Annelerin ve babaların çocukluklarında hatırladıkları ebeveyn tutumları ile kendi ebeveynliklerindeki stres ve yeterlik ilişkisinin incelenmesi
An examination of the relationship between parenting attitudes recalled from childhood and parenting stress and self-efficacy i̇n adulthood
- Tez No: 974264
- Danışmanlar: PROF. DR. SEVDA ASLAN MUCUR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Ebeveynlik, ebeveyn tutumları, öz-yeterlik, ebeveyn öz-yeterliği, stres, ebeveyn stresi, Algılanan ebeveynlik biçimleri, Ana-baba tutumu, Öz yeterlilik, Öz yeterlilik algısı, Parenting, parental attitudes, self-efficacy, parenting self-efficacy, stress, parenting stress, Perceived parenting styles, Parents attitude, Self-efficacy belief
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırıkkale Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, bireylerin çocukluk döneminde hatırladıkları ebeveyn tutumlarının demografik faktörlerle ilişkisini ve bu tutumların yetişkinlikteki ebeveynlik öz-yeterlik algısı ile stres düzeyleri üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, Ankara, Kırıkkale ve İstanbul illerinde ikamet eden 592 anne ve babanın katılımıyla yürütülmüş olup veriler; katılımcı bilgi formu, Kısaltılmış Algılanan Ebeveyn Tutumları Ölçeği, Berkeley Ebeveyn Öz-Yeterlik Ölçeği ve Ebeveyn Stres Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Analizler, çocuklukta hatırlanan duygusal sıcak, reddedici ve aşırı koruyucu anne ve baba tutumlarının cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi ve çalışma durumu gibi demografik değişkenlerle anlamlı ilişkiler içinde olduğunu göstermiştir. Ebeveynlik öz-yeterlik algısı cinsiyet, yüksek eğitim düzeyi ve az çocuk sayısı ile pozitif ilişkili bulunmuş; yaş, çalışma durumu ve çocuk cinsiyetiyle ise anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir. Öte yandan, ebeveyn stresi; katılımcının erkek olması, 35 yaş üstü olma, çalışma durumu, fazla çocuk sayısı ve kız çocuğuna sahip olma ile anlamlı düzeyde ilişkili bulunmuştur. Stres ile öz-yeterlik arasında negatif korelasyon tespit edilmiş, çocuklukta hatırlanan duygusal sıcak ebeveyn tutumunun stres düzeyini azaltırken reddedici ve aşırı korumacı ebeveyn tutumunun ise stres düzeyini artırdığı belirlenmiştir. Sonuçlar, çocuklukta hatırlanan ebeveyn tutumlarının bireylerin ebeveynlik deneyimlerini şekillendirmede kritik bir rol oynadığını vurgulamaktadır. Çalışma, ebeveynlik becerilerinin desteklenmesinde duygusal sıcaklığın teşviki, stres yönetimi stratejileri ve sosyodemografik faktörlerin dikkate alındığı müdahalelerin önemini ortaya koymaktadır. Bulgular, aile danışmanlığı ve ebeveyn eğitimi programlarına yönelik öneriler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to investigate the relationship between individuals' recollections of parental attitudes during childhood and demographic factors, as well as the effects of these attitudes on their perceived parenting self-efficacy and stress levels in adulthood. The research was conducted with the participation of 592 mothers and fathers residing in Ankara, Kırıkkale, and Istanbul. Data were collected through the participant information form, Egna Minnen Barndoms Uppfostran, the Berkeley Parenting Self-Efficacy Scale, and the Parenting Stress Scale. The analyses revealed significant relationships between recalled emotional warmth, rejection, and overprotective parental attitudes and demographic variables such as gender, age, educational level, and employment status. Parenting self-efficacy was found to be positively associated with gender, higher education levels, and having fewer children, while no significant relationship was detected with age, employment status, or child's gender. On the other hand, parenting stress was significantly associated with being male, being over 35 years old, employment status, having more children, and having a daughter. A negative correlation was found between stress and self-efficacy, indicating that recalled emotional warmth in childhood reduced stress levels, whereas recalled rejecting and overprotective parental attitudes increased stress levels. The results highlight the crucial role of recalled parental attitudes in shaping individuals' parenting experiences. The study underscores the importance of interventions that promote emotional warmth, stress management strategies, and consideration of sociodemographic factors in supporting parenting skills. The findings provide recommendations for family counseling and parenting education programs.
Benzer Tezler
- Zihin engelli çocukların aileleri tarafından fiziksel ihmal ve istismarı ile buna bağlı olarak ortaya çıkan davranış sorunları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Bolu ili örneği)
The Examination of relationship between physical abuse and neglect of mentally retarded children by their families and their behaviour problems accordingly (A sample study for Bolu)
EMİNE ERATAY
Doktora
Türkçe
2000
Eğitim ve ÖğretimAbant İzzet Baysal ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. PINAR BAYHAN
- Parental pre-mentalizing and children's attachment security as mediators between parental childhood trauma and children's problem behaviors
Ebeveynin çocukluk çağı travmaları ve çocuğun davranış problemleri üzerinde bağlanmanın ve mentalizasyonun aracı rolü
PELİN ULUTAŞLI
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİBEL HALFON
- Ailelerin, hekimlerin, tıp fakültesi öğrencilerinin ve hemşirelerin çocuklara yönelik disiplin yaklaşımları
Families', doctors', medical students' and nurses' diciplinary attitutes towards children
AYNUR ISMAYILOVA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BETÜL ULUKOL
- Esrar bağımlılarında algılanan ebeveyn kabul reddinin, psikolojik uyumları ve yetişkinlikteki yakın ilişkiler üzerindeki etkilerinin incelenmesi
The effects of percei̇ved parental acceptance rejection on psychological adjustment and intimate relationship in adulthood in cannabis users
SEVİM BERRİN İNCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
PsikolojiEge ÜniversitesiMadde Bağımlılığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ENDER ALTINTOPRAK