli analizlerle yapılacak çalışmalar, CXL'nin posterior segment güvenlik profilini daha güçlü biçimde ortaya koyacaktır.

Özet (Çeviri)

Objective: The aim of this study is to evaluate the potential effects of corneal collagen cross-linking (CXL), applied in the treatment of keratoconus, on the structural integrity and functional response of the retinal layers in the macular region. For this purpose, quantitative measurements of macular layer thicknesses were obtained using optical coherence tomography (OCT), and functional parameters of the macula were analyzed using multifocal electroretinography (mfERG). Materials and Methods: This study was designed as a single-center, controlled, prospective investigation. Between April 2023 and December 2024, 30 eyes of 30 patients diagnosed with keratoconus and demonstrating progression according to established criteria during 6-month follow-up were included in the study group at the Cornea-Contact Lens Unit, Department of Ophthalmology, University of Health Sciences Sultan II. Abdulhamid Han Training and Research Hospital. During the same period, 30 eyes of 30 patients without progression over 6 months and without any intervention served as the control group. Assessments in the study group were performed at baseline (month 0), postoperative month 1, and month 6; in the control group, evaluations were conducted at baseline and month 6. At each visit, a complete ophthalmological examination, corneal topography, quantitative measurement of macular layer thickness using optical coherence tomography (OCT), central 10-2 automated perimetry, and multifocal electroretinography (mfERG) were performed. Fundus autofluorescence (FAF) imaging was included in the protocol and qualitatively assessed, but not incorporated into statistical analyses. With this design, the study aimed to evaluate the effects of CXL not only at the corneal level, but also comparatively in terms of short- to mid-term changes in structural (OCT-derived layer thickness) and functional (mfERG response density and latency) parameters of the macula. Results: The study included 30 eyes of patients with progressive keratoconus who underwent CXL and 30 control eyes without progression. The groups were similar in terms of age, gender, and laterality (p>0.05); no complications were observed in the CXL group during the follow-up period, either intraoperatively/early or up to 6 months. Significant changes in visual acuity measurements were observed over time in the CXL group. Uncorrected visual acuity (UCA) improved at 6 months after a temporary worsening at 1 month (median values: 0.4 at 0 months, 0.3 at 1 month, and 0.5 at 6 months; p<0.001). Best-corrected visual acuity (BCVA) similarly improved at 6 months (median values: 0.7 at 0 months, 0.6 at 1 month, and 0.8 at 6 months; p<0.001). There was a general time effect in spherical refraction error (especially the difference between months 1 and 6); the median value was -1.25 D at month 0, -1.13 D at month 1, and -1.50 D at month 6, with a significant difference between the time points (p=0.041). The difference between months 0 and 6 was prominent in cylindrical values; the median value was -1.50 D at month 0, -1.38 D at month 1, and -1.00 D at month 6. While there was no statistically significant difference between month 0 and month 1, a statistically significant difference was found between month 0 and month 6 values (p=0.008). No significant change was found in axis and intraocular pressure (IOP) (p>0.05). In the CXL group, a change pattern was seen in the topography for K1, K2 and Kmax that became evident at month 1 and returned to baseline at month 6 (transient steepening/subsequently partial flattening). The median value of K1 was 44.65 D at month 0, 45.10 D at month 1 and 44.25 D at month 6 (p<0.001). The median value of K2 was 48.7 D at month 0, 49.6 D at month 1 and 47.6 D at month 6 (p<0.001). The median value of Kmax was 53.65 D at month 0, 54.6 D at month 1 and 52.9 D at month 6 (p<0.001). Pachymetry showed that apex thickness decreased significantly at month 1 and partially increased at month 6; The mean value at month 0 was 470.77 µm, while it was 452.37 µm at month 1 and 459.73 µm at month 6 (p<0.001). The thickness of the thinnest point (460.3 µm; 444.2 µm; 444.6 µm, respectively) was significant at months 0–1 and 0–6 (p<0.001), while the difference at months 1–6 was not significant (p>0.05). In the CXL group, limited and small time effects were observed in the central 1 mm area of the retina [1-increase in the inner nuclear layer (INT) at month 1/decrease in the 6th month; 1-inner retinal layer (IRT) at month 0–6. Except for a slight decrease at 1 month, the total and individual retinal layer thicknesses (retinal nerve fiber layer, ganglion cell layer, inner plexiform layer, outer plexiform layer, outer nuclear layer, retinal pigment epithelium, outer retinal layer) at 1 mm and 3 mm areas were generally stable (p>0.05). While INT thickness was 20.07 µm at month 0, it increased to 21.63 µm at month 1, and decreased to 18.63 µm at month 6 (p=0.035). IRT thickness showed a significant decrease, decreasing from 179.9 µm at month 0 to 173.2 µm at month 6 (p=0.012). In mfERG, a statistically significant decrease was seen in Ring 1 and Ring 2 amplitudes for P1 over time (Ring 1–P1 103.75 nV/deg²; 92.92 nV/deg²; 98.31 nV/deg², respectively; p=0.039. Ring 2–P1 57.76 nV/deg²; 48.02 nV/deg²; 49.42 nV/deg²; p=0.035). There was no significant time effect on the amplitude and latency values of all rings in the other rings (Ring 3, Ring 4 and Ring 5) (p>0.05). In Computerized Visual Field measurements, mean deviation worsened transiently at 1 month and returned to baseline at 6 months; there were small but limited changes in pattern standard deviation. The mean deviation value was -3.11 dB at baseline, decreased to -3.56 dB at 1 month, and increased to -2.79 dB at 6 months (p<0.001). A statistically significant difference was also found between the Pattern Standard Deviation values (p=0.022). In the control group, between 0 and 6 months, visual acuity (UCVA, BCVA), refraction (spherical, cylindrical, axis), intraocular pressure (IOP), keratometry (K1, K2, and Kmax), corneal thickness (apex thickness, thinnest thickness), and total and individual retinal layer thickness measurements showed no statistically significant changes (p>0.05). Similarly, mfERG measurements revealed no change in amplitude or latency in any of the rings (p>0.05). BIGA (MD, PSD) indices also remained generally stable; no significant changes were detected (p>0.05).In baseline comparisons between groups, topography/pachymetry and most retina/mfERG measures were similar (p>0.05), with the exception of the 3 mm superior INT, which was lower in the CXL group. The median value was 38.5 µm in the CXL group and 42 µm in the control group (p=0.047). In the sixth month comparisons between the groups, corneal curvature parameters and retinal/mfERG measures were again similar (p>0.05); however, corneal thickness (at the apex and thinnest point) was significantly lower in the CXL group. The median apex thickness was 463.5 µm in the CXL group and 487 µm in the control group (p=0.023). The mean thickness at the thinnest point was 444.6 µm in the CXL group and 474.53 µm in the control group (p=0.001). Visual field indices also did not differ between the two groups at 6 months (p>0.05). Fundus autofluorescence (FAF) imaging performed to assess retinal pigment epithelium integrity revealed no pathological autofluorescence patterns (well-defined hyper- or hypofluorescence) in either group. Conclusions: At six-month follow-up, no permanent impairment was detected in OCT-derived macular layer thicknesses or mfERG parameters in the CXL group; the early reduction observed in P1 amplitude and the worsening of visual field (MD) approached baseline levels by month 6. Indicators in the control group remained generally stable. Corneal thickness decreased after CXL and remained lower than controls at month 6. Taken together, these findings suggest that CXL does not exert a clinically significant or permanent adverse effect on posterior segment structure and function in the short to mid-term. However, studies with longer follow-up periods, larger sample sizes, and multivariate analyses adjusted for baseline values are needed to more robustly establish the posterior segment safety profile of CXL.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    544582

