Ekolojik yıkımda Manisa ili Marmara Gölü'nde mekânın, emeğin ve yaşamın yeniden inşası
The reconstruction of space, labor, and life in Manisa province's Marmara Lake in the wake of ecological destruction
- Tez No: 973625
- Danışmanlar: PROF. DR. YILDIRIM ŞENTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bugün içerisinde var olunan yaşamı ve toplumu anlayabilmenin başlıca ön koşullarından birisi hali hazırda mücadele edilen ve her geçen gün derinleşen bir ekolojik bir krizin varlığını kabul etmek haline gelmiştir. Bu çalışma, bahsi edilen ekolojik yıkım sürecinin insan-doğa ilişkisindeki yerini ve topluluklar üzerindeki etkisinin izlerini Manisa ilinde yer alan Marmara Gölü örneği üzerinden anlamayı hedeflemektedir. Marmara Gölü, 2010-2021 yılları arasında yanlış tarım ve su politikaları nedeniyle kurumuş/kurutulmuştur. Gölün kurumasının arka planında yer alan temel nedenler(i) Gölün temel besin kaynaklarından bir tanesi olan Gördes Barajı'ndan gelen suyun kesilmesi (ii) Gölün beslenme kanalları üzerinde işletilmesine izin verilen kum ocaklarının suyun yolunu engellemesi (iii) Gölün geri kazanılmasına dair çalışmalar sürdürülürken kuruyan göl arazisinin çitlenerek tarım pratiklerine alan açılması (iv) Kontrolsüz sulama ve avlanma pratikleri olarak sıralanabilmektedir. Bu çalışma, Marmara Gölü'nün kurutulma sürecini ve bu süreçle birlikte ortaya çıkan toplumsal ve mekânsal dönüşümü gölü çevreleyen 7 köyden biri olan Tekelioğlu'nda gerçekleşen niteliksel alan çalışması ile incelemeyi amaçlamaktadır. Kurutulan göl, yalnızca bir sulak alanın ve ona dair ekosistemin kaybını değil aynı zamanda gölle iç içe geçmiş geçim pratiklerinin, müşterek yaşam kurgusunun ve yerel hafızanın çözülüşünü de işaret etmektedir. Gölün kurutulması ile birlikte bir balıkçı köyü olan Tekelioğlu'nda emeğin niteliği yeniden tanımlanmış, geçimlik pratik büyük oranda tarıma yönelmiş; ancak bu geçiş yeni tür belirsizlik, güvencesizlik ve sınıfsal ayrımlarını da görünür kılmıştır. Araştırma, Marmara Gölü'nün kurutulmasının yalnızca bir ekolojik yıkımın değil aynı zamanda kırsal emek rejiminin, geçim stratejilerinin ve müşterek toplumsal yaşam formlarının katmanlı biçimde dönüşümünde tetikleyici olduğunu ortaya koymaktadır. Bu noktada Tekelioğlu'nda, sessiz ve gündelik direniş repertuarı sürece dair mücadelenin temelini oluşturmaktadır. Gölün yokluğu, yarattığı ekonomik ve sosyal güvencesizlikle birlikte, yerel toprak kullanımındaki çitlemeler ve işgallere dair perspektifi de belirsizleştirmiştir.
Özet (Çeviri)
One of the primary prerequisites for understanding life and society today is accepting the existence of an ecological crisis that is currently being combated and deepening daily. This study aims to understand the role of this ecological destruction process in the human-nature relationship and its impact on communities through the example of Lake Marmara in Manisa province. Lake Marmara dried up/dried up between 2010 and 2021 due to flawed agricultural and water policies. The main reasons behind the lake's drying up include (i) the interruption of water flow from the Gördes Dam, one of the lake's primary sources of nutrients; (ii) sand pits permitted to operate on the lake's feeder channels obstructing the water's path; (iii) fencing off the dried-up lake land to create space for agricultural practices while efforts to reclaim the lake are ongoing; and (iv) uncontrolled irrigation and hunting practices. This study aims to examine the drying process of Lake Marmara and the resulting social and spatial transformation through a qualitative field study conducted in Tekelioğlu, one of the seven villages surrounding the lake. The drying lake signifies not only the loss of a wetland and its ecosystem, but also the disintegration of subsistence practices, shared life narratives, and local memory intertwined with the lake. With the drying of the lake, the nature of labor in Tekelioğlu, a fishing village, has been redefined, with subsistence practices largely shifting to agriculture. However, this transition has also made visible new forms of uncertainty, precariousness, and class divisions. The research reveals that the drying of Lake Marmara triggered not only ecological destruction but also a multilayered transformation of the rural labor regime, livelihood strategies, and communal social life forms. In Tekelioğlu, a repertoire of silent and everyday resistance forms the basis of the struggle surrounding this process. The absence of the lake, along with the economic and social insecurity it creates, has also obscured the perspective on the enclosures and occupations of local land use.
Benzer Tezler
- Hopa'da çay tarımının yarattığı yıkımda türler arası elbirliğinin imkânları
The possibilities of multispecies collaboration in the ruin of tea agriculture in Hopa
AYÇA YÜKSEL
Doktora
Türkçe
2025
SosyolojiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM GÜÇLÜ
- Türk romanında eko-distopya
Eco-dystopia in Turkish novels
ŞEYMA HANAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıAtatürk ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERVET TİKEN
- Tolon Fabrikası yıkımı üzerinden mimari koruma kavramının ekolojik sürdürülebilirlik bağlamında incelenmesi
Examinition of the concept of architectural preservation in the context of ecological sustainability through the demolation of Tolon Factory
AYŞE İSMET ŞENER COŞKUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Mimarlıkİstanbul Nişantaşı ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NEVİN KURTAY
- Ekolojik düşünce üzerinden Whitehead'in süreç kavramının sanatsal pratiklerle ilişkilendirilmesi
Association of Whitehead's process concept with artistic practices on the basis of ecological thought
NİYAZİ DEĞİRMENCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Güzel SanatlarHacettepe ÜniversitesiSeramik Ana Sanat Dalı
PROF. TUĞRUL EMRE FEYZOĞLU
- Geleneksel kırsal konutların ekolojik açıdan değerlendirilmesine yönelik bir model önerisi: Yalova örneği
A model proposal for the ecological evaluation of the traditional rural houses: Case of Yalova
ŞAHİN DURAK