Ergenlerde duygusal zekâ ve dinî başa çıkmanın ruminasyona etkisi
The effect of emotional intelligence and religious coping on rumination in adolescents
- Tez No: 975024
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEMA YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Psikoloji, Religion, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Din Psikolojisi, Ergenlik Dönemi, Ruminasyon, Duygusal Zekâ, Dinî Başa Çıkma, Dini başa çıkma, Psychology of Religion, Adolescence, Rumination, Emotional Intelligence, Religious Coping
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın genel amacı, ergenlik döneminde bulunan (14-18 yaş) bireylerde duygusal zekâ ve dinî başa çıkma stratejilerinin, ruminasyon (sürekli düşünme, zihinsel geviş getirme) düzeyleri üzerindeki etkisini incelemektir. Bu bağlamda, duygusal zekânın ve dinî başa çıkma stratejilerinin ergenlerin olumsuz düşünce döngülerine katkı sağlayıp sağlamadığı ya da bu döngüleri azaltıcı bir rol oynayıp oynamadığı araştırılmıştır. Bu araştırmada, ergenlerin duygusal zekâ, dinî başa çıkma ve ruminatif düşünce düzeyleri; cinsiyet, yaş, lise türü, anne-baba eğitim düzeyi, kardeş sayısı, dindarlık düzeyi ve dini bilgi/destek kaynakları gibi demografik faktörler bağlamında incelenmiştir. Araştırmanın evreni, 2024 – 2025 eğitim-öğretim yılı, Mayıs ayında Sivas ilinde Millî Eğitim Müdürlüğüne bağlı resmî liselerde öğrenimi sürdüren öğrencilerdir. Kolayda örnekleme yöntemi kullanılan çalışmada, belirlenen tarihlerde ulaşılabilirlik esas alınarak Selçuk Anadolu Lisesi, Asım Şahin Anadolu İmam Hatip Lisesi ve Sivas Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'nden 9, 10, 11 ve 12. sınıflarda öğrenim gören yaşları 14 ile 18 arasında değişen toplam 508 öğrenci örneklemi oluşturmuştur. Çalışmada nicel araştırma yöntemi olarak korelasyonel yöntem kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama araçları kapsamında Ruminatif Düşünme Biçimi Ölçeği, Duygusal Zekâ Ölçeği, Dinî Başa Çıkma Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Ölçme araçları verilerinin analizi IBM SPSS Statistics 23 paket programında yapılmıştır. T-testi, ANOVA ve Tukey Post Hoc, Korelasyon ve Regresyon analizleri sonucunda, cinsiyet açısından sadece ruminatif düşüncede kızların erkeklere göre daha yüksek puan aldığı (p=.001), yaş açısından 14 yaş grubunun ruminatif düşüncede diğer yaş gruplarına göre daha yüksek olduğu (p=.008) bulunmuştur. Lise türünde, İmam Hatip öğrencileri dinî başa çıkma ve ruminatif düşüncede en yüksek puanları alırken (p=.001), duygusal zekâ açısından fark saptanmamıştır. Anne eğitim düzeyi düşük olanlarda dinî başa çıkma daha yüksek (p=.011); baba eğitim düzeyi lise ve lisans olanlarda ruminatif düşünce daha fazla (p=.028) bulunmuştur. Kardeş sayısı arttıkça dinî başa çıkma artmış (p=.001), dindarlık düzeyi yükseldikçe dinî başa çıkma güçlenmiştir (p=.001). Aileden alınan dini bilgi/destek, dinî başa çıkmayı en çok destekleyen kaynak olmuş (p<.05), duygusal zekâ ve ruminatif düşüncede ise anlamlı fark görülmemiştir. Pearson korelasyon analizinde, dinî başa çıkma ile ruminatif düşünce arasında zayıf negatif bir ilişki saptanmıştır (r=-0.114, p=.010). Regresyon analizinde ise dinî başa çıkma, ruminatif düşünceyi zayıf bir şekilde negatif yönde yordamaktadır. Bu bulgu, dinî başa çıkma stratejilerinin artmasıyla ruminatif düşünce eğiliminin azalma eğiliminde olduğunu gösterir. Ancak R² değeri (%1.3) oldukça düşük olduğundan, dinî başa çıkma ruminasyonun varyansını yalnızca sınırlı bir ölçüde açıklamaktadır. Bu ilişki istatistiksel olarak anlamlıdır (p = .010), yani tesadüfi değildir ancak pratik etkisi zayıftır. Bulgular, ergenlerin psikolojik süreçlerinde sosyal, kültürel ve dini faktörlerin etkili olduğunu göstermektedir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular literatürde bulunan sonuçlar ile karşılaştırılmış bu doğrultuda yorumlamalar yapılmış ve ilgili alan yazına katkı sağlayabilecek nitelikte çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The general purpose of this study is to examine the effect of emotional intelligence and religious coping strategies on rumination (repetitive thinking, mental rumination) levels in individuals in adolescence (14-18 years). In this context, it has been investigated whether emotional intelligence and religious coping strategies contribute to or reduce adolescents' negative thought cycles. In this research, adolescents' emotional intelligence, religious coping, and ruminative thinking levels were examined in the context of demographic factors such as gender, age, type of high school, parents' education level, number of siblings, level of religiosity, and sources of religious knowledge/support. The population of the research consists of students