Geri Dön

Uçak seçimi problemlerinde çok-ölçütlü karar verme: düşük maliyetli havayolu için analitik hiyerarşi süreci (AHP) tabanlı bir yaklaşım

Multi-criteria decision making in aircraft selection problems: an analytic hierarchy process (AHP)-based approach for low-cost airlines

  1. Tez No: 972848
  2. Yazar: HATİCE YÜCEL
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKAY ORHAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Sivil Havacılık, Civil Aviation
  6. Anahtar Kelimeler: Analitik hiyerarşi süreci, Karar destek sistemleri, Çok kriterli karar verme, Analytical hierarchy process, Decision support systems, Multi criteria decision making
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Eskişehir Teknik Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Sivil Havacılık Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Son yıllarda artan yolcu talebi ve uçak üretim süreçlerinde yaşanan gecikmeler, havayolu işletmelerini alternatif filo genişletme stratejileri geliştirmeye yöneltmiştir. Bu doğrultuda, düşük maliyetli havayolu şirketleri, ikinci el uçakları; maliyet avantajı, kısa teslimat süresi ve operasyonel esneklik gibi nedenlerle stratejik bir seçenek olarak değerlendirmektedir. Ancak ikinci el uçak seçimi, birbirinden farklı ve çoğu zaman çelişen çok sayıda kriterin dikkate alınmasını gerektiren çok kriterli bir karar problemidir. Bu tez çalışmasında, söz konusu karar sürecini analitik ve sistematik biçimde modellemek amacıyla AHP yöntemi uygulanmıştır. Literatürde genellikle farklı üreticilere veya yeni uçak modellerine odaklanan çalışmaların aksine, bu çalışmada aynı üreticiye ait ikinci el uçaklar ele alınmıştır. İki farklı modelden üç uçak (iki adet Boeing 737-800 ve bir adet Boeing 737-8 MAX), teknik özellikler, maliyet, emniyet geçmişi ve planlı bakım durumu olmak üzere dört ana kriter çerçevesinde karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Bu yönüyle çalışma, hem düşük maliyetli havayolu işletmeleri için hem de ikinci el uçak piyasası açısından özgün ve uygulanabilir bir karar destek modeli sunmakta, literatüre nitelikli bir katkı sağlamaktadır.

Özet (Çeviri)

In response to escalating passenger demand and persistent delays in aircraft manufacturing, airlines have increasingly sought alternative strategies for fleet expansion. Within this framework, low-cost carriers prioritize used aircraft acquisitions due to their cost efficiency, reduced lead times, and enhanced operational flexibility. The selection process for used aircraft, however, constitutes a complex multi-criteria decision-making challenge, encompassing numerous often competing technical, economic, and operational factors. This thesis employs the AHP to systematically and rigorously model this decision-making framework. Diverging from extant literature, which predominantly centers on comparisons across different manufacturers or newly produced aircraft models, the present study focuses on second-hand aircraft from a single manufacturer. Specifically, three aircraft spanning two distinct models - two Boeing 737-800s and one Boeing 737-8 MAX - are evaluated against four principal criteria: technical specifications, cost parameters, safety records, and scheduled maintenance compliance. This research contributes a novel and pragmatic decision support tool tailored to the nuanced requirements of low cost carriers fleet acquisition strategies and the used aircraft market, thereby enriching both academic discourse and industry practice

Benzer Tezler

  1. Mekanik otopark tesislerinin yer seçimi ve boyutlandırılması için genetik algoritma tabanlı bir yaklaşım

    A GA based approach to location selection and dimensioning of automated parking facilities

    TOLGA KARASAY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik Üniversitesi

    Bilişim Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MİNE ÖZKAR KABAKÇIOĞLU

  2. Implementation and assessment of machine learning methods for multidisciplinary aerospace problems

    Makine öğrenmesi yöntemlerinin çok disiplinli hava-uzay problemlerine uygulanması ve değerlendirilmesi

    DİLAN KILIÇ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    Uçak Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Uçak ve Uzay Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MELİKE NİKBAY

  3. Aircraft detection from large scale remote sensing images with deep learning techniques

    Büyük ölçekli uzaktan algılama görüntülerinden derin öğrenme teknikleriyle uçak tespiti

    MEHMET SOYDAŞ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2019

    Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik Üniversitesi

    İletişim Sistemleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ELİF SERTEL

  4. Viskoelastik katmanlı kompozit kabukların sonlu elemanlar ve diferansiyel kuadratür yöntemleri entegre edilmiş genetik algoritmalar ile optimal tasarımı

    Optimal design of viscoelastic-layered composite shells using finite elements and differential quadrature methods integrated with genetic algorithms

    UFUK KOL

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Uçak Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Uçak ve Uzay Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. VEDAT ZİYA DOĞAN