    İlerleyici keratokonus hastalarında hızlandırılmış korneal kollajen çapraz bağlama tedavilerinin karşılaştırmalı sonuçları

    Comparative outcomes of accelerated corneal collagen cross-linking treatments at patients with progressive keratoconus disease

    FEVZİYE ÖZDAVUT ASLAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Göz HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DR. SERAP YURTTAŞER OCAK

  2. Tez No

    976950

    Keratokonus hastalarında dekstransız riboflavin ile uygulanan 7.2 j/cm2 hızlandırılmış korneal kollajen çapraz bağlama tedavisinin retinokoroidal morfoloji ve mikrovasküler yapı üzerine etkisi: OKT ve OKTA ile değerlendirme

    The effect of dextran-free riboflavin in 7.2 j/cm² accelerated corneal collagen cross-linking treatment on retinochoroidal morphology and microvascular structure in keratoconus patients: evaluation with OCT and OCTA

    MERTCAN ESENKAYA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Göz HastalıklarıOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ERTUĞRUL CAN

  3. Tez No

    761114

    Keratokonus hastalarında hızlandırılmış korneal kollajen çapraz bağlama tedavisinin 18 yaş altı ve 18 yaş üstündeki hastalarda kısa dönem tedavi sonuçlarının değerlendirilmesi

    Evaluation of SHOT-TERM treatment results of accelerated corneal collagen CROSS-linking therapy in patients under 18 and over 18 years of age in patients with keratoconus

    MUSTAFA TURUNÇ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Göz HastalıklarıOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ERTUĞRUL CAN

  4. Tez No

    342041

    İlerleyici keratokonus olgularında riboflavin/UV-A ile korneal çapraz bağlama tedavisinin sonuçları

    The results of cross-linking with riboflavin/UV-A in patients with progressive keratoconus

    ERDAL KAYDU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    Göz HastalıklarıGaziantep Üniversitesi

    Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İBRAHİM ERBAĞCI

  5. Tez No

    471367

    Keratokonus hastalarında standart ve hızlandırılmış korneal kollajen çapraz bağlama tedavisinin kornea epitel kalınlığı ve subbazal sinir morfolojisi üzerine etkileri

    Effects of standard and accelerated corneal collagen crosslinking treatment on corneal epithelial thickness and subbasal nerve morphology in keratoconus patients

    SEZER HACIAĞAOĞLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Göz HastalıklarıMarmara Üniversitesi

    Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYŞE EBRU TOKER

Geri Dön