Teknolojik stres faktörlerinin dijital teknoloji kullanma niyetine etkisinde sisteme güven faktörlerinin aracılık rolü: Sosyal normların düzenleyici etkisi
The mediating role of trust in digital technology in the effect of technological stress factors on the intention to use digital technology: The moderating role of social norms
- Tez No: 973368
- Danışmanlar: PROF. DR. H. NEJAT BASIM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Teknostres, Dijital Teknoloji Kullanma Niyeti, Güven, Sosyal Normlar, Dijital Dönüşüm, Technostress, Intention to Use Digital Technologies, Trust, Social Norms, Digital Transformation
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Adem DİNDORUK, Teknolojik Stres Faktörlerinin Dijital Teknolojiyi Kullanma Niyetine Etkisinde Dijital Teknolojiye Güvenin Aracılık Rolü: Sosyal Normların Düzenleyici Etkisi, Başkent Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı Tezli Yüksek Lisans Programı, 2025 Bu çalışmada, teknolojik stres faktörlerinin bireylerin dijital teknolojileri kullanma niyetine etkisinde, dijital teknolojilere duyulan güvenin aracılık ve sosyal normların düzenleyici rolü incelenmiştir. Araştırmada kurulan modelde yer alan değişkenler arasındaki etkileşimleri tespit edebilmek amacıyla çeşitli hipotezler ileri sürülmüş ve test edilmiştir. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden yararlanılmış olup, veri toplama sürecinde kolayda örneklem metodu tercih edilmiştir. Araştırmanın evrenini Türkiye'de savunma sanayi ve yüksek teknoloji sektörlerinde faaliyet gösteren kurumlarda görev yapan mühendisler, yöneticiler ve teknik uzmanlar oluşturmaktadır. 434 katılımcıdan anket yoluyla elde edilen veriler üzerinde analizler gerçekleştirilmiştir. Araştırmada SPSS ve AMOS yazılımları kullanılarak değişkenler üzerinde doğrulayıcı faktör, korelasyon, regresyon, aracılık ve düzenleyicilik analizleri yapılmıştır. Elde edilen bulgular, teknostresin dijital teknoloji kullanma niyeti üzerinde olumsuz ve anlamlı bir etkisi olduğunu göstermiştir. Bunun yanında dijital teknolojilere duyulan güvenin, teknostres ile teknoloji kullanma niyeti arasındaki ilişkide kısmi aracılık rolü üstlendiği tespit edilmiştir. Ayrıca sosyal normların, söz konusu ilişkilerde düzenleyici etki yaratarak bireylerin teknolojiye yönelik olumlu tutumlarını güçlendirdiği görülmüştür. Bu sonuçlar, dijital dönüşüm süreçlerinde sadece teknolojik altyapıya değil; aynı zamanda çalışanların psikososyal deneyimlerini dikkate alan uygulamalara da önem verilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Araştırma bulgularının, teknostres, güven ve sosyal norm kavramlarının birlikte değerlendirilmesine ışık tutması ve literatürdeki önemli bir boşluğu doldurması beklenmektedir. Ayrıca, dijital dönüşüm sürecinde çalışanların güven algısını pekiştirecek, sosyal etkileşimleri destekleyecek ve stres faktörlerini azaltacak kurumsal stratejiler geliştirilmesi konusunda uygulayıcılara yol gösterici katkılar sunacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Adem DİNDORUK, The Mediating Role of Trust in Digital Technology in the Effect of Technological Stress Factors on the Intention to Use Digital Technology: The Moderating Role of Social Norms, Başkent University, Institute of Social Sciences, Department of Business Administration, Master's Thesis, 2025 This study investigates the impact of technological stress factors on individuals' intention to use digital technologies, focusing on the mediating role of trust in digital technologies and the moderating role of social norms. To test the interactions between the variables in the proposed model, several hypotheses were developed and examined. The research employed a quantitative method, and data collection was conducted through the convenience sampling method. The population of the study consists of engineers, managers, and technical experts working in institutions operating in the defense industry and high-technology sectors in Turkey. Data were collected through surveys from 434 participants, and analyses were performed on this dataset. Using SPSS and AMOS software, confirmatory factor analyses, correlation, regression, mediation, and moderation analyses were conducted on the included variables. The findings revealed that technostress has a negative and significant effect on the intention to use digital technologies. In addition, trust in digital technologies was found to play a partial mediating role in the relationship between technostress and technology use intention. Furthermore, social norms were identified as a moderating factor, strengthening individuals' positive attitudes toward technology use. These results highlight the importance of not only technological infrastructure but also psychosocial aspects of employees' experiences during digital transformation processes. It is expected that the findings of this research will shed light on the combined evaluation of technostress, trust, and social norms and fill an important gap in the literature. Furthermore, the study is anticipated to provide practical contributions by guiding managers and practitioners in developing institutional strategies that reinforce trust, enhance social interactions, and reduce stress factors in digital transformation contexts.
Benzer Tezler
- Marka bilinirliği ve marka aşinalığı ile tekrar satın alma niyeti ilişkisinde perakende kanal entegrasyonun aracılık etkisi
The mediating effect of retail channel integration on the relationship between brand awareness, brand familiarity, and repurchase intention
SEYDA FATİH HARMANDAROĞLU
Doktora
Türkçe
2024
Siyasal BilimlerSakarya Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. REMZİ ALTUNIŞIK
- Mobil telefon kullanımına bağlı oluşan 900-1800 mhz radyo frekans dalgalarının meydana getirdiği elektromanyetik alanın iliak kanat kemik mineral yoğunluğuna etkisi
The effect of electromagnetic fields on bone mineral density of iliac bone produced by 900-1800 mhz radio frequency waves dependent on cellular phone usage
BEŞİR ANDAÇ AKSOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Ortopedi ve TravmatolojiSüleyman Demirel ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. NEVRES HÜRRİYET AYDOĞAN
- How does water scarcity affect agricultural productivity and food security? A case study on Morocco
Su kıtlığının tarımsal verimlilik ve gıda güvenliği üzerindeki etkileri: Fas örneği
ZAİNAB AL BATOUL MA-EL-AININ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Ziraatİstanbul Teknik ÜniversitesiAfet ve Acil Durum Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ HİKMET İSKENDER
- The dual impact of social media use in the workplace on employee behavior: Cyberloafing perspective
İşyerinde sosyal medya kullanımının çalışan davranışı üzerindeki ikili etkisi: Sanal kaytarma perspektifi
MERVE KILIÇ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
İşletmeYıldız Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BÜŞRA MÜCELDİLİ
- Biyomedikal sinyaller ile yapay zeka tabanlı zihinsel iş yükünün belirlenmesi
Detection of mental workload using biomedical signals and artificial intelligence
OĞUZHAN HASAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiSakarya ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMED KÜRŞAD UÇAR