Yunanistan Kumçiftliği (Orestiada) Gagauzları Türk Ağzı (İnceleme-metinler-sözlük)
Turkish Dialect of the Gagauz people in Kumçiftliği (Orestiada), Greece: Analysis–texts–glossary
- Tez No: 974440
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ LEVENT DOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Hristiyan Türkler, Gagauzlar, Kumçiftliği, Söz Varlığı, Ağızlar, Biçimbilim, Dil bilgisi, Gagavuzlar, Türk-Gagavuz ilişkileri, Christian Turks, Gagauz People, Kumçiftliği, Vocabulary, Dialects, Morphology, Grammar, Gagauzs, Turkish-Gagauz relations
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Balkan Çalışmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hristiyan Türkler olarak bilinen Gagauzların önemli bir bölümü bugün Moldova Cumhuriyeti içinde yer alan Gagauz Yeri bölgesinde otonom bir halk olarak yaşamaktadır. Yaşam şartları, coğrafi koşullar, ekonomik zorluklar ve çeşitli sosyo-politik sebeplerle vatanlarından ayrılmak zorunda kalan Gagauzlar günümüzde dünyanın pek çok yerine dağılmış durumdadır. Bu çalışmamızda ele aldığımız bölüm olan Yunanistan'da yaşayan Gagauzlar ise genellikle Yunanistan'ın kuzeydoğusunda, Evros bölgesinde bulunurlar. Edirne sınırına yakın bölgelerindeki köylerde, kasabalarda ve şehirlerde yaşayan Gagauzların kökleri, ağırlıklı olarak bugün Edirne'ye bağlı Havsa ve Uzunköprü ilçelerinden ve buralara bağlı köylerden özellilkle 1920'lerden sonra Yunanistan'a göç eden Gagauzlar'a dayanmaktadır. Türk dilinin ve kültürünün yaşayan numuneleri olan bu Gagauzlar, aradan geçen uzun yıllar sonrasında kimliklerini kaybetmeye başlamış ve asimilasyon sürecine maruz kalmışlardır. Gençlerin önemli bir kısmı artık Türkçe konuşmuyor olsalar dahi söz konusu topluluğun bir kısmı halen Türkçe konuşmakta, geleneksel yaşam biçimlerini sürdürmekte ve kimliklerine dair birçok ögeyi muhafaza etmektedirler. Gagauzlara ait kılık kıyafetler, Gagauz evlerindeki eşyalar ve odalar, yaşam biçimlerini gösteren canlandırmalar, atalarına ait araç ve gereçler gibi etnografik malzemenin bulunduğu müzeler dil-kültür ilişkisi göz önünde bulundurulduğunda kimliklerini yansıtması açısından önem arz etmektedir. Bölgede şimdiye kadar yapılmış bir ağız çalışması bulunmamaktadır. Oysa burada yaşayan Türkçe tehlikedeki diller kategorisinde değerlendirilmelidir. Bölgede Türkçe konuşan son nesil yaşamaktadır. Bu nedenle çalışmanın çok büyük bir önem arz ettiği muhakkaktır. Bu çalışmanın hemen ardından yapacağımız çalışmalarda bölgenin tamamı ele alınacaktır. Kaybolmaya yüz tutmuş sözlü verilerin kayıt altına alınarak yeni nesillere ulaştırılması kültürel aktarım açısından çok büyük bir önem arz etmektedir. Bu nedenle çalışmamızın özellikle Türkçenin ses ve şekil bilgisi ve söz varlığı bakımından bu coğrafyadaki durumunu göstermesi, kültür dünyamıza zengin bir miras bırakacaktır.
Özet (Çeviri)
A significant portion of the Gagauz people, known as Christian Turks, today live as an autonomous community within the Gagauz Yeri region of the Republic of Moldova. Due to living conditions, geographical factors, economic difficulties, and various socio-political reasons, many Gagauz people have been forced to leave their homeland and are now dispersed across different parts of the world. The focus of this study is the Gagauz community living in Greece, who are predominantly settled in the northeastern part of the country, specifically in the Evros region. The roots of the Gagauz people living in villages, towns, and cities near the Edirne border primarily trace back to migrations from the districts of Havsa and Uzunköprü in Edirne, as well as their surrounding villages, especially following the 1920s. These Gagauz people, who represent living examples of the Turkish language and culture, have gradually begun to lose their ethnic identity and have been subjected to assimilation over the years. Although a significant portion of the younger generations no longer speak Turkish, some members of the community still maintain the use of the Turkish language, continue their traditional lifestyles, and preserve many elements related to their ethnic identity. Museums that exhibit ethnographic materials such as traditional Gagauz clothing, household items, reconstructed living spaces, and ancestral tools hold great importance in reflecting their identity, especially when considering the relationship between language and culture. Until now, no dialectological study has been conducted in this region. However, the variety of Turkish spoken here should be classified among endangered languages. The last generation of Turkish speakers is currently living in the area. For this reason, the significance of this study is indisputable. In our subsequent research, we plan to cover the entire region in more detail. Documenting these oral traditions, which are on the verge of disappearing, and transmitting them to future generations is of great importance in terms of cultural preservation. Therefore, this study aims to contribute to our cultural heritage by revealing the current status of Turkish in this region, particularly in terms of its phonological and morphological features and vocabulary.
Benzer Tezler
- Yunanistan Evros (Meriç) bölgesi Orestiada (Kumçiftliği) kazası Gagauzları halk edebiyatı ve folkloru
Greece Evros region (Meriç) Orestiada (Kumçiftliği) town Gagauzes' folk literature and folklore
ONUR DİRİBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Halk Bilimi (Folklor)Trakya ÜniversitesiBalkan Çalışmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHARREM ÖZDEN
- Yunanistan Kumçiftliği (Orestiada) Gagauzları (tarih, dil ve kültür)
Gagauzes of Greece in Kumçiftliği (Orestiada) (history, language and culture)
EVRİM KAŞIKÇI
Doktora
Türkçe
2021
Halk Bilimi (Folklor)Trakya ÜniversitesiBalkan Çalışmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET GÜNŞEN
- Yunanistan, İspanya ve Portekiz'in topluluğa giriş öncesi ekonomik göstergelerinin Türkiye ekonomisi ile karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
ALAATTİN KIZILTAN
- Yunanistan idari yapısı ve Anayasası
Başlık çevirisi yok
VELİ BÖKE
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Kamu YönetimiKırıkkale ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİKMET ÖZDEMİR