Geri Dön

İşitme engelli öğrencilere dijital teknolojilerle sosyal bilgiler öğretimi: Bir eylem araştırması

Teaching social studies to hearing-impaired students through digital technologies: An action research

PDF İndir

  1. Tez No: 972561
  2. Yazar: GÜLŞAH ŞEKER KALOĞLU
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ERKAN YEŞİLTAŞ
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Eylem araştırması, Sosyal bilgiler, İşitme engelli çocuklar, Action research, Social studies, Hearing impaired children
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
  10. Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Eğitim-öğretim süreçlerinin temel amacı bütün bireylerin kendini gerçekleştirmesini sağlamaktır. Bu doğrultuda bütün bireylerin nitelikli eğitim alma hakkı bulunmaktadır. Ancak günümüzde halen özel gereksinimli bireyler, bireysel farklılıklarını dikkate alan öğrenme deneyimlerinden yoksun kalabilmektedir. Bu araştırmada özel gereksinimli bireyler içinde, en temel iletişim yolu olan sözel iletişimden mahrum kaldığı için, dezavantajlı gruplardan biri olan işitme engelli öğrenciler ile çalışılmıştır. Araştırmada işitme engelli öğrencilere dijital teknolojilerle sosyal bilgiler öğretimi incelenmiştir. Araştırmada örneklemin sınırlı olması, literatürde işitme engelli öğrencilerin dijital teknolojilerle sosyal bilgiler öğretimi hakkında fazla çalışmaya rastlanmaması ve araştırmacının konu hakkında öğretmen ile iş birliği yapmasının daha faydalı olacağı düşüncesinden dolayı eylem araştırmasından yararlanılmıştır. Araştırmanın katılımcıları farklı illerdeki işitme engelliler okullarında görev yapan 9 sosyal bilgiler öğretmeni ve uygulamanın gerçekleştiği okulda 6. Sınıf düzeyinde öğrenim gören 7 işitme engelli öğrenciden oluşmaktadır. Elde edilen bulgulara göre işitme engelli öğrencilerin soyut düşünme becerisinin zayıf olması, hafıza problemlerinin bulunması, iletişim problemleri nedeni ile derse ilgilerinin azalması ve sosyal bilgiler dersinin yoğun ve soyut kavramlar ağırlıklı konular içermesi nedeniyle zorlandıkları sonucuna ulaşılmıştır. Benzer şekilde öğretmenlerin de işaret dili bilmemesi, özel eğitim tecrübelerinin sınırlı olması, materyal bulmakta zorluk çekmeleri gibi sorunlar yaşadığı da ulaşılan sonuçlar arasındadır. Öğretmenlerin bu sorunlarla başa çıkma yöntemi olarak görsel materyal kullanma, konuları sık sık tekrar etme, Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı ile konuları sadeleştirme gibi yöntemlerden yararlandıkları ama teknolojiden akıllı tahta ve EBA dışında yararlanmadıkları görülmüştür. Görüşmelerden elde edilen bulgular, Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı ve uygulama öğretmeninin görüşleri dikkate alınarak dijital teknoloji destekli etkinlikler hazırlanmıştır. Hazırlanan bu etkinliklerde altyazı ve işaret dili destekli animasyonlardan, online testlerden ve karakter oluşturma sitelerinden yararlanılmıştır. Toplamda 7 hafta süren uygulamalar boyunca öğretmen ile araştırmacı sürekli iletişimde bulunmuş ve süreci birlikte yönetmişlerdir. Uygulamanın sonunda sürecin etkinliğini değerlendirmek amacıyla öğrenciler ile bir görüşme daha gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmede elde edilen veriler, uygulanan ilk görüşmenin verileri ile karşılaştırılmıştır. Ayrıca öğretmen ile gerçekleştirilen son değerlendirme toplantısında süreç değerlendirilerek eylem planının başarılı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın sonucunda işitme engelli öğrencilere sosyal bilgiler öğretiminde dijital teknolojilerden yararlanmanın öğrencilerin sosyal bilgiler dersine karşı ilgilerini arttırdığı, derste daha fazla eğlendiği ve özgüven kazanarak daha fazla katılım gösterdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca dijital teknolojilerin işitme engelli öğrencilerle çalışan öğretmenlere de görsel materyal sunma, dersi ilgi çekici hale getirme ve soyut kavramları somutlaştırma gibi faydalar sağladığı anlaşılmıştır.

