Liman Tepe Antik Limanı safra taşı buluntuları incelemeleri
Examination of Liman Tepe Ancient Harbor ballast stone findings
- Tez No: 973772
- Danışmanlar: PROF. DR. FÜSUN TÜLEK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Arkeoloji, Arkeometri, Denizcilik, Archeology, Archaeometry, Marine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Arkeoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Arkeoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Su ulaşımında denge, aşılması gereken en temel sorunlardan biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Günümüzde bu konuda gelişen teknoloji ve mühendislik imkanları sayesinde çeşitli yöntemler uygulansa da halen, ağırlık merkezinin dengede tutulabilmesi için teknenin meyil verdiği yönün tersine bir ağırlık gerekmektedir. Denge için ihtiyaç duyulan bu ağırlık Antik Dönem'de tekneye yüklenen safra taşları ile sağlanmıştır. Safra taşları bir teknede sabit ve geçici olarak iki kümede değerlendirilir. Sabit safra, teknenin temel elemanı olarak, her zaman bulunurken, geçici safra tekneye yüklenen kargo başta olmak üzere teknedeki her ağırlığı ve doğrudan denge sağlaması için tekneye yerleştirilen taş malzemeyi kapsamaktadır. Tekneler demirledikleri her limanda yük boşaltıp yüklediklerinde ihtiyaçları doğrultusunda geçici safraları boşaltabilir ya da yenilerini yükleyebilirler. Bu aşamada safra azaltan bir tekne, limana bıraktığı her safra taşında geldiği limandan bir iz bırakmış olur. Safrasını arttıran bir tekne ise bunun tersi şekilde o limanın bir izini beraberinde götürür. Sualtı Arkeolojisinde henüz yeni sayılabilecek bir kültür malzemesi olan safra taşları üzerine yürütülen çalışmalar sayesinde limanların birbirleri ile olan ilişkilerini, bir teknenin imal edilerek ilk çıkış yaptığı olası limanı, seyahati boyunca uğradığı diğer limanları ve sayısal değerleri üzerinden teknenin büyüklüğünü anlamaya yardımcı olurlar. Safra taşları üzerine yürütülecek olan arkeometrik çalışmalar sayesinde kaynak analizi yapılarak elde edilecek bu bilgiler geçmiş kültürleri anlamaya yönelik bilgi sağlamaktadır. Tez kapsamında belirlenen amaçlar doğrultusunda, Arkaik Dönem'e tarihli, Liman Tepe Antik Limanı sualtı kazılarında bulunmuş olan 179 adet taş buluntu incelenmiştir. Öncelikle taş buluntuların limana nasıl geldiği ve safra taşı olup olmadığı ihtimali araştırılarak, bölgenin jeolojisi incelenmiştir. Yapılan literatür çalışması neticesinde araştırma bölgesinin jeomorfolojik birimleri ve paleocoğrafyası ortaya çıkarılmıştır. Makro ve mikro yapısal yöntemler ile planlan çalışmada, tespit edilen taş buluntular, sualtında belgelenerek çıkarılmış ve laboratuvarda tuzdan arındırma işlemleri tamamlandıktan sonra; boyut, ağırlık, renk ve yüzey dokusu gibi fiziksel özelliklerine göre sınıflandırılmış ve fotoğraflanarak katalog haline getirilmiştir. İncelenen örnekler, 11 farklı tip altında kümelenmiştir. Tespit edilen her tip arasında, temsil ettiği tipin en iyi özelliklerini gösteren biri seçilerek, 11 adet analiz örneği belirlenmiştir. Öneklerin, kayaç türlerinin tespit edilebilmesi için Petrografi analizi yapılmıştır. Petrografi analizi sonucunda 11 adet örneğin; magmatik, metamorfik ve sedimanter kökenli, 8 farklı taş türü olduğu anlaşılmıştır. Belirlenen taş türleri çalışma bölgesi ve çevresinin jeomorfolojisi ile karşılaştırılarak, taşların olası kaynak yerleri tespit edilmeye çalışılmıştır
Özet (Çeviri)
In maritime transport, stability is one of the most fundamental problems to overcome. Although various methods, developed by technological and engineering facilities, are implemented, keeping the center of gravity of a boat in balance, which inclines in the opposite direction, is still a crucial matter for present-day ships. In the Ancient Period, ballast stones loaded on the boat provided the required balance. Ballast stones are in two clusters: fixed and temporary, in a boat. While the stable ballast is always present as the fundamental element of the boat, the temporary ballast includes every weight on the boat, especially the cargo loaded on the boat, and the stone material placed on the boat to provide direct balance. When boats unload and load cargo in every harbour where they anchor, they can unload temporary ballast or load new ones according to their needs. At this stage, a boat that reduces its ballast leaves a trace of the harbour it came from in every ballast stone it leaves in the harbour. Conversely, a vessel that increases its ballast carries with it a trace of that harbor. Studies on ballast stones, a relatively new cultural material in underwater archaeology, help understand the relationships between harbors, the likely harbor where a vessel was built and first sailed, other harbors it visited along its journey, and the vessel's size based on its numerical values. Archaeometric studies on ballast stones, along with source analysis, will provide insights into past cultures. According to the objectives determined within the scope of the thesis, 179 stone finds found in the underwater excavations of Liman Tepe Ancient Harbour, dating back to the Archaic Period, were analysed. The initial step of the study was to examine the geology of the region, investigating how the stone finds came to the harbour and the possibility of ballast stones. A search of the scientific literature revealed the geomorphological units and paleogeography of the research area. The study implemented macro- and microstructural methods. The accomplishment of the first part of the study took place underwater by documenting the in situ stone artifacts. After desalination in the laboratory, they were classified, photographed, and cataloged according to their physical properties, such as size, weight, color, and surface texture. The analysed specimens constituted clusters of 11 different types. The samples chosen for the microstructural analysis represented the best of the eleven clusters. The implemented Petrographic analysis determined the rock types of the samples. Petrographic analyses of 11 samples revealed eight different stone types of igneous, metamorphic, and sedimentary origin. A correlation of the identified stone types with the geomorphology of the study area and its surroundings pointed to the possible source locations.
Benzer Tezler
- Adana ili, turunçgil toptan fiyatlarının analizi
Başlık çevirisi yok
USULET ÖZTUNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
ZiraatÇukurova ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OĞUZ YURDAKUL
- Bazı limon çeşitleri ve bunların melezlerinin morfolojik karakterleri ile uçkurutan (phoma tracheiphila kanc. ve ghik) hastalığına dayanıklılık arasındaki ilişkiler
Başlık çevirisi yok
GÜLİZ GÖRGEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
ZiraatÇukurova ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖNDER TUZCU
- Ampirik dağılımlar ve genelleştirilmiş lambda dağılımının M/M/1 kuyruk modeli simülasyonunda kullanımı
Başlık çevirisi yok
BERNA DENGİZ
Doktora
Türkçe
1986
İstatistikGazi ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YALÇIN EROL
- Osilaskoplar için dijital hafıza ünitesi sentezi
Başlık çevirisi yok
ZİHNİ LİMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiUludağ ÜniversitesiElektronik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERGÜR TÜTÜNCÜOĞLU