Uluslararası okuma becerilerinde gelişim projesi (PIRLS) 2021 verileriyle erken çocukluk dönemi okuryazarlık etkinliklerinin okuma başarısına etkilerinin incelenmesi
Examining the effects of early childhood literacy activities on reading achievement using PIRLS 2021 data
- Tez No: 973570
- Danışmanlar: PROF. DR. YEŞİM ÖZER ÖZKAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Aracılık, Erken okuryazarlık, Erken okuryazarlık becerileri, Okul öncesi eğitim, Yapısal eşitlik modeli, Meditation, Early literacy, Early literacy skills, Preschool education, Structural equation model
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, PIRLS 2021 Türkiye verileri kullanılarak; okul öncesi dönemde gerçekleştirilen erken okuryazarlık etkinlikleri ile ilkokul başlarken edinilen temel okuryazarlık becerilerinin, öğrencilerin okuma başarıları üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkilerini incelemeyi; ayrıca bu ilişkilerde okuma sevgisi, okuma güveni ve okuma derslerine katılım düzeylerinin aracılık rollerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, 192 okuldan 5237 öğrenciye ait“Evde Erken Okuryazarlık Etkinlikleri”,“Okuma Sevgisi”,“Okuma Güveni”ve“Okuma Derslerine Katılım”ölçekleri ile“Okuma Başarısı”göstergeleri yapılandırılmıştır. Aracılık analizleri MPlus 8.0 programı ile gerçekleştirilmiş ve her bir yolun standartlaştırılmış katsayıları raporlanmıştır. Yapısal eşitlik modeli sonuçları,“Erken Okuryazarlık”adlı gizil değişkenin okuma sevgisi (β = .140, p < .001), okuma güveni (β = .080, p < .001) ve derslere katılım (β = .185, p < .001) üzerinden okuma başarısını dolaylı olarak anlamlı biçimde yordadığını göstermiştir. Doğrudan etkiler incelendiğinde ise en güçlü yol, okuma derslerine katılım ile okuma başarısı arasındaki ilişki (β = .354, p < .001) olarak bulunmuştur. Erken sayı etkinlikleri göstergesinin erken okuryazarlık aktivitelerine yükü en yüksek (β = .991, p <.001) çıkmış, bu da okul öncesi sayısal aktivitelerin genel erken okuryazarlık ortamını güçlü biçimde yansıttığını ortaya koymuştur. Modelin uyum indeksleri CFI = .974, TLI = .964, RMSEA = .08 ve SRMR = .07 düzeylerinde bulunarak iyi uyumu desteklemiştir. Bulgular, erken ev okuryazarlık etkinliklerinin bilişsel temelleri güçlendirmekle kalmayıp okuma sevgisi, özgüveni ve derse katılım yoluyla uzun vadeli okuma başarısını da anlamlı biçimde etkilediğini göstermektedir. Bu sonuçlar, harf ve sayısal etkinliklerin zenginleştirilmesinin güçlü bir okur profili geliştirmede kritik rol oynadığını vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study uses PIRLS 2021 Turkey data to investigate both the direct and indirect effects of early childhood literacy activities and emergent literacy skills acquired at school entry on students' reading achievement, and to evaluate the mediating roles of reading enjoyment, reading self-efficacy, and participation in reading classes.“Home Early Literacy Activities,”“Reading Enjoyment,”“Reading Self-Efficacy,”and“Participation in Reading Classes”scales, along with reading achievement indicators, were constructed for 5,893 fourth-grade students from 192 schools. Mediation analyses were conducted in MPlus 8.0, and standardized path coefficients for each effect were reported. The structural equation model results indicate that the latent variable Early Literacy predicts reading achievement indirectly through reading enjoyment (β = 0.140, p < 0.001), reading self-efficacy (β = 0.080, p < 0.001), and class participation (β = 0.185, p < 0.001). Among direct effects, the strongest path was from class participation to reading achievement (β = .354, p < .005). The indicator for early numeracy activities had the highest loading on Early Literacy (β = .991, p < .001), demonstrating that preschool numeracy activities strongly reflect the overall early literacy environment. Model fit indices (CFI = .974, TLI = .964, RMSEA = .08, SRMR = .07) supported good fit. The findings suggest that early home literacy activities not only strengthen cognitive foundations but also substantially enhance long-term reading achievement through students' enjoyment, confidence, and engagement in lessons. These results underscore the crucial importance of enriching both letter- and number-based activities in preschool to develop a well-rounded reading profile.
Benzer Tezler
- Uluslararası okuma becerilerinde gelişim projesi (PIRLS)`nde Türk öğrencilerin başarılarını etkileyen faktörler
The factors that effect the achievement of Turkish students in progress in international reading literacy study (PIRLS)
MERAL ALKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELAHATTİN GELBAL
- Uluslararası okuma becerilerinde gelişim projesi (PIRLS) 2001 testinin psikometrik özelliklerinin incelenmesi: Türkiye-Amerika Birleşik Devletleri örneği
The investigation of psychometric properties of the test of progress in international reading literacy (PIRLS) 2001: The model of Turkey-United States of America
TUNCAY ÖĞRETMEN
Doktora
Türkçe
2006
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. HÜLYA KELECİOĞLU
- Rus öğrencilerin PIRLS'te elde ettiği başarıya etki eden faktörlerin incelenmesi
Analysis of factors which effected the PIRLS success gai̇ned by russion students
SEFFAT DUMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞEN BAKİOĞLU
- PISA, TIMSS ve PIRLS sonuçlarının değerlendirilmesi
Assesment of PISA, TIMSS and PIRLS results
MURAT AKKUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NESRİN KALE
- Uluslararası okuma becerilerinde gelişim araştırması (PIRLS) 2021 Türkiye verisinin bilişsel tanı modellemesi ile analizi
Analysis of progress in international reading literacy study (PIRLS) 2021 Türkiye data using cognitive diagnostic modeling
NİHAL BURÇİN BİRCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimHarran ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEDAT ŞEN