Susam (Sesamum indicum L.) germplasmında kömür çürüklüğü (Macrophomina phaseolina (Tassi) Goid.) için genom çapında ilişki haritalaması
Genome-wide association mapping for charcoal rot (Macrophomina phaseolina (Tassi) Goid.) in sesame (Sesamum indicum L.) germplasm
- Tez No: 974112
- Danışmanlar: PROF. FAHEEM SHAHZAD BALOCH, DOÇ. DR. FATİH ÖLMEZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Susam (Sesamum indicum L.), yüksek yağ içeriği (%45–63), sesamin ve sesamol gibi zengin antioksidanları ve önemli besin değeri ile ekonomik önemi nedeniyle değerli, çok eski bir yağ bitkisidir. Ancak üretimi, toprak kökenli bir fungus olan Macrophomina phaseolina'nın neden olduğu kömür çürüklüğü gibi biyotik stres faktörleriyle ciddi şekilde tehdit altındadır. Bu hastalık, iletim dokularında tıkanıklığa, doku nekrozuna, protein kaybına ve %100'e varan verim kayıplarına yol açmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye'nin Diyarbakır ve Şanlıurfa ilinden toplanan M. phaseolina izolatları morfolojik, moleküler ve patojenite testleriyle tanımlanmıştır. 100 susam genotipinden elde edilen DNA, genotiplendirme ile dizileme (GBS) yöntemiyle analiz edilmiş ve bu genotiplerin fenotipik tepkileri standart bir hastalık derecelendirme ölçeği ile değerlendirilmiştir. 100 genotipten 47'si tamamen toleranslı, 23'ü orta derecede toleranslı, 14'ü az toleranslı, 6'sı orta derecede hassas, 6'sı hasas ve 4'ü kömür çürüklüğüne karşı yüksek derecede hassas olarak sınıflandırılmıştır. DArT dizileme sırasında toplam 49,297 SilicoDArT markörü ve 19, 568 SNP markörü oluşturulmuş ve yüksek tekrarlanabilirlik gösteren 13,500 SNP markörü TASSEL programında analiz edilmiştir. Kömür çürüklüğüne dirençle ilişkili önemli bir SNP markörü kromozom 4'te (konum 3292, 100008622; P = 4,87 × 10⁻⁴) haritalanmış ve bu markörün markör destekli seleksiyon için potansiyeli olduğu bulunmuştur. STRUCTURE ve komşu birleştirme analizleri, genotipler arasında belirgin genetik kümelenmeyi ortaya koymuştur. Elde edilen sonuçlar, markör destekli seleksiyon yoluyla kömür çürüklüğüne dirençli susam çeşitlerinin geliştirilmesi için değerli bilgiler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Sesame (Sesamum indicum L.) is a valuable, ancient oilseed crop with high oil content (45-63%), rich antioxidants such as sesamin and sesamol, and significant nutritional value, making it economically important. However, its production is severely threatened by biotic stress factors such as charcoal rot caused by the soil-borne fungus Macrophomina phaseolina. This disease leads to blockage in the vascular tissues, tissue necrosis, protein loss, and yield losses of up to 100%. In this study, M. phaseolina isolates collected from Diyarbakır and Şanlıurfa, Turkey, were characterized using morphological, molecular, and pathogenicity tests. DNA obtained from 100 sesame genotypes was analyzed using genotyping-by-sequencing (GBS) and the phenotypic responses of these genotypes were evaluated using a standard disease rating scale. Out of 100 genotypes, 47 were classified as fully tolerant, 23 as moderately tolerant, 14 as slightly tolerant, 6 as moderately susceptible, 6 as susceptible, and 4 as highly susceptible to charcoal rot. A total of 49, 297 SilicoDArT markers and 19, 568 SNP markers were generated during DArT sequencing and 13,500 SNP markers which are shown high reproducibility were analyzed in the TASSEL program, a significant SNP marker associated with resistance to charcoal root rot was identified on chromosome 4 (position 3292, 100008622; P = 4.87 × 10⁻⁴) and this marker was found to have potential for marker-assisted selection. STRUCTURE and neighbor-joining analyses revealed distinct genetic clustering among genotypes. These findings provide valuable insights for the development of sesame varieties resistant to coal root rot through marker-assisted selection.
Benzer Tezler
- Susam (Sesamum indicum L.) bitkisinin in vitro rejenasyonu ve agrobacterium tumefaciens aracılığı ile genetik transformasyonu
Başlık çevirisi yok
KEMAL MELİH TAŞKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
BiyomühendislikAkdeniz ÜniversitesiBiyoteknoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KENAN TURGUT
- Susam (Sesamum indicum L.) bitkisinin hasat mekanizasyonu olanaklarının belirlenmesi üzerine bir araştırma
A research on determination of harvesting mechanization possibilities of sesame plant
SELÇUK UĞURLUAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
ZiraatÇukurova ÜniversitesiTarım Makineleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M. TUNÇ ÖZCAN
- Susam (Sesamum indicum L.) bitkisi örneğinde bantlı sökücü yolucu düzenin geliştirilmesi ve çalışma kriterlerinin belirlenmesi
Development of band uprooting system for sesame (Sesamum indicum L.) plant and determination of working criteria
GİZEM ÇARDAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
ZiraatMustafa Kemal ÜniversitesiBiyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SELÇUK UĞURLUAY
- Susam (Sesamum indicum L.) üretiminde yabancı ot kontrolü için kritik periyodun belirlenmesi
Determination of critical period for weed control in sesame production
ZEYNEP KARNAS
- Somali'nin orta shabelle ili susam (Sesamum ındıcum L.) ekim alanlarında görülen önemli yabancı ot türleri, yoğunlukları ve rastlanma sıklıklarının belirlenmesi
Determination significant weed species, their density and frequency in sesame cultivated areas of middle shabelle province in Somalia
HUSSEIN AHMED NUR YUSUF
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ZiraatOndokuz Mayıs ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSREV MENNAN