Marxsizmde hümanizm sorunu
The Problem of humanizm in marxism
- Tez No: 97352
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HARUN TEPE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Hümanizm, Marks, Karl, Marksizm, Humanism, Marks, Karl, Marxism
- Yıl: 2000
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Hümanizm ve Marxizm, Batı Felsefesi tarihi içerisinde, büyük bir etkiye ve geçmişe sahip iki düşünce akımıdır. Hümanizm, köklü geçmişi ve sonuçlarıyla Batı kültüründe önemli bir yer tutmaktadır. Öyle ki, Aydınlanma felsefesinden, günümüzün İnsan Hakları Felsefesine kadar uzanan bir geleneği vardır. Marxizmin bu gelenek içinde yer alıp almadığı ise, Marx'm kendisinden başlayarak ondan sonra da sürmüş bir tartışma konusudur. Marx gençlik yazılarında, felsefesinin doğacılıkla insancılığı, materyalizmle idealizmi bağdaştıran bir hümanizm olduğunu kendisi söylemiştir. Buna karşın, Marx'tan sonra da bu konu tartışılmış ve kimi düşünürler ya Marxizmin teorisine ya da sosyalist ülkelerdeki uygulamalara bakarak, onun anti-hümanist olduğunu savunmuşlardır. Bu tartışmanın karşı tarafında yer alanlar ise, Marx 'a dayanarak ve onun düşüncelerinde bir süreklilik görerek, Marxizmin hümanist bir görüş olduğunu söylemişlerdir. Bu tartışma, Marxizmin hümanist bir görüş olup olmamasından daha çok, hümanizmin ne olduğunun iyi anlaşılmasını gerektirmektedir. Çünkü Marxizmdeki bu tartışma, hümanizmden farklı şeyler anlaşıldığım göstermektedir. Bu çalışmada, öncelikle hümanizmin ne olduğunu anlamaya çalıştık. Çünkü bu da başlı başına bir araştırma konusudur ve günümüzde bile, hümanizm, genelde insancıllık ya da insan sevgisi gibi bir anlamda kullanılmaktadır. Biz bu çalışmada, hümanizmin temel fikrinin, insanın yaratıcı potansiyeline duyulan inanç ve saygıdan ibaret olduğunu saptadık. İster dinsel, ister dindışı olsun, bütün hümanizm anlayışlarının ortak noktasını bu husus teşkil etmektedir. Dolayısıyla, Marxizmle ortak paydasını da bu temel inanç oluşturmaktadır. İnsanın yaratıcı potansiyelinin gerçekleştirilebileceği koşullan sağlayacak bir toplum düzeni ideali de bu düşüncenin bir sonucu olmaktadır. Çalışmanın sonucunda, Marxist antropolojinin kuramsal olarak hümanist olduğu ve Batı hümanist geleneği içinde yer aldığı ortaya konulmaktadır.
Özet (Çeviri)
SUMMARY Humanism and Marxism are two fundamental and influential trends of thought in the history of Western philosophy. With its deeply rooted history and implications, humanism has occupied an important place in Western culture. In fact, it has a tradition that extends from the philosophy of Enlightenment to today's philosophy of Human Rights. As to whether Marxism has had a place in this tradition has been a controversial subject starting from Marx himself and evolving from then on. Marx, in his early writings, pointed out that his philosophy was humanism that combined naturalism with humanism and materialism with idealism. On the other hand, this issue was debated after Marx and some thinkers, either by examining the theory of Marxism or looking at the practices in socialist countries, have maintained that Marx was an anti-humanist. However, those who opposed to this view claimed that Marxism was humanism basing their views on Marx and finding a continuity in his thought. This controversy makes us think the issue that it is more important to understand what humanism is rather than whether Marxism is a humanism, since such discussions on humanism involved in Marxism shows that humanism has had various interpretations and understandings. For this reason, the primary concern of this study has been to establish a clear understanding of humanism. Such an understanding presupposes a careful inquiry into the concept of humanism which is often understood as humanitarian love. This study puts forward that the concept of humanism basically comprises belief and respect for man's creative potential. This constitutes a common basis for all understanding of humanism whether theistic or atheistic. Thus, it is fact that relates Marxism to humanism. An implication of this understanding of humanism is the aspiration for a social order that will provide conditions for the realization of man's creativity. It is finally concluded that Marxist anthropology is a part of the Western tradition of humanism.
Benzer Tezler
- Türkiye'de demokrasi ve siyasal gelişme
Başlık çevirisi yok
ADNAN DOĞRUYOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Siyasal Bilimlerİstanbul ÜniversitesiSosyal Yapı - Sosyal Değişme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AMİRAN KURTKAN BİLGİSEVEN
- Türkiye'de anarşi ve terörün sosyo-kültürel sebepleri
Başlık çevirisi yok
HÜLYA ŞÜKÜROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
SosyolojiHacettepe ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CİHAT ÖZÖNDER
- Lukacs`ın sanat anlayışı, sanat sosyolojisi açısından bir değerlendirme
Lukacs artistic perspective, an evaluation in terms of sociology of arts
MAHMUT KUBİLAY AKMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
SosyolojiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BESİM FATİH DELLALOĞLU