Multiple skleroz'lu hastalarda işitsel olaya ilişkin P300 potansiyeli ile kognisyonun değerlendirilmesi
Assessment of cognition in patients with Multiple sclerosis using the auditory event-related potential P300
- Tez No: 972959
- Danışmanlar: PROF. DR. GÖNÜL VURAL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Nöroloji, Neurology
- Anahtar Kelimeler: Multiple Skleroz, Kognisyon, BICAMS, İşitsel Olaya İlişkin P300 potansiyeli, Kognitif Yetersizlik, Elektrofizyoloji, Reaksiyon zamanı, EDSS, Multiple Sclerosis, Cognition, BICAMS, Auditory P300, Event-Related Potentials, Electrophysiology, Cognitive Impairment, Reaction Time, EDSS, Neuropsychological Assessment
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Nöroloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
AMAÇ: Multipl Skleroz (MS) hastalarında kognisyonun P300 işitsel olaya ilişkin uyarılmış potansiyel (OİP) ve Kısa Uluslararası Kognisyon Değerlendirme Ölçeği (BICAMS) bataryası ile değerlendirilmesini, İşitsel P300 OİP'nin bu değerlendirmede objektifliği ve olası avantaj /dezavantajlarının tespit edilmesini amaçlamaktadır. Çalışma, MS hastalarında kognisyonu klinik ve elektrofizyolojik testlerle değerlendirmeyi, sağlıklı popülasyonla farklılıkları araştırmayı, klinik ve elektrofizyolojik test bataryalarının hastalık klinik özelikleriyle ilişkisini ayrıca bu parametreler arasındaki ilişkileri ortaya koymayı hedeflemektedir. GEREÇ YÖNTEM: Bu araştırma Haziran 2024-Şubat 2025 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi'nde yapılan, prospektif, gözlemsel bir araştırmadır. Çalışma, 53 MS hastası ve 26 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 79 katılımcı ile yürütülmüştür. Çalışmaya Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Nöroloji Multiple Skleroz polikliniklerine başvuran 53 hasta dahil edildi. Hastalar 18-59 yaş arası, EDSS skoru 0-7 arasında olan RRMS hastalarında seçildi. Çalışmaya dahil edilen hastalar, 2017 McDonald kriterlerine göre Kesin MS tanısı almış, bilinen tiroid ve psikiyatrik hastalık tanısı olmayan, kognitif testleri yapabilecek kadar idraki korunmuş olan hastalardan unutkanlık veya dikkat eksikliği şikayeti olan/olmayanlar dahil edildi. Çalışmanın sağlıklı kontrol grubu olarak herhangi bir hastalık tanısı olmayan ve herhangi bir ilaç kullanmayan 26 birey dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastalar kendi içlerinde subjektif kognitif yakınmalarına göre kognitif yakınması olan ve olmayan grup şeklinde ikiye ayrıldı. Her bir katılımcıya İşitsel P300 OİP Klasik Oddball Paradigması ve BICAMS test bataryası uygulandı. Rutin tetkiklerindeki kan B12 seviyeleri not edildi. Sağlıklı, tüm hasta grubu, kognitif yakınması olan ve kognitif yakınması olmayan hasta grupları; gruplar arası elektrofizyolojik ve BICAMS değerleri karşılaştırıldı. Sonrasında her bir alt grubun kendi içinde elektrofizyolojik ve BICAMS batarya alt testleri ile korelasyonlarına bakıldı. Verilerin istatistiksel analizleri SPSS 26.0 paket programı ile gerçekleştirildi. İstatistiksel olarak p değerinin 0,05'ten küçük olması anlamlılık sınırı olarak kabul edildi. BULGULAR : Tüm hastaların EDSS puanları 0-5 arasında olup tüm hasta grubunun EDSS puan ortalaması 1,82 ± 1,07 ve medyanı 1,5'tir. Kognitif yakınmaları olan hastaların, olmayan hastalara göre EDSS değerleri istatistiksel olarak daha yüksektir (p<0.05). Sağlıklı grup ile tüm hasta grubu arasında BICAMS total puanı ve her bir alt testinde; SDMT, CVLT-2 ve BVMT-R bakımından sağlıklı grupta daha yüksek olmak kaydıyla istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilmiştir (p<0.05). Elektrofizyolojik bulgulardan reaksiyon zamanı; hastalarda sağlıklılara göre, subgruplarda kognitif yakınması olan grubun olmayan gruba göre istatistiksel anlamlı olarak daha uzun tespit edilmiştir(p<0.05). Ancak P300 amplitüd ve latans parametreleri özelinde gruplar ve subgruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0.05). Sağlıklı grup ile kognitif yakınması olmayan grup arasında BICAMS total puan,SDMT ve CVLT-2 arasında sağlıklı grupta istatistiksel olarak daha yüksek saptanmıştır(p<0.05). Sağlıklı grup ile kognitif yakınması olan grup arasında BICAMS toplam puanı ve tüm alt testlerinde sağlıklı grupta istatisitksel olarak daha yüksek saptanmıştır(p<0.05). Kognitif yakınması olan ve olmayan grupta BICAMS toplam puan ve alt testleri arasında İstatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır(p>0.05). BICAMS alt testleri ile P300 parametreleri kıyaslandığında sağlıklı grupta tüm testler Pz amplitüdü ile anlamlı korelasyonlar iken, BVMT-R sadece Pz latansı ile anlamlı korelasyon bulunmuştur p<0.05). Kognitif yakınması olanlardaysa tüm testler Cz latansı ile anlamlı korelasyonlar olup, BICAMS ve SDMT puanı ayrıca Pz latansı ile de anlamlı korelasyonlar bulunmuştur (p<0.05). Kognitif yakınması olmayan grupta BICAMS ile P300 arasında korelasyon saptanmamıştır. B12 Seviyeleri hasta grubuna göre daha düşük olmasına rağmen sağlıklı grupta kognitif test ve P300 parametreleriyle anlamlı korelasyonlar bulunurken hasta grubunda herhangi biri ile anlmalı korelasyon saptanmamıştır (p>0.05). SONUÇ: BICAMS bataryası kognitif olarak yakınması olsun olması, dizabilitesi düşük dahi olsa tüm MS hastalarında bozulmuştur. P300 parametreleri bu dönemde sağlıklılara benzer olsa da sağlıklılarda görülen BICAMS test-P300 parametre korelasyonlarının MS'li hastalarda değişmeye başladığı tespit edilmiştir. Bu kompansatuar mekanizmaların henüz işlevsel olduğuna işaret eder. Erken dönemde derhal bozulan BICAMS'ın aksine korunmuş kalan P300'ün hastalığın ilerlemesi ve progresyon ile nasıl değişeceğinin araştırılacağı ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to evaluate cognitive function in patients with Multiple Sclerosis (MS) using auditory P300 event-related potentials (ERP) and the Brief International Cognitive Assessment for MS (BICAMS), to assess the objectivity and potential advantages or disadvantages of the P300 ERP in this context. The study sought to examine cognition in MS patients through both clinical and electrophysiological methods, to explore differences with a healthy population, to investigate the associations between test batteries and clinical characteristics of the disease, and to elucidate the interrelations among these parameters. Materials and Methods: This prospective observational study was conducted at Ankara City Hospital between June 2024 and February 2025. A total of 79 participants were enrolled, comprising 53 patients with relapsing-remitting MS (RRMS) and 26 healthy controls. Eligible patients were aged between 18 and 59 years, had an EDSS score ranging from 0 to 7, and were diagnosed with definite MS according to the 2017 McDonald criteria. Individuals with known thyroid or psychiatric disorders were excluded, as were those with insufficient cognitive capacity to complete the assessments. Patients were included regardless of whether they reported subjective complaints of forgetfulness or attention difficulties. The control group consisted of healthy individuals without any diagnosed conditions or regular medication use. MS patients were further stratified into two subgroups based on the presence or absence of subjective cognitive complaints. All participants underwent the auditory P300 ERP using the classic oddball paradigm, along with the BICAMS battery (SDMT, CVLT-II, and BVMT-R). Serum vitamin B12 levels obtained from routine blood tests were recorded. Comparisons were made across the healthy control group, the entire MS patient group, and the patient subgroups. Further correlation analyses were conducted between electrophysiological and cognitive parameters within each subgroup. Data analysis was performed using SPSS version 26.0, and a p-value less than 0.05 was considered statistically significant. Results: The EDSS scores in the MS group ranged from 0 to 5, with a mean of 1.82 ± 1.07 and a median of 1.5. Patients with cognitive complaints had significantly higher EDSS scores than those without(p < 0.05). The healthy control group performed significantly better on the BICAMS total score and on all individual subtests (SDMT, CVLT-II, and BVMT-R) compared to the overall MS group(p < 0.05). Reaction time was significantly longer in the MS group than in controls, and also in the subgroup with cognitive complaints compared to those without(p < 0.05). However, no significant differences were found in P300 amplitude or latency between the groups or subgroups(p > 0.05). The healthy group scored significantly higher than the subgroup without cognitive complaints on the BICAMS total, SDMT, and CVLT-II(p < 0.05). Similarly, the healthy group scored significantly higher than the subgroup with cognitive complaints across the BICAMS total and all subtests(p < 0.05). No significant differences were observed between the two MS subgroups in terms of BICAMS total or subtest scores(p > 0.05). In the healthy group, all BICAMS subtests correlated significantly with Pz amplitude, while the BVMT-R score additionally showed a significant correlation with Pz latency (p < 0.05). In the subgroup with cognitive complaints, all BICAMS subtests were significantly correlated with Cz latency, and both the BICAMS total score and SDMT also showed significant correlations with Pz latency(p < 0.05). No significant correlations were observed between cognitive performance and P300 parameters in the subgroup without cognitive complaints. Although the healthy group had lower vitamin B12 levels than the MS group, significant correlations between cognitive test scores and P300 parameters were only found in the healthy group, not in the MS patients(p > 0.05). Conclusion: The BICAMS battery revealed cognitive impairment in all MS patients, regardless of the presence of subjective cognitive complaints or the degree of disability. Although P300 parameters remained preserved in these early stages and comparable to healthy controls, the correlations between cognitive tests and P300 measures—observed in healthy individuals—appeared to be altered in MS patients, suggesting the presence of still-functional compensatory mechanisms. Unlike BICAMS, which demonstrated early impairment, the preserved state of P300 responses points to a potential for tracking cognitive changes over time. Further longitudinal studies are warranted to investigate how P300 evolves with disease progression and increasing disability.
Benzer Tezler
- The effect of aerobic exercise on cognitive functions in individuals with multiple sclerosis
Multipl skleroz'lu bireylerde aerobik egzersizin bilişsel işlevlerin üzerine olan etkisi
SAİT ALBAYRAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
NörolojiFırat ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CANER FEYZİ DEMİR
- Multiple sklerozda akustik refleks ve beyin sapı işitsel uyarılmış potansiyelleri değişikliklerinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
HÜSNÜ ÇALLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1989
Kulak Burun ve BoğazDokuz Eylül ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
- Multipl skleroz tanısında manyetik rezonans görüntüleme, blink refleks ve beyin sapı işitsel uyandırılmış potansiyellerin karşılaştırmalı tanısal değeri
The Diagnostic value of magnetic resonance imaging, blink reflex and brainstem auditory evoked potentials in multiple sclerosis
ECE TAYFUN
- Multipl skleroz`lu hastalarda beyinsapı işitsel uyarılmış potansiyelleri (Klinik ve nörofizyolojik inceleme)
Başlık çevirisi yok
DİLARA NUZUMLALI
- İnterferon beta 1-b tedavisi alan Multipl Skleroz'lu hastaların takibinde uyarılmış potansiyeller
Başlık çevirisi yok
MESUDE KİSLİ