Sosyal bilgiler dersi öğretim programı ve ders kitaplarının bilgi güvenliği bağlamında değerlendirilmesi
Evaluation of social studies curriculum and textbooks in the context of information security
- Tez No: 973706
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CANAN TUNÇ ŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bilgi güvenliği günümüzde insan hayatından ayrılması mümkün olmayan süreçler bütünüdür. Bilişim ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler günümüz toplumunda insan hayatını her alanda etkilediği tartışılmaz bir geçektir. Günlük hayatımızda kullandığımız bilişim cihazlarından artık ekonomik, sosyal, sağlık, e-ticaret gibi kişisel alanımızı da içine alan bir çok konuda iş ve işlemlerimizi de yapabilmekteyiz. Tüm bu konularda insan hayatını bu denli önemli etkileyen dijital etkileşimler birtakım farkındalıkların da bizlerde oluşmasını gerekli kılmaktadır. Bilgi güvenliği bir açıdan yaşamsal davranışlarımızın içinde yer alan ve hayatımızı etkileyen dijital etkileşimlerin önleyici güvenlik sağlamalarının yapılması gereken bir süreçtir. Bu çalışmada 2024 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı ve Sosyal Bilgiler ders kitaplarında bilgi güvenliği süreçleri açısından farkındalık sağlayıcı önleyici güvenlik önlemlerinin ne derece işlendiği, bahse konu içeriklerin dağılımları ve etkililik düzeyleri açısından incelenmiştir. Bu araştırma nitel araştırma desenlerinden biri olan doküman incelemesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, 2024 yılı itibarıyla yayımlanan Sosyal Bilgiler Öğretim Programı ile 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Millî Eğitim Bakanlığı tarafından onaylanmış 4., 5., 6. ve 7. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitapları veri kaynağı olarak kullanılmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda, bilgi güvenliği teması; öğrenme alanları, kazanımlar, beceriler, eğilimler ve okuryazarlık bileşenleri kapsamında analiz edilmiştir. Ayrıca, ders kitapları bilgi güvenliğinin üç temel boyutu olan gizlilik, bütünlük ve erişilebilirlik çerçevesinde incelenmiş; içerikler tablolar ve görsellerle desteklenmiştir. Verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Öncelikle ilgili öğretim programı ve ders kitapları taranarak bilgi güvenliği ile ilişkili içerikler belirlenmiş; ardından bu içerikler sınıf düzeylerine göre kategorize edilmiştir. Elde edilen bulgular, bilgi güvenliği kavramının farklı boyutlarıyla ele alınışını göstermek üzere sınıflandırılmıştır. Çalışmanın sonunda sosyal bilgiler dersi öğretim programında bilgi güvenliği farkındalığı sağlayıcı içeriklerin Teknoloji ve Sosyal Bilimler öğrenme alanında etkili olarak verildiği görülmüştür. 4., 5., 6., ve 7. sınıf ders kitaplarında bilgi güvenliği ile ilgili farkındalık içeren boyutlara doğrudan ve dolaylı olarak yer verildiği görülmüştür. Sosyal mühendislik süreçlerinden oltalama süreci örnekle açıklanmış, dezenformasyon (bilgi çarpıtma) hakkında bilgi verilmiş, internet üzerinden yapılan alışverişlerde gerçek hayattan dolandırıcılık örneği verilmiş, kazanım, beceri, etkinlik ve görsellerin yer aldığı tespit edilmiştir. Bu doğrultuda sosyal mühendislik süreçlerini kullanan kötü niyetli kişilerin insanların teknik bilgi ve farkındalık eksikliklerinden yararlanarak oluşturduğu istenmeyen ve kötü sonuçlar doğuran süreçlerin detaylı teknik ayrıntılarına değinilmediği görülmüştür. Bu kapsamda bu gibi teknik farkındalıkların içeriklerde işlenmesi ile bir çok olumsuz sürecin önüne geçileceği değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
Information security is a set of processes inseparable from human life today. It is an undeniable fact that advancements in information and communication technologies affect human life in every aspect of today's society. We can now conduct business and transactions in many areas, including economic, social, health, and e-commerce, using the information devices we use in our daily lives. Digital interactions, which significantly impact human life in all these areas, necessitate the development of certain awareness levels within us. Information security is, in a sense, a process that requires preventive security measures to raise awareness of digital interactions that are integral to our daily behaviors and affect our lives. This study examines the extent to which preventive security measures that raise awareness about information security processes are covered in the 2024 Social Studies Curriculum and Social Studies textbooks, the distribution of these contents, and their effectiveness. This research was conducted using document analysis, a qualitative research design. In this study, the Social Studies Curriculum published as of 2024 and the 4th, 5th, 6th, and 7th grade Social Studies textbooks approved by the Ministry of National Education for the 2024–2025 academic year were used as data sources. In line with the purpose of the research, the theme of information security was analyzed within the scope of learning areas, achievements, skills, dispositions, and literacy components. In addition, the textbooks were examined within the framework of the three basic dimensions of information security: confidentiality, integrity, and accessibility; the contents were supported with tables and visuals. Descriptive analysis was used in the analysis of the data. First, the relevant curriculum and textbooks were scanned to identify content related to information security; then, these contents were categorized according to grade levels. The findings were classified to demonstrate how the concept of information security was addressed in different dimensions. At the end of the study, it was observed that the content that raises information security awareness in the social studies curriculum was effectively provided in the field of Technology and Social Sciences learning. It was observed that the 4th, 5th, 6th, and 7th grade textbooks directly and indirectly address aspects of information security awareness. The social engineering process of phishing is explained with examples, information is provided on disinformation (information distortion), real-life examples of fraud in online shopping are provided, and the objectives, skills, activities, and visuals are included. Consequently, it was observed that the technical details of the processes that malicious individuals using social engineering processes exploit people's lack of technical knowledge and awareness to create undesirable and harmful outcomes are not addressed. Therefore, it is believed that incorporating such technical awareness into the content will prevent many negative consequences.
Benzer Tezler
- İlköğretim 6, 7, ve 8. sınıflarda okutulan din kültürü ve ahlak bilgisi dersinin amaçlarının gerçekleşme düzeyi
The realization of the lesson of religious culture and moral knowledges goals which are taught at the primary education 6, 7 and 8 classes
KAMURAN ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
DinOndokuz Mayıs ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEVLÜT KAYA
- Kitle iletişim araçlarının 8. sınıfta okutulmakta olan Vatandaşlık Bilgisi ve Demokrasi Eğitimi dersine etkilerinin araştırılması ve değerlendirilmesi
The evaluation and researching the effects of communication vehicles that are commonly used nowadays to the Citizenship Knowledge and Democracy Training which are being learned at the 8 th class
MURAT TEKİROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. DOĞAN DUMAN
- Temel eğitim programları ve ders kitaplarının dijital okuryazarlık bağlamında incelenmesi
Investigation of primary education curricula and textbooks in the context of digital literacy
NİLGÜN ALTUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLGÜN ALPAN
- Afet eğitimi konusunda ilkokul hayat bilgisi ve sosyal bilgiler ders kitaplarının yeterliği
The sufficiency of primary school life sciences and social studies coursebooks oncerning disaster education
BURÇİN KARANFİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN SEVER
- 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN