A comparison of lesson plans from artificial intelligence and English language teachers
Yapay zeka ve İngilizce öğretmenleri tarafından hazırlanan ders planlarının karşılaştırması
- Tez No: 974271
- Danışmanlar: DOÇ. DR. OSMAN SOLMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: ELT, Yapay Zeka Endeksi, Yapay zeka, Yapay zeka okuryazarlığı, ELT, Artificial Intelligence Index, Artificial intelligence, Artificial intelligence literacy
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İngiliz Dili Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye'nin Diyarbakır ilinde İngilizceyi Yabancı Dil (EFL) olarak öğretme alanında, yapay zekâ (YZ) araçlarının —özellikle ChatGPT'nin— ders planlamadaki etkinliğini eleştirel bir bakış açısıyla incelemektedir. Çalışmanın amacı, YZ'nin geleneksel ders planlama süreçlerine pedagojik açıdan uygun ve farklı öğretim bağlamlarına uyarlanabilir içerikler sunarak katkı sağlayıp sağlayamayacağını araştırmaktır. Bu kapsamda, öğretmenlerin YZ okuryazarlığının teknolojik entegrasyonla birlikte değişime uğradığı bir dönemde, nitel verilerin baskın olduğu karma yöntemli bir araştırma deseni benimsenmiştir. Çalışmanın ilk aşamasında, içerik uygunluğu, öğretimsel bütünlük ve müfredat standartlarıyla uyum gibi ölçütlere dayalı olarak geliştirilen ayrıntılı bir rubrik kullanılarak hem öğretmenler hem de ChatGPT tarafından hazırlanan ders planları nesnel bir şekilde değerlendirilmiştir ve böylelikle ders planları arasında bir karşılaştırma sağlanmıştır. İkinci aşamada, farklı eğitim düzeylerinden ve deneyimlerden gelen dokuz İngilizce öğretmeniyle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış ve öğretmenlerin YZ'nin ders planlamadaki güçlü ve zayıf yönlerine ilişkin kişisel ve mesleki görüşleri derinlemesine incelenmiştir. Görüşmeler, katılımcıların çevrimiçi bir ortamda açık uçlu ve detaylı yanıtlar vermelerini teşvik edecek şekilde yürütülmüştür. Araştırmanın uygulama sürecinde, öğretmenler ve ChatGPT, belirlenen konulara göre ders planları oluşturmuş; tüm planlarda ısınma etkinlikleri, ana öğretim aşamaları ve kapanış bölümleri gibi temel bileşenlerin yer almasına dikkat edilmiştir. Değerlendirme aşamasında ise, planların kim tarafından hazırlandığı bilgisi gizli tutulmuş ve öğretmenler tarafından anonim olarak değerlendirme yapılmıştır. ChatGPT de benzer bir şekilde, farklı bir arayüzde tüm planları değerlendirmiştir. Bu çift aşamalı yaklaşım —önce nicel, sonra nitel analiz— insan yapımı ve yapay zekâ üretimi ders planlarının karşılaştırmalı analizine bütüncül bir bakış sunmuştur. Ancak çalışmanın sadece Diyarbakır iliyle sınırlı olması, sonuçların diğer bölgeler için genellenebilirliğini kısıtlamaktadır. Ayrıca ders planlarının sınıf içi uygulamalarının gözlemlenmemiş olması, planların pratik etkinliğine dair daha derinlemesine sonuçlara ulaşılmasını sınırlandırmıştır. Bu sınırlamalara rağmen, araştırma yapay zekâ entegrasyonu konusundaki tartışmalara önemli katkılar sunmaktadır. Çalışmanın bulguları eğitimcilerin YZ araçlarını eğitim ortamlarına entegre ederken pedagojik sağlamlığı ve öğretmen özerkliğini göz önünde bulundurmasına yönelik önemli çıkarımlar sunmaktadır. Araştırmanın sonuçları, YZ'nin ders planlamaya katkısına dair karmaşık bir tablo ortaya koymuştur. Nicel veriler, YZ tarafından üretilen ders planlarının birçok ölçütte öğretmenlerin hazırladığı planlara kıyasla biraz daha yüksek ortalama puanlar aldığını göstermiştir; ancak istatistiksel olarak anlamlı bir fark yalnızca“Öğrenme Hedeflerinin Açıklığı”boyutunda bulunmuştur (p=.007). Diğer tüm boyutlarda —örneğin yapı, etkinlik kalitesi, zaman yönetimi gibi— anlamlı fark bulunmamıştır. Nitel bulgular ise öğretmenlerin bakış açılarını detaylandırmıştır. Öğretmenler, YZ'nin zaman tasarrufu sağlaması, materyal üretimini kolaylaştırması ve etkinlik tasarımı gibi konularda pratik avantajlar sunduğunu belirtmişlerdir. Ancak bunun yanında, YZ'nin duygusal zekâ eksikliği, kültürel duyarlılık yetersizliği ve sınıf dinamiklerini anlama konusundaki sınırlılıkları nedeniyle öğretmenin yerini alamayacağını vurgulamışlardır. Ayrıca, YZ araçlarına erişimde eşitsizlikler, veri gizliliği gibi etik sorunlar ve öğrencilerin aşırı teknolojiye bağımlılığı gibi endişeler de dile getirilmiştir. Özetle, bu çalışma YZ'nin ders planlamada öğretmenleri destekleyici bir araç olabileceğini, ancak öğretmenlerin sahip olduğu insani yeteneklerin ve bağlamsal uzmanlıklarının hala vazgeçilmez olduğunu ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular, yapay zekâ ile eğitimi birleştirme çabalarında denge gözetilmesi gerektiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study critically examines the effectiveness of Artificial Intelligence (AI) tools, specifically ChatGPT, in the context of lesson planning for English as a Foreign Language (EFL) education in Diyarbakır, Türkiye. It explores whether AI can contribute meaningfully to the