Geri Dön

Yetişkinlerde geleneksel ve tamamlayıcı tıp tutumlarının, e-sağlık okuryazarlığı ve siberkondri ile ilişkisi

The relationship between attitudes toward traditional and complementary medicine, e-health literacy, and cyberchondria in adults

PDF İndir

  1. Tez No: 972773
  2. Yazar: ALİ SOLMAZ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. ADEM DURMAZ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: E-sağlık okuryazarlığı, siberkondri, geleneksel ve tamamlayıcı tıp, tutum, yetişkinler, E-health literacy, cyberchondria, traditional and complementary medicine, attitude, adults
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu araştırmanın amacı, yetişkin bireylerde e-sağlık okuryazarlığı, siberkondri ve geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamalarına yönelik tutumlar arasındaki ilişkileri incelemek ve demografik özelliklerin bu değişkenler üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tasarımla yürütülen çalışma, 01 Şubat–31 Temmuz 2025 tarihleri arasında Kütahya Tavşanlı Özcan Başar Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran, araştırmaya katılmaya gönüllü 400 yetişkin birey ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, sosyodemografik özellikler ile ölçekler aracılığıyla yüz yüze görüşmelerle toplanmıştır. İstatistiksel analizlerde tanımlayıcı yöntemlerin yanı sıra gruplar arası karşılaştırmalar ve korelasyon testleri kullanılmış, anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların medyan yaşı 39 olup, %55,5'i kadın ve %67,0'ı evlidir. Eğitim düzeyi, e-sağlık okuryazarlığı ile anlamlı ilişki göstermiştir (p=0,007). Kronik hastalığı olan bireylerde siberkondri puanları daha düşük saptanmıştır (p=0,017). Önceden geleneksel ve tamamlayıcı tıp deneyimi olanların tutum puanları, olmayanlara göre daha yüksektir (p=0,004). Korelasyon analizine göre yaş arttıkça e-sağlık okuryazarlığı (r=-0,150; p=0,003) ve siberkondri (r=-0,148; p=0,003) düzeyleri azalmaktadır. Ayrıca e-sağlık okuryazarlığı ile siberkondri arasında pozitif (r=0,406; p<0,001), geleneksel ve tamamlayıcı tıp tutum puanı ile siberkondri arasında ise negatif ilişki (r=-0,172; p=0,001) saptanmıştır. Sonuç: Bulgular, dijital sağlık bilgisini etkin kullanan bireylerin sağlıkla ilgili kaygılarının daha yüksek olabileceğini, buna karşın siberkondri düzeyi yüksek bireylerin geleneksel ve tamamlayıcı tıp yöntemlerine daha mesafeli yaklaştığını göstermektedir. Ayrıca genç yaş ve yüksek eğitim düzeyinin e-sağlık okuryazarlığını artırdığı, kronik hastalık varlığının ise siberkondri ile ilişkili olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar, e-sağlık okuryazarlığı eğitimlerinin yalnızca bilgi edinmeyi değil, güvenilir kaynak kullanımı ve kaygı yönetimini de kapsaması gerektiğini düşündürmektedir. Nedenselliği ortaya koyabilmek için ileriye dönük ve müdahale temelli çalışmalara ihtiyaç vardır.

Özet (Çeviri)

Objective: The aim of this study was to examine the relationships between e-health literacy, cyberchondria, and attitudes toward traditional and complementary medicine (TCM) among adults, and to evaluate the effects of demographic characteristics on these variables. Materials and Methods: This descriptive and cross-sectional study was conducted with 400 adult individuals who voluntarily participated and applied to Kütahya Tavşanlı Özcan Başar Family Health Center between February 1 and July 31, 2025. Data were collected through face-to-face interviews using sociodemographic information forms and scales. In addition to descriptive statistics, group comparisons and correlation tests were used in the analyses, with a significance level set at p<0.05. Results: The median age of participants was 39 years; 55.5% were female and 67.0% were married. Education level was significantly associated with e-health literacy (p=0.007). Individuals with chronic diseases had lower cyberchondria scores (p=0.017). Those with prior TCM experience had higher attitude scores compared to those without such experience (p=0.004). Correlation analysis revealed that with increasing age, both e-health literacy (r=-0.150; p=0.003) and cyberchondria (r=-0.148; p=0.003) decreased. Moreover, there was a positive correlation between e-health literacy and cyberchondria (r=0.406; p<0.001), and a negative correlation between TCM attitude scores and cyberchondria (r=-0.172; p=0.001). Conclusion: The findings suggest that individuals who effectively use digital health information may experience higher health-related anxiety, while those with higher cyberchondria levels tend to approach TCM methods more cautiously. Furthermore, younger age and higher education levels were associated with increased e-health literacy, whereas the presence of chronic illness was related to cyberchondria. These results indicate that e-health literacy training should not only focus on acquiring information but also include the use of reliable sources and anxiety management. Prospective and intervention-based studies are needed to establish causality.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    827240

    Aile hekimliği polikliniğine başvuran 18 yaş üzeri erişkinlerin geleneksel ve tamamlayıcı tıp (GETAT) kullanım sıklığı, bu konudaki bilgi ve tutumlarının incelenmesi

    Examination of the frequency of use of traditional and complementary medicine, knowledge and attituders of adults over the age of 18 who applied to the family medicine outpatient clinic

    ÖMER ÖZEN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Aile HekimliğiEskişehir Osmangazi Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HÜSEYİN BALCIOĞLU

  2. Tez No

    544688

    Edirne il merkezinde yaşayan 20-64 yaş arası yetişkinlerin geleneksel ve tamamlayıcı tedavi hakkında bilgi düzeyleri ve kullanım durumları

    Knowledge and usage of traditional and complementary treatment for 20-64 years old adults living in Edirne city center

    MERVE ÜNAL

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Aile HekimliğiTrakya Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HAMDİ NEZİH DAĞDEVİREN

  3. Tez No

    819075

    Üsküdar ve Kadıköy semtlerinde yaşayan yetişkinlerin Tıbbi Nebevi' deki beslenme önerileri hakkında bilgi, tutum ve uygulamalarının araştırılması

    Research of the knowledge, attitudes and practices on prophet's nutrition recommendations of adults living in Uskudar and Kadikoy

    GÜLCAN OK DÜKER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Halk SağlığıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MAĞFİRET ABDULVELİ BOZLAR

  4. Tez No

    548640

    Çocuklarda geleneksel ve tamamlayıcı tıp kullanımı

    Traditional and complementary medicine in children

    MUSTAFA ÖZDEMİR

    Tıpta Uzmanlık

    İngilizce

    İngilizce

    2019

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. MELTEM EROL

  5. Tez No

    1012579

    Tip 2 diyabetes mellitus hastalarının tedavi uyumuna geleneksel ve tamamlayıcı tıbbın etkileri

    The effects of traditional and complementary medicine on treatment adherence in patients with Type 2 diabetes mellitus

    ONUR ÜNAL

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Halk SağlığıTrakya Üniversitesi

    Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GALİP EKUKLU

Geri Dön