Dynamic relief provision planning for en route refugees in humanitarian logistics
İnsani lojistikte göç halindeki mülteciler için dinamik yardım sağlama planlaması
- Tez No: 974239
- Danışmanlar: PROF. DR. FATMA SİBEL SALMAN ULUTAŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Industrial and Industrial Engineering
- Anahtar Kelimeler: Göç yönetimi, Karışık tam sayılı doğrusal programlama, Stokastik dinamik programlama, Uluslararası göç, Migration management, Mixed integer linear programming, Stochastic dynamic programming, International migration
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Koç Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği ve Operasyon Yönetimi
- Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği ve İşletme Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Zorunlu yerinden edilme krizi, günümüzde küresel ölçekte acil çözüm gerektiren önemli bir insani sorun haline gelmiştir. Kitlesel mülteci hareketleri, bireyleri temel hizmet ve kaynaklara erişimin son derece kısıtlı olduğu son derece güç yaşam koşulla-rına sürüklemektedir. Bu süreçte insani yardım kuruluşları, göç halindeki mülteciler-in karşılaştığı zorlukları hafifletmek amacıyla yardım sağlama müdahalelerinde kritik bir rol üstlenmektedir. Ancak, bu çabaların desteklenmesine yönelik akademik yaklaşımların benimsenmesi sınırlı kalmaktadır. Bu tez, güvenli bölgelere doğru hareket eden ve coğrafi olarak dağılmış mülteci gruplarına, belirli aralıklarla yardım ulaştırılmasını hem deterministik hem de stokastik göç ortamlarında optimize etmeyi amaçlamaktadır. Deterministik ortamda, Hareketli Taleplerle Kapasiteli Mobil Tesis Yer Seçimi Problemi tanıtılarak, bu problem karma tamsayılı doğrusal programlama (MILP) modeli olarak formüle edilmiştir. Bu karmaşık problemi çözmek üzere, iki yöntem geliştirilmiştir: kesin çözüm sunan hızlandırılmış bir Benders ayrıştırması algoritması ile geliştirilmiş bir fix-and-optimize gündemine dayalı matheuristik algoritma. Honduras göç krizinden esinlenerek oluşturulan gerçekçi senaryolar üzerinden yapılan testlerde, Benders ayrıştırmasının ortalama %46 daha kısa sürede çalıştığı ve çözüm kalitesini koruduğu görülmüştür. Öte yandan, önerilen matheuristik yöntem, ortalama %2,4 optimalite açığıyla yüksek kaliteli çözümler üretmiş ve önemli ölçüde daha az hesaplama süresi gerektirmiştir. Stokastik karşılık problemde ise, mülteci hareketleri güvenlik koşulları, yol durumu ve mekânsal yakınlık gibi dışsal göç çekim faktörlerinden etkilenen olasılıklı geçişlere sahip bir Markov karar süreci (MDP) olarak modellenmiştir. Bu modeli çözmek için, özelleştirilmiş baz fonksiyonlar ve özgün bir politika çoğaltma mekanizması içeren yaklaşık dinamik programlama algoritması geliştirilmiştir. Uygulamada anlamlı çözümler üretmek amacıyla, duruma bağlı değişken eşiklere dayalı bir politika önerilmiştir. Suriye–Türkiye göç krizine dayalı senaryolarda yapılan deneyler, stokastik çözümün deterministik yöntemlere kıyasla beklenen toplam maliyetlerde %25'e varan tasarruf sağladığını, ayrıca kurumlar arası koordineli planlama ile %12 'ye kadar ek maliyet azaltımı elde edilebileceğini ortaya koymaktadır. Önerilen yöntemlerin, hem dağınık hem de bütünleşik göç dinamiklerinde ve çoklu hedef ülke içeren senaryolarda etkili olduğu gösterilmiştir. Ayrıca, göç yolları üzerinde yüksek geçiş ve hizmet yoğunluklu noktalar belirlenmiş ve bu bulgular, taktiksel planlama ve kaynakların önceden konumlandırılması açısından önemli bilgiler sunmuştur. Özetle, bu tez, göç halindeki mültecilere yönelik maliyet etkin, ölçeklenebilir ve operasyonel olarak uygulanabilir insani yardım dağıtım planları sunmakta; kırılgan nüfusları desteklemeye yönelik yönetsel çıkarımlar sağlamaktadır. Bulgularımız, gelecekteki yerinden edilme krizlerine yönelik yönetimsel karar süreçlerine ışık tutacak niteliktedir.
