Pertevi Ali Efendinin“Düstûru'l-vüzera”isimli eserinin incelenmesi – çeviri yazı metin
An analysis of Pertevi Ali Efendi's work“Düstûru'l-vüzera”– translation text
- Tez No: 974725
- Danışmanlar: DOÇ. DR. KAYHAN ATİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırıkkale Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Osmanlı Devleti, 16. yüzyılın ikinci yarısından itibaren zorlu ve buhranlı bir döneme girmiştir. Bu sıkıntılar özellikle III. Murat döneminde daha belirgin hale gelmiştir. Askerî, siyasî, malî, kültürel ve hukukî alanlarda yaşanan bozulmaları gidermek amacıyla dönemin devlet adamları ve düşünürleri, bu sorunların nedenlerini araştırmaya başlamışlardır. Bu dönemde, önceki dönemlere kıyasla daha fazla sayıda siyasetname türünde eser kaleme alınmıştır. Bu eserlerin temel amacı, padişaha ve devlet yöneticilerine ideal yönetim biçimini göstermek ve mevcut aksaklıklara çözüm önerileri sunmaktır. Siyasetnameler, toplumun değer yargılarına göre devletin nasıl yönetilmesi gerektiğini, bir hükümdarda bulunması gereken nitelikleri, halkın memnuniyetinin nasıl sağlanacağını ve özellikle ahlak konularını ele alır. Bu çerçevede, Pertevi Ali Efendi de“Düstûru'l-Vüzerâ”adlı eserini Sultan Ahmet'in oğlu Sultan İbrahim için kaleme almıştır. Eser, öncelikle ahlaki değerlere vurgu yaparak başlamakta, ardından hükümdarın sahip olması gereken özellikleri sıralamaktadır. Ona göre iyi bir padişah; adaletli, cömert, saygılı, dürüst, güvenilir ve dindar olmalıdır. Aynı şekilde, devletin en önemli yöneticilerinden biri olan vezirin de taşıması gereken özellikler detaylı biçimde anlatılmıştır. Pertevi Ali Efendi'ye göre ideal bir vezir, her zaman hükümdarın yanında olmalı ve halkla padişah arasında bir köprü görevi görmelidir. Ayrıca halkına karşı cömert, hoşgörülü, saygılı, adaletli ve ahlaklı olmalıdır. Rüşvete ve kayırmacılığa kesinlikle izin vermemeli, diğer devlet görevlilerinin faaliyetlerinden haberdar olmalıdır. Bu eser, geçmişteki padişahların uygulamalarından, yaşanmış tarihî olaylardan ve dinî kaynaklardan (ayet ve hadislerden) örnekler vererek dönemin devlet adamlarına doğru yönetim anlayışını göstermeyi hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
Starting from the second half of the 16th century, the Ottoman Empire entered a period of crisis and instability, which became particularly evident during the reign of Sultan Murad III. In response to the deterioration seen in military, political, financial, cultural, and legal fields, the intellectuals and statesmen of the time began to search for the root causes of these issues. To offer solutions and guide rulers in proper governance, more siyasetname-type works were written during this period than in previous ones. Siyasetnames are works that outline how a state should be governed based on the beliefs and values of society. They discuss the qualities a ruler should possess, the conditions for effective governance, how to ensure public satisfaction, and especially the importance of moral conduct. In this context, Pertevi Ali Efendi wrote his work Düstûru'l-Vüzerâ for Sultan Ibrahim, the son of Sultan Ahmed. The book begins by emphasizing moral values and then focuses on the characteristics a ruler should have. According to the work, a good ruler must be just, generous, respectful, honest, trustworthy, and devout. The qualities of viziers, who held the most important administrative positions in the state, are also elaborated in detail. According to Pertevi Ali Efendi, a good vizier should always support the ruler and act as a bridge between the sultan and the people. He should be generous, tolerant, respectful, just, and morally upright in his dealings with the public. Moreover, he must not allow bribery or favoritism, and he should be fully informed of the actions of other state officials. Drawing upon the practices of past sultans, historical events, and examples from the Qur'an and Hadith, the work aims to guide the statesmen of the time toward effective and righteous governance.
Benzer Tezler
- Pertevî Ali Efendi'nin Rebî'ü'l-Mülk ve Adâb-ı Sülûki'l-Mülûk adlı eseri (Tahlil ve metin)
The study of Pertevî Ali Efendi titled Rebî'ü'l-Mülk and Adâb-i Sülûki'l-Mülûk (Analysis and text)
ZEYNEP ALBAYRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
TarihMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP AYCİBİN SEYİTKIRAN
- Tanzimat yolunda bir Osmanlı: Mehmed Said Pertev Paşa (1785-1737)
An Ottoman statesman on the way of Tanzimat: Mehmed Said Pertev Pasha (1785-1837)
ÖZHAN KAPICI
- Mecmûa-i Sultan Ahmed (İnceleme-çeviri yazı metin ve MESTAP'a göre tasnifi-tıpkıbasım)
Mecmûa-i Sultan Ahmed (Review-translated text and classification according to MESTAP-facsimile)
MELEK NUREDİNİ
Doktora
Türkçe
2021
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NESLİHAN KOÇ KESKİN
- Envârü'l-Âşıkîn'in Pertev Paşa nüshası (133A-264A) (Giriş, şekil bilgisi, metin, dizin, tıpkıbasım örnekleri)
Pertev Pasha copy of Envârü'l-Âşıkîn (133A-264A) (Introduction, form, text, index, facsimile)
EREN ÇABUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Türk Dili ve EdebiyatıBursa Uludağ ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE ŞAHİN