Bilinçli farkındalığın sınav kaygısı ile ilişkisinde yaşantısal kaçınma ve bilişsel birleşmenin aracı rolü
The mediating role of experiential avoidance and cognitive fusion in the relationship between mindfulness and test anxi̇ety
- Tez No: 974086
- Danışmanlar: PROF. DR. ÇİĞDEM BERBER ÇELİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Bilinçli farkındalık, Bilişsel ayrışma, Sınav kaygısı, Yaşantısal kaçınma, Mindfulness, Cognitive defusion, Test anxiety, Experiential avoidance
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, bilinçli farkındalığın sınav kaygısı ile ilişkisinde yaşantısal kaçınma ve bilişsel birleşmenin aracı rolü incelenmiştir. İlişkisel tarama modeline dayalı olarak yürütülen çalışmanın örneklemini, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Samsun ilinde öğrenim görmekte olan ve yaşları 14 ile 17 arasında değişen 322 ortaöğretim öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırma verileri, Kişisel Bilgi Formu, Bilinçli Farkındalık Ölçeği (BİFÖ), Kaçınma ve Birleşme Ölçeği – Gençler 8 (KBÖ-G8) ve Westside Sınav Kaygısı Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde betimsel istatistiklerin yanı sıra Pearson korelasyon analizi ve aracılık etkisini incelemek amacıyla SPSS Macro PROCESS 4.2 programı kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, araştırmanın öne sürdüğü dört hipotezin tamamının istatistiksel olarak anlamlı biçimde desteklendiğini göstermiştir. Bilinçli farkındalık düzeyi arttıkça sınav kaygısında anlamlı bir azalma gözlemlenmiş; ayrıca bilinçli farkındalık, yaşantısal kaçınma ve bilişsel birleşme düzeylerini negatif yönde yordamıştır. Bununla birlikte, yaşantısal kaçınma ve bilişsel birleşme, sınav kaygısını pozitif yönde yordayan değişkenler olarak bulunmuştur. Aracılık analizi sonucunda, yaşantısal kaçınma ve bilişsel birleşmenin, bilinçli farkındalık ile sınav kaygısı arasındaki ilişkide anlamlı birer aracı rol üstlendiği saptanmıştır. Kurulan model, sınav kaygısındaki varyansın %33'ünü açıklamıştır.
Özet (Çeviri)
This study examined the mediating role of experiential avoidance and cognitive fusion in the relationship between mindfulness and test anxiety. The research was conducted based on a relational screening model, and the sample consisted of 322 secondary school students aged between 14 and 17 who were studying in the province of Samsun during the 2024–2025 academic year. Data were collected using the Personal Information Form, the Mindfulness Scale (BİFÖ), the Avoidance and Fusion Questionnaire for Youth–8 (KBÖ-G8), and the Westside Test Anxiety Scale. In addition to descriptive statistics, Pearson correlation analysis and the SPSS Macro PROCESS 4.2 were used to examine mediation effects. The findings revealed that all four hypotheses proposed in the study were statistically supported. As levels of mindfulness increased, a significant decrease in test anxiety was observed. Furthermore, mindfulness negatively predicted both experiential avoidance and cognitive fusion. In contrast, experiential avoidance and cognitive fusion were found to be positive predictors of test anxiety. Mediation analysis indicated that experiential avoidance and cognitive fusion played significant mediating roles in the relationship between mindfulness and test anxiety. The proposed model explained 33% of the variance in test anxiety.
Benzer Tezler
- Ergenlerde öz-duyarlık ve bilinçli farkındalığın sınav kaygısı üzerindeki yordayıcı rolünün incelenmesi
An investigation of the predictive roles of self-compassion and mindfulness on test anxiety among adolescents
ZEYNEP DİNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiBursa Uludağ ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAGİHAN OĞUZ DURAN
- Bilinçli farkındalık ve yabancı dil öğrenme kaygısı arasındaki ilişkide duygu düzenlemenin ve yaratıcı problem çözmenin aracı rolü
Mediating effects of emotion regulation and creative problem solving in the relationship between mindfulness and foreign language learning anxiety
ESMA NUR GÖZÜTOK
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERİÇ TUNCEL
- Pragmatic strategies in English as an academic lingua Franca: A study on spoken interaction at the language preparatory class of a Turkish university
Akademik lingua Franca İngilizce'sinde edimsel stratejiler: Bir Türk üniversitesinin dil hazırlık sınıfında konuşma etkileşimi üzerine bir çalışma
MEHMET ATASAGUN
Doktora
İngilizce
2023
Eğitim ve Öğretimİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM İLKER ETUŞ
- Kabul ve kararlılık terapisi temelli psikoeğitim programının üniversite sınavına hazırlanan öğrencilerin duygu düzenleme güçlüğüne ve bilinçli farkındalığına etkisi
The effectiveness of acceptance and commitment therapy based psychoeducation program on the emotion regulation difficulties and the mindfulness of students who is preparing for university examination
ŞULE DEDE
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimAkdeniz ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EVRİM ÇETİNKAYA YILDIZ
- Bilinçli farkındalık temelli ergenlere yönelik psikoeğitim programının karakter güçleri, bilinçli farkındalık ve akademik başarı gelişimine etkisinin incelenmesi
The effect of the mindfulness based adolescent psychoeducation program on character strengths, mindfulness and academic success
ŞEYMA GÜLDAL
Doktora
Türkçe
2019
PsikolojiMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞİN SATAN
DOÇ. DR. RAZİYE BİLGE UZUN