Özet (Çeviri)
The forced displacement crisis has become a pressing global humanitarian concern. Massive refugee movements force individuals into dire living conditions with severe inaccessibility to essential services and resources. Humanitarian organizations play a vital role in alleviating the hardships faced by refugees en route through relief aid interventions; however, the adoption of academic approaches to support these efforts remains limited. This thesis aims to optimize the periodic delivery of relief aid to geographically dispersed refugee groups en route to safe destinations, under both deterministic and stochastic migration settings. In the deterministic setting, we introduce a Capacitated Mobile Facility Location Problem with Mobile Demand and formulate it as a mixed-integer linear program (MILP). To solve this complex problem, we develop two solution approaches: an accelerated Benders decomposition algorithm for exact optimization and a matheuristic algorithm based on an enhanced fix-and-optimize strategy. Using realistic scenarios inspired by the Honduras migration crisis, our results show that the Benders decomposition reduces computation time by 46% on average while maintaining solution quality. The matheuristic, meanwhile, produces near-optimal solutions with only a 2.4% average optimality gap and significantly reduced computational effort. For the stochastic counterpart, we model refugee movements as a Markov decision process (MDP) with probabilistic transitions driven by migration pull factors such as safety, road conditions, and spatial proximity. To solve the MDP, we develop an approximate dynamic programming algorithm featuring customized basis functions and a novel policy replication mechanism. We further propose a state-dependent variable threshold policy that efficiently generates high-quality service plans. Applied to the Syria–Türkiye migration crisis, our approach achieves up to 25% cost savings over deterministic methods and up to 12% additional savings through coordinated planning across humanitarian organizations. The proposed methods are shown to be effective across diverse migration dynamics, including dispersed and cohesive refugee flows and multi-destination settings. Additionally, we identify service and traversal hotspots along migration routes, offering valuable guidance for tactical planning and resource pre-positioning. In summary, this thesis contributes cost-effective, scalable, and operationally relevant solutions for humanitarian aid delivery to en route refugees and provides actionable managerial insights for addressing future displacement crises.
Benzer Tezler
- Spatial-behavioral dynamics in varied urban configurations during emergencies: An integrated VR-ABM approach to disaster resilience
Acil durumlarda farklı kentsel ortamlardaki mekânsal ve davranışsal dinamikler: Afet dayanıklılığı için entegre bir VR-ABM yaklaşımı
DUYGU KALKANLI
Doktora
İngilizce
2026
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEDA KUNDAK
- Acil ve afet anında kablo güdümlü alçak irtifa hava platformunun haberleşme amaçlı kullanımının değerlendirmesi
Evaluation of the use of tether guided low altitude air platform for communication purposes in emergency and disaster
AHMET ŞAMİL YÜCEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Havacılık ve Uzay Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİletişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA HELVACI
- Mezo-mı̇kro ölçek model kuplesı̇ wrf-les ı̇le yüksek çözünürlüklü rüzgar alanının belı̇rlenmesı̇
High-resolution wind field determination with wrf-les through meso-micro scale model coupling
ERKAN YILMAZ
Doktora
Türkçe
2025
Meteorolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiMeteoroloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞÜKRAN SİBEL MENTEŞ
PROF. DR. GÖKHAN KİRKİL
- Tarihsel Japon bahçeleri ve ülkemizdeki uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi
Historical Japanese gardens and evaluating the availability of their applications in our country
FİLİZ DEMİRBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Peyzaj Mimarlığıİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LALE BERKÖZ AKKAL
- İstanbul'da kiralık konutlar için ödenebilirlik analizi
Affordability analysis on rental housing in Istanbul
SAFİYE ÖZGE SUBAŞI
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEVKİYE ŞENCE TÜRK