Geri Dön

Uluslararası okuma becerilerinde gelişim projesi (PIRLS) 2021 verileriyle erken çocukluk dönemi okuryazarlık etkinliklerinin okuma başarısına etkilerinin incelenmesi

Examining the effects of early childhood literacy activities on reading achievement using PIRLS 2021 data

  1. Tez No: 973570
  2. Yazar: MERVE YAĞMUR AKYOL
  3. Danışmanlar: PROF. DR. YEŞİM ÖZER ÖZKAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Aracılık, Erken okuryazarlık, Erken okuryazarlık becerileri, Okul öncesi eğitim, Yapısal eşitlik modeli, Meditation, Early literacy, Early literacy skills, Preschool education, Structural equation model
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
  10. Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, PIRLS 2021 Türkiye verileri kullanılarak; okul öncesi dönemde gerçekleştirilen erken okuryazarlık etkinlikleri ile ilkokul başlarken edinilen temel okuryazarlık becerilerinin, öğrencilerin okuma başarıları üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkilerini incelemeyi; ayrıca bu ilişkilerde okuma sevgisi, okuma güveni ve okuma derslerine katılım düzeylerinin aracılık rollerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, 192 okuldan 5237 öğrenciye ait“Evde Erken Okuryazarlık Etkinlikleri”,“Okuma Sevgisi”,“Okuma Güveni”ve“Okuma Derslerine Katılım”ölçekleri ile“Okuma Başarısı”göstergeleri yapılandırılmıştır. Aracılık analizleri MPlus 8.0 programı ile gerçekleştirilmiş ve her bir yolun standartlaştırılmış katsayıları raporlanmıştır. Yapısal eşitlik modeli sonuçları,“Erken Okuryazarlık”adlı gizil değişkenin okuma sevgisi (β = .140, p < .001), okuma güveni (β = .080, p < .001) ve derslere katılım (β = .185, p < .001) üzerinden okuma başarısını dolaylı olarak anlamlı biçimde yordadığını göstermiştir. Doğrudan etkiler incelendiğinde ise en güçlü yol, okuma derslerine katılım ile okuma başarısı arasındaki ilişki (β = .354, p < .001) olarak bulunmuştur. Erken sayı etkinlikleri göstergesinin erken okuryazarlık aktivitelerine yükü en yüksek (β = .991, p <.001) çıkmış, bu da okul öncesi sayısal aktivitelerin genel erken okuryazarlık ortamını güçlü biçimde yansıttığını ortaya koymuştur. Modelin uyum indeksleri CFI = .974, TLI = .964, RMSEA = .08 ve SRMR = .07 düzeylerinde bulunarak iyi uyumu desteklemiştir. Bulgular, erken ev okuryazarlık etkinliklerinin bilişsel temelleri güçlendirmekle kalmayıp okuma sevgisi, özgüveni ve derse katılım yoluyla uzun vadeli okuma başarısını da anlamlı biçimde etkilediğini göstermektedir. Bu sonuçlar, harf ve sayısal etkinliklerin zenginleştirilmesinin güçlü bir okur profili geliştirmede kritik rol oynadığını vurgulamaktadır.

Özet (Çeviri)

This study uses PIRLS 2021 Turkey data to investigate both the direct and indirect effects of early childhood literacy activities and emergent literacy skills acquired at school entry on students' reading achievement, and to evaluate the mediating roles of reading enjoyment, reading self-efficacy, and participation in reading classes.“Home Early Literacy Activities,”“Reading Enjoyment,”“Reading Self-Efficacy,”and“Participation in Reading Classes”scales, along with reading achievement indicators, were constructed for 5,893 fourth-grade students from 192 schools. Mediation analyses were conducted in MPlus 8.0, and standardized path coefficients for each effect were reported. The structural equation model results indicate that the latent variable Early Literacy predicts reading achievement indirectly through reading enjoyment (β = 0.140, p < 0.001), reading self-efficacy (β = 0.080, p < 0.001), and class participation (β = 0.185, p < 0.001). Among direct effects, the strongest path was from class participation to reading achievement (β = .354, p < .005). The indicator for early numeracy activities had the highest loading on Early Literacy (β = .991, p < .001), demonstrating that preschool numeracy activities strongly reflect the overall early literacy environment. Model fit indices (CFI = .974, TLI = .964, RMSEA = .08, SRMR = .07) supported good fit. The findings suggest that early home literacy activities not only strengthen cognitive foundations but also substantially enhance long-term reading achievement through students' enjoyment, confidence, and engagement in lessons. These results underscore the crucial importance of enriching both letter- and number-based activities in preschool to develop a well-rounded reading profile.

Benzer Tezler

  1. Uluslararası okuma becerilerinde gelişim projesi (PIRLS)`nde Türk öğrencilerin başarılarını etkileyen faktörler

    The factors that effect the achievement of Turkish students in progress in international reading literacy study (PIRLS)

    MERAL ALKAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2005

    Eğitim ve ÖğretimHacettepe Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SELAHATTİN GELBAL

  2. Uluslararası okuma becerilerinde gelişim projesi (PIRLS) 2001 testinin psikometrik özelliklerinin incelenmesi: Türkiye-Amerika Birleşik Devletleri örneği

    The investigation of psychometric properties of the test of progress in international reading literacy (PIRLS) 2001: The model of Turkey-United States of America

    TUNCAY ÖĞRETMEN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    Eğitim ve ÖğretimHacettepe Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    Y.DOÇ.DR. HÜLYA KELECİOĞLU

  3. Rus öğrencilerin PIRLS'te elde ettiği başarıya etki eden faktörlerin incelenmesi

    Analysis of factors which effected the PIRLS success gai̇ned by russion students

    SEFFAT DUMAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Eğitim ve ÖğretimMarmara Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYŞEN BAKİOĞLU

  4. PISA, TIMSS ve PIRLS sonuçlarının değerlendirilmesi

    Assesment of PISA, TIMSS and PIRLS results

    MURAT AKKUŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NESRİN KALE

  5. Uluslararası okuma becerilerinde gelişim araştırması (PIRLS) 2021 Türkiye verisinin bilişsel tanı modellemesi ile analizi

    Analysis of progress in international reading literacy study (PIRLS) 2021 Türkiye data using cognitive diagnostic modeling

    NİHAL BURÇİN BİRCAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Eğitim ve ÖğretimHarran Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SEDAT ŞEN