continuing their education in official high schools affiliated with the National Education Directorate in Sivas province in May of the 2024–2025 academic year. In the study using convenience sampling method, a sample of 508 students aged between 14 and 18 from 9th, 10th, 11th, and 12th grades of Selçuk Anatolian High School, Asım Şahin Anatolian Imam Hatip High School, and Sivas Vocational and Technical Anatolian High School was formed based on accessibility in the determined dates. Correlational method was used as quantitative research method in the study. Within the scope of data collection tools in the research, Ruminative Thinking Style Scale, Emotional Intelligence Scale, Religious Coping Scale, and Personal Information Form were used. The analysis of the measurement tools' data was performed in IBM SPSS Statistics 23 package program. As a result of t-test, ANOVA and Tukey Post Hoc, Correlation and Regression analyses, it was found that in terms of gender, girls scored higher than boys only in ruminative thinking (p=.001), and in terms of age, the 14-year-old group was higher in ruminative thinking than other age groups (p=.008). In terms of high school type, Imam Hatip students scored the highest in religious coping and ruminative thinking (p=.001), while no difference was detected in emotional intelligence. Religious coping was higher in those with low maternal education level (p=.011); ruminative thinking was higher in those with fathers' education level of high school and undergraduate (p=.028). As the number of siblings increased, religious coping increased (p=.001), and as the level of religiosity increased, religious coping strengthened (p=.001). Religious knowledge/support received from family was the most supportive source for religious coping (p<.05), while no significant difference was observed in emotional intelligence and ruminative thinking. In Pearson correlation analysis, a weak negative relationship was detected between religious coping and ruminative thinking (r=-0.114, p=.010). In regression analysis, religious coping predicts ruminative thinking in a weakly negative direction. This shows that as religious coping strategies increase, the tendency to ruminative thinking tends to decrease. However, since the R² value (1.3%) is quite low, religious coping explains the variance of rumination only to a limited extent. This relationship is statistically significant (p = .010), meaning it is not coincidental, but its practical effect is weak. The findings show that social, cultural, and religious factors are effective in adolescents' psychological processes. The findings obtained as a result of the research were compared with the results in the literature, interpretations were made accordingly, and various suggestions that could contribute to the relevant literature were made.
Benzer Tezler
- Obsesif kompulsif bozukluğu olan çocuk ve ergenlerin ebeveynlerinde başa çıkma tutumları ile ilişkili durumlar
Conditions related to coping strategi̇es of parents of children and adolescents with obsessive compulsive disorder
GÜLŞAH BAKİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
PsikiyatriKaradeniz Teknik ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMA KANDİL
- Cyberbullying unveiled: Using AI and sentiment analysis to illuminate the psychological impacts on vulnerable groups
Siber zorbalığın analizi: Yapay zeka ve duygu analizi kullanılarak kırılgan gruplar üzerindeki psikolojik etkilerin incelenmesi
ABDULNASER MUTASHAR FASHAKH FASHAKH
Doktora
İngilizce
2026
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolAltınbaş ÜniversitesiElektrik ve Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MESUT ÇEVİK
- Ergenlerde duygusal zeka ve yaratıcılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Analyzing the correlation between emotional intelligence and creativity level
FATMA İREM ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
PsikolojiHaliç ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ATİLLA TEKİN
- Ergenlerde akran zorbalığı ve duygusal zekâ arasındaki ilişkinin incelenmesi
The research of the relationship betweeen peer bullying and emotional intelligence in adolescents
FATMA KAVŞUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
PsikolojiAbant İzzet Baysal ÜniversitesiRehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEFA BULUT
- Ergenlerde problemli internet kullanımı, duygusal zeka ve okul iklimi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Analysis of the relationship between problematic internet use and emotional intelligence and school climate in adolescents
ÖZKAN AKSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Psikolojiİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FERAHİM YEŞİLYURT