Osmanlı'dan Cumhuriyet'e yayın dünyasında kadın ve çocuk eğitimi: Âyîne ve Süs dergileri
Women and children education in the press world from Ottoman to Republic era: Âyîne and Süs magazines
- Tez No: 973199
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜŞRA TOSUN DURMUŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gazetecilik, Journalism
- Anahtar Kelimeler: Âyine Dergisi, Süs Dergisi, Kadın ve Çocuk Eğitimi. Norman Fairclough, Anne eğitimi, Türk basını, Çocuk eğitimi, Ayine Magazine, Süs Magazine, Women and Child Education, Norman Fairclough, Mother education, Turkish press, Child education
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gazetecilik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yayıncılık Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
19. yüzyılın başlarından itibaren Batı'da kadın, sosyal hayat içindeki konum ve etkinlikleriyle karşımıza çıkmaktadır. Tanzimat'ın ilanı ve modernleşmenin de etkisiyle birlikte Osmanlı Devleti'nde de kadına yönelik kayda değer gelişme ve değişimlerin başladığı ifade edilebilir. Bu gelişim ve değişimler Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte sonraki yıllarda gerçekleştirilen reformlarla da devam etmiştir. Bu tez çalışması kapsamında ele alınacak dergilerin ana inceleme konusu olan eğitim de Tanzimat'tan Cumhuriyet'e bu gelişim ve değişimden nasibini alan bir alan olarak ifade edilebilir. Yine bu çalışma kapsamında eğitimin basın yoluyla yapılması hasebiyle dönemlerin basını da dolaylı olarak inceleme alanına girmektedir. Çalışma yapılırken farklı dönemlere ait iki dergi merkeze alınmıştır. Bu dergilerden ilki Âyîne, Sultan Abdülaziz döneminde Selanik'te 14 Kasım 1875 tarihinde yayın hayatına başlamıştır. Diğeri Süs ise, Mustafa Kemal Atatürk döneminde İstanbul'da 16 Haziran 1923'te yayınlanmaya başlamıştır. Dolayısıyla iki derginin biri Meşrutiyet'in başında (Âyîne) diğeri Cumhuriyet'in başında (Süs) yayın dünyasında yerini almıştır. Yazılı iletişim araçlarından biri olan bu dergiler üzerinden“kadın ve çocuk”eğitimi incelenmesi yapıldığından ve yazılı iletişimin hammaddesinin de dil olduğu gerçeğinden yola çıkarak dilbilimci Norman Fairclough'un“eleştirel söylem analizi (ESA)”yöntemi baz alınarak dergiler incelenmiştir. Çünkü diğer taraftan; Fairclough'un bu yaklaşımı onu; modernist diğer eleştirmenlerden de ayırır, zira o söyleme tarihsel, ideolojik ve kültürel boyuttan bakmaktadır. Dolayısıyla farklı dönemlerde yayın hayatına giren bu iki dergi yayın hayatına girdikleri dönemin gelişim, değişim ve dönüşümünden de doğrudan yahut dolaylı etkilendiği düşünüldüğünden, bu etkilerin dergi üzerindeki yansımalarını hem metinlerinin dilbilgisi bakımından incelenmesi hem söylemsel hem de sosyo-kültürel boyutta yorumlama yapılabilmesine en uygun yöntemin (ESA) olduğundan yola çıkarak bahsi geçen dergilerde“Kadın ve Çocuk Eğitimi”bağlamında inceleme yapılmıştır.
Özet (Çeviri)
Since the beginning of the 19th century, women in the West have come across with their position and activities in social life. With the proclamation of the Tanzimat and the impact of modernization, significant developments and changes for women began in the Ottoman Empire. These developments and changes continued with the reforms implemented in the following years, starting with the proclamation of the Republic. Education, the main subject of the journals to be examined in this thesis, can also be considered an area that has experienced this development and transformation from the Tanzimat to the Republic. Furthermore, because education was provided through the press, the press of the period is also indirectly included in this study's scope of study. The study focused on two magazines from different periods. The first of these, Âyîne, began publication in Thessaloniki on November 14, 1875, during the reign of Sultan Abdülaziz. The other, Süs, began publication in Istanbul on June 16, 1923, during the reign of Mustafa Kemal Atatürk. Therefore, one of the two magazines (Âyîne) entered the publishing world at the beginning of the Constitutional Monarchy, the other (Süs) at the beginning of the Republic. Because these magazines, one of the written communication tools, are examining women's and children's education, and because the raw material of written communication is language, the magazines were examined using linguist Norman Fairclough's“critical discourse analysis (CDA)”method. Furthermore, Fairclough's approach distinguishes him from other modernist critics, as he views discourse from a historical, ideological, and cultural perspective. Therefore, since these two magazines, which were published in different periods, were thought to be directly or indirectly affected by the development, change and transformation of the period in which they were published, the aforementioned magazines were examined in the context of“Women and Child Education”, considering that the most appropriate method for interpreting the reflections of these effects on the magazine is to examine the texts in terms of grammar and in terms of both discursive and socio-cultural dimensions (ESA).
Benzer Tezler
- La Vie artistique litteraire culturelle et sociale l'Izmir en langue Française (du XVII'eme siecle a nos jours)
Fransızca'da İzmir'in sanatsal edebi kültürel ve toplumsal yaşamı (XVII'inci yüzyıldan günümüze)
HASAN ZORLUSOY
Doktora
Fransızca
1993
Fransız Dili ve EdebiyatıDokuz Eylül ÜniversitesiFransız Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL KAYRA
- Los Personajes y los temas en las novelas de unamuno
Başlık çevirisi yok
HALE GÖKNAR
Doktora
İspanyolca
1989
DilbilimAnkara Üniversitesiİspanyol Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUZAFFER ARIKAN
- La problématique de l'espace et du temps dans l'écriture d'Assia Djebar et de Nedim Gürsel
Assia Djebar'ın ve Nedim Gürsel'in yazınında zaman ve mekan sorunsalı
CANSU GÜMÜŞTAŞ ŞEN
Yüksek Lisans
Fransızca
2014
Karşılaştırmalı EdebiyatGalatasaray ÜniversitesiFransız Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SIDIKA SEZA YILANCIOĞLU
- Women icon painters of the late Ottoman era and the Meiji era: Artistic legacies from Istanbul and Tokyo
Geç Osmanlı dönemi ve Meiji dönemi kadın ikona sanatçıları: İstanbul ve Tokyo'dan sanatsal miraslar
VİLDAN PAPAKER
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Sanat Tarihiİstanbul Teknik ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MIYUKI AOKI GIRARDELLI
