Temsilin anlamını inşa etmek: Başörtülü kadınlar ve temsil yaklaşımları üzerine bir temellendirilmiş kuram çalışması
Constructing the meaning of representation: A grounded theory study on headscarved women and approaches to representation
- Tez No: 975057
- Danışmanlar: PROF. DR. EMRAH AKBAŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Baş örtüsü, Sosyal mesafe, Sosyal temsiller, Temelli kuram yöntemi, Özdüşünümsel, Head covering, Social distinction, Social representations, Grounded theory method, Self-reflexive
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Geçmişte Türkiye'de çoğunlukla siyasetle yoğrulmuş başörtüsü tartışmalarının toplumsal dinamiklerin değişip kadınların hayat tarzındaki çeşitliliğin artmasına rağmen sürdüğünü görmekteyiz. Başörtüsü fenomeni, değişen dinamikler ışığında incelenmiş ve incelenmeye devam etmektedir. Ancak, başörtüsünü herhangi bir bağlamda incelemek yerine, bağlamlar değiştikçe değişmeyen unsurları bulmak daha önemlidir. Bu noktada başörtüsü tartışmalarındaki sürekliliği sağlayan faktörü toplumsal temsil olarak belirledim. Başörtülü kadınlar, başörtüsünün sabit bir temsil anlamı olmamasına rağmen çeşitli temsil kalıplarıyla tartışılmaktadır. Temsil kalıpları, Türkiye'deki toplumsal değişim ve başörtülü kadın bedeninin toplumsal düzlemdeki yeriyle ilişkilidir. Diğer taraftan, bu temsil kalıpları öznelerin yalnızca pasif bir şekilde maruz kaldıkları şeyler değildir. Başörtüsünün temsil anlamını özneler de bizzat dönüştürmektedirler. Bu tezin amacı, başörtülü kadınların başörtüsünün temsil anlamını nasıl gördüklerinden hareketle kendi temsil yaklaşımlarını ortaya çıkarmaktır. Bunun için de nitel araştırma yöntemlerinden temellendirilmiş kuram deseni uygulanmıştır. Orta ölçekli bir teori geliştirme olan bu yöntem için 21 yarı-yapılandırılmış mülakat gerçekleştirilmiştir. Vaziyet ve gidişat, mesafe ve temsil kategorilerinden hareketle başörtülü kadınlara ait, temsil bayrağı ve temsil yükü olarak kavramsallaştırılan iki temsil yaklaşımı ortaya çıkmıştır. Bununla beraber toplumsal mesafeye dair kavramlar da üretilmiştir. Geliştirilen iki temsil yaklaşımı etrafındaki bulguların, Türkiye'deki başörtüsü gündemi ve literatürü ile başörtüsünün toplumsal anlamının inşası olarak tartıştığım kavramsal ve kuramsal çerçevede nerede konumlandığı ayrıca tartışılmıştır. Buna göre başörtüsünün toplumsal inşasında toplumsal yapılar ve özneler diyalektik bir şekilde rol oynamaktadır. Bu ise başörtüsü gündemi ve buna bağlı gelişen literatüre temel teşkil edecek bir niteliğe sahiptir.
Özet (Çeviri)
In the past, headscarf debates in Turkey were predominantly shaped by political discourse; however, we observe that these debates continue despite changing social dynamics and the increasing diversity in women's lifestyles. The phenomenon of the headscarf has been studied and continues to be studied within these changing dynamics. However, rather than examining the headscarf in a particular context, it is more important to identify the elements that remain constant as contexts evolve. At this point, I identified the factor ensuring the continuity of headscarf debates as social representation. Although headscarf-wearing women do not attribute a fixed representational meaning to the headscarf, they are often discussed through various representational frameworks. These frameworks emerge as a reflection of social change in Turkey and the shaping of women who wear the headscarf in the social domain. On the other hand, these representational frameworks are not merely passive elements that subjects are exposed to. Subjects themselves actively transform the representational meaning of the headscarf. The aim of this thesis is to explore the representational approaches of headscarved women by examining how they perceive the meaning of the headscarf. To achieve this, a grounded theory design, a qualitative research method, has been applied. For this method, which is a medium-scale theory development, 21 semi-structured interviews have been conducted. Based on the categories of the current condition and the future outlook, distance and representation, two representational approaches have been conceptualized for headscarved women: the banner of representation and the burden of representation. Furthermore, concepts related to social distance have also been developed. The findings surrounding the two representational approaches developed have also been discussed within the conceptual and theoretical framework in which I analyze the headscarf agenda in Turkey and the construction of the social meaning of the headscarf. Accordingly, social structures and subjects play a dialectical role in the social construction of the headscarf. This, in turn, constitutes a foundational quality for the headscarf agenda and the literature developed in relation to it.
Benzer Tezler
- Türk basınında düzensiz göçün görsel temsili: Taliban yönetimi sonrası Afgan göçü
Visual representation of irregular migration in the Turkish press: Afghan migration after the Taliban regime
ZİNDAN ÇAKICI
Doktora
Türkçe
2024
GazetecilikGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE NAZLI AYTUNA
- Construction of time conception in architectural realm; Sigfried Giedion and Space, Time and Architecture
Zaman düşüncesinin mimarlık alanında inşaası; Sigfried Giedion ve Space, Time and Architecture
DENİZ GÜNER
Doktora
İngilizce
2003
Mimarlıkİzmir Yüksek Teknoloji EnstitüsüMimarlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. EMRE ERGÜL
- Criticality of the embodied mind within spatial experiences
Bedenleşen zihnin mekansal deneyimler yoluyla eleştirelliği
BİLGE CAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA ERKÖK
- Çağdaş Suriye nesrinde siyasî hapishane edebiyatı üzerine eleştirel bir bakış
The literature of political prisons in contemporary Syrian prose analytical prepective
ABDOLGADER MOHAMED ALİ
Yüksek Lisans
Arapça
2014
Doğu Dilleri ve EdebiyatıSelçuk ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. FİKRET ARSLAN
- The effect of visual narrative language of color codes in Youssef Chahine's cinema
Youssef Chahine sinemasında renk kodlarının görsel anlatı diline etkisi
MARİAM MAHROUS
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Radyo-TelevizyonEge ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALEV FATOŞ PARSA
Assist. Prof. Dr. ELÇİN AS