Türkiye'de kamu iktisadi teşebbüslerinin etkinliğinin değerlendirilmesi: 2006-2021
Evaluation of the efficiency of state-owned enterprises in Turkey: 2006–2021
- Tez No: 973693
- Danışmanlar: PROF. DR. ALPARSLAN UĞUR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Maliye, Finance
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırıkkale Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maliye Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) ekonomik alandaki faaliyetleri gerçekleştirmek üzere kurulan kamu kuruluşlardır. Hem ülkemizde hem de birçok ülkede KİT'ler ulaşım, enerji, madencilik gibi sektörlerde önemli bir yer tutmaktadır. Stratejik sektörlerdeki devlet kontrolü, istihdam, ekonomik istikrar, alt yapı ve kalkınma açısından oldukça önemlidir. Ülkemizde 2021 yılı itibariyle toplam 19 adet KİT bulunmaktadır. Var olan KİT'lerin 2006-2021 yılları arasındaki etkinliği istihdam, yatırım ve kârlılık ve görev zararı olarak sektörel bazda incelenmiştir. KİT'lerin genel etkinliği; insan kaynağının verimli kullanımı, görev zararı oluşumunun kontrolü ve yatırımların getiri potansiyeliyle yakından ilişkilidir. Personel yapısında görülen aşırı istihdam, nitelik uyuşmazlığı ve performansa dayalı olmayan uygulamalar, teşebbüslerin işleyişinde verimlilik kayıplarına yol açmaktadır. Bununla birlikte, kamu hizmeti niteliği taşıyan görevlerin piyasa fiyatlarının altında sunulması, görev zararlarını kaçınılmaz kılmakta ve finansal yükü artırmaktadır. Yatırımlar açısından değerlendirildiğinde ise, birçok KİT ekonomik kârlılıktan ziyade stratejik ve toplumsal fayda hedefiyle yatırım yapmakta, bu da bazı durumlarda düşük getiriyle sonuçlanmaktadır. Etkinliğin artırılabilmesi için, personel politikasının liyakate dayalı hale getirilmesi, görev zararlarının denetim altına alınması ve yatırım kararlarının hem kamu yararı hem de ekonomik sürdürülebilirlik dengesi gözetilerek planlanması büyük önem taşımaktadır. Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın kamu işletmeleri raporundan alınan veriler neticesinde değerlendirmeler yapılmıştır. Çalışmanın amacı KİT'lerin etkinliğini somut verilerle değerlendirmektir.
Özet (Çeviri)
State Economic Enterprises (SEEs) are public institutions established to carry out activities in the economic field. In both our country and many others, SEEs hold a significant position in sectors such as transportation, energy, and mining. State control in strategic sectors is of great importance in terms of employment, economic stability, infrastructure, and development. As of 2021, there are a total of 19 SEEs in our country. The effectiveness of existing SEEs between 2006 and 2021 has been examined on a sectoral basis in terms of employment, investment, profitability, and duty losses. The overall effectiveness of State Economic Enterprises is closely related to the efficient use of human resources, control over the formation of duty losses, and the return potential of investments. Excessive employment, skill mismatches, and nonperformance-based practices observed in the personnel structure lead to efficiency losses in operations. Moreover, the provision of public service duties below market prices makes duty losses inevitable and increases the financial burden. From an investment perspective, many SEEs invest with strategic and social benefit objectives rather than economic profitability, which in some cases results in low returns. To increase efficiency, it is essential to implement a merit-based personnel policy, bring duty losses under control, and plan investment decisions by balancing public interest and economic sustainability. Evaluations have been made based on data obtained from the Ministry of Treasury and Finance's report on public enterprises. The aim of the study is to assess the efficiency of SEEs using concrete data.
Benzer Tezler
- Türkiye ekonomisinde kamu iktisadi teşebbüslerinin önemi ve kamu iktisadi teşebbüslerinin özelleştirilmesi
Başlık çevirisi yok
DENİZ ÖZUSLU
- Türkiye'de belediye iktisadi teşebbüslerinin denetiminin hizmet etkinliği yönünden değerlendirilmesi
Evaluation of the audit of the municipal economic enterprises in Turkey in terms of effectiveness
FERİT YÜZER
- 2017 değişiklikleri sonrası 1982 Anayasası'na göre parlamentonun idarenin denetlenmesindeki rolü
The role of the parliament in scrutiny of administration according to the 1982 Constitution with 2017 amendments
GÜLDEN ÇINARLI