traditional lesson planning process by producing pedagogically appropriate and contextually adaptable content. A qualitatively dominant mixed-methods approach is employed, integrating quantitative evaluations of lesson plans with qualitative insights gathered from interviews, offering a comprehensive understanding of AI's potential role as teacher AI literacies continue to evolve with technological integration. The research first utilizes a detailed rubric, developed based on established academic frameworks, to evaluate the lesson plans across dimensions such as content relevance, instructional coherence, and alignment with curriculum standards. Both human instructors and ChatGPT generate lesson plans using standardized topics and structures, which are then quantitatively assessed to enable an objective comparison. The qualitative dimension of the study is conducted through semi-structured interviews with nine EFL teachers from varying educational backgrounds and experience levels. These interviews aim to capture the participants' personal and professional perspectives on the advantages and limitations of incorporating AI into lesson planning, with attention to factors like creativity, learner engagement, and contextual alignment. To maintain consistency, both human- and AI-generated lesson plans followed a standard structure, including warm-up activities, main instructional tasks, and closure components. Anonymization of the plans ensured unbiased evaluations by participating teachers using the research-developed rubric. In parallel, ChatGPT independently evaluated all lesson plans to contribute supplementary data. This dual-phase design—blending quantitative scoring with qualitative reflection—provides a holistic comparison between AI- and human-generated lesson plans. Findings revealed a nuanced understanding of AI's strengths and limitations. Quantitatively, AI-generated plans achieved slightly higher mean scores across several rubric dimensions, with a statistically significant advantage in the clarity of learning objectives (p = .007). No significant differences were observed in other areas such as structure, post-lesson activities, and time management, indicating overall comparable quality between the two groups. The qualitative findings further deepened the understanding of these results. Teachers acknowledged AI's potential to reduce workload, save time, and assist in developing instructional materials. However, they raised concerns about AI's inability to replicate emotional intelligence, cultural sensitivity, and responsiveness to real-time classroom dynamics. Human adaptability, ethical implications, unequal access to technology, and the risk of overreliance on AI were key themes in participants' critiques. Nevertheless, this study has certain limitations. Its geographic focus on Diyarbakır restricts the generalizability of the findings, and the research does not extend to the implementation of lesson plans in real classroom environments—an area that could yield deeper insights into practical effectiveness. In summary, while AI demonstrates promise as a supportive tool in lesson planning, it cannot replace the human insight and adaptability essential to effective teaching. This study contributes to the growing discourse on educational technology by offering empirical evidence and practitioner perspectives that inform balanced, thoughtful integration of AI into EFL instruction.
Benzer Tezler
- Okul öncesi eğitimdeki maarif modeli planlarının öğretmen ve ChatGPT tarafından değerlendirilmesi
The evaluation of maarif model plans in early childhood education by teachers and ChatGPT
GİZEM KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET MART
- Örnek bölgede kara ulaşımı kaynaklı hava kirliliği tahmin modelinin ve azaltılması için AUS kullanımının araştırılması
Investigation of the road transportation source air pollution prediction model and the use of ITS for its reduction in the sample area
HANDE BEBA
Doktora
Türkçe
2025
Ulaşımİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZÜBEYDE ÖZTÜRK
- Beyin tümörü segmentasyonu için yeni bir üç boyutlu U-Net tabanlı derin öğrenme mimarisi
A novel three-dimensional U-Net based deep learning architecture for brain tumor segmentation
AYŞE BAŞTUĞ KOÇ
Doktora
Türkçe
2026
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolSakarya ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DEVRİM AKGÜN
- Para piyasasında banka dışı mali kesimde finansal farklılaşma: Factoring, forfaiting, leasing ve özel finans kurumları
Başlık çevirisi yok
MÜGEHAN ACARASLAN
- İmalat sistemlerinin tasarlanması ve öncelik kurallarının belirlenmesinde yapay sinir ağlarının kullanılması
<the use of neural networks in determination of the manufacturing systems design and dispatching rules
TARIK ÇAKAR
Doktora
Türkçe
1997
İşletmeİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYHAN TORAMAN