Özet (Çeviri)

The main purpose of educational processes is to ensure that all individuals can realize their full potential. In this regard, all individuals have the right to receive quality education. However, today, individuals with special needs may still be deprived of learning experiences that take their individual differences into account. In this study, hearing-impaired students, who are one of the disadvantaged groups due to being deprived of verbal communication—the most fundamental form of communication—were examined. The study focused on teaching social studies to hearing-impaired students through digital technologies. Due to the limited sample size, the lack of sufficient research in the literature on teaching social studies to hearing-impaired students using digital technologies, and the belief that collaboration between the researcher and the teacher would be more beneficial, an action research method was employed. The participants of the study consisted of 9 social studies teachers working in schools for the hearing-impaired in different provinces and 7 sixth-grade hearing-impaired students from the school where the implementation was carried out. According to the findings, it was concluded that hearing-impaired students had difficulties in social studies due to their weak abstract thinking skills, memory problems, decreased interest in lessons due to communication barriers, and the intense and abstract concepts involved in the course. Similarly, it was found that teachers also faced problems such as not knowing sign language, having limited experience in special education, and struggling to find appropriate materials. As coping strategies, teachers were found to use visual materials, frequently repeat topics, and simplify content using Individualized Education Programs, but they rarely used technology beyond smartboards and the national digital education platform EBA. Based on the findings from the interviews, as well as feedback from the IEPs and the implementation teacher, digital technology-supported activities were prepared. These activities included animations with subtitles and sign language support, online quizzes, and character creation websites. During the 7-week implementation period, the teacher and the researcher maintained continuous communication and co-managed the process. At the end of the implementation, another interview was conducted with the students to evaluate the effectiveness of the process. The data obtained in this interview were compared with those from the initial interview. Additionally, in a final evaluation meeting held with the teacher, the process was reviewed, and it was concluded that the action plan had been successful. As a result of the study, it was found that using digital technologies in teaching social studies to hearing-impaired students increased their interest in the subject, made the lessons more enjoyable, and helped students participate more actively with greater confidence. Furthermore, it was understood that digital technologies also benefited teachers working with hearing-impaired students by providing visual materials, making lessons more engaging, and helping to concretize abstract concepts.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    807301

    Design and development of audio-emotional serious games for audiology therapy

    Odyoloji terapisi için işitsel-duygusal ciddi oyunlar tasarlama ve geliştirme

    EGE VERİM

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    Bilim ve Teknolojiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Oyun ve Etkileşim Teknolojileri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    PROF. DR. HATİCE KÖSE

  2. Tez No

    700498

    İşitme engeli bulunan öğrencilerin onluk bozmayı gerektiren çıkarma konusuna yönelik hazırlanan dijital öğretim materyaline ilişkin görüşlerin incelenmesi

    Investigation of the opinions of hearing-impaired students on digital teaching materials prepared on the decimal breaking operations

    SERCAN ERTAŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Eğitim ve ÖğretimEge Üniversitesi

    Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. JALE İPEK

  3. Tez No

    831151

    İşitme engelli öğrencilere fen bilimleri öğretiminde öğretmene yardımcı kitap tasarlanması

    Designing a teacher's auxiliary book for teaching science to hearing-impaired students

    ELİF KARACAKOYUN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Bilim ve TeknolojiOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MUSTAFA ERGUN

  4. Tez No

    663571

    Türkiye'deki müzik öğretmeni yetiştiren kurumlarda eğitim alan görme engellilerin müzik eğitimi sürecine ilişkin eğitimci ve öğrenci görüşleri

    Educator and student views on the music education process of visually impaired students in the music teacher training institutions in Turkey

    BETÜL YAZAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    MüzikGazi Üniversitesi

    Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BELİR TECİMER

  5. Tez No

    782921

    Pandemi döneminde işitme engelli çocukların iletişim süreçlerinin belirlenmesi: Nitel bir analiz

    Determining the communication processes or hearing-impaired children during the pandemic period: A qualitative analysis

    MEHMET AKİF DAMAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Halkla İlişkilerEge Üniversitesi

    Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYŞEN TEMEL EGİNLİ

Geri Dön