Ebeveynler arası yakın partner şiddetine tanık olmuş ergenlerde psikolojik sağlamlık, bağlanma stilleri ve ebeveyn tutumları
Attachment styles, resilience, and parenting attitudes among adolescents exposed to interparental intimate partner violence
- Tez No: 972552
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İREM DAMLA ÇİMEN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Yakın partner şiddeti, ergenlerin yakın partner şiddetine tanıklığı, psikolojik sağlamlık, bağlanma stilleri, ebeveyn tutumları, Intimate partner violence, adolescents witnessing interparental intimate partner violence, resilience, attachment styles, parenting attitudes
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Bu çalışmada ebeveynler arası yakın partner şiddetine tanık olan ve olmayan ergenlerin psikopatolojilerinin araştırılması, psikolojik sağlamlık düzeyleri, bağlanma stilleri ve ebeveyn tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışma, Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı polikliniklerine başvuran, 12-18 yaş aralığındaki ergenler ve anneleriyle yürütülmüştür. Çalışmada olgu grubunu ebeveynleri arasındaki yakın partner şiddetine tanıklık eden 40 ergen, kontrol grubunu ise ebeveynleri arasında şiddete tanıklık etmeyen 40 ergen oluşturmuştur. Olgu grubu için sosyodemografik bilgilerle birlikte tanık olunan şiddet öyküsü ve şiddetin özelliklerini, kontrol grubu için ise yalnızca sosyodemografik bilgileri içeren sosyodemografik veri formu, ergenler ve anneleri ile yüz yüze ve ayrı ayrı görüşme yapılarak araştırmacı tarafından doldurulmuştur. Ergenler ile K-SADS-PL-DSM-5 tanı görüşmesi yapılmıştır. Ergenlerden Çocuk ve Genç Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ile Üç Boyutlu Bağlanma Stilleri Ölçeği'ni doldurmaları istenmiş, ebeveynlerinden Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutumu Ölçeği'ni doldurmaları istenmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan 80 ergenin %60'ı kız (n=48), %40'ı erkek (n=32) cinsiyette idi. Olgu grubunun yaş ortalaması 14,6±1,61, kontrol grubunun yaş ortalaması 14,55±1,58 olup yaş ortalamaları benzer bulunmuştur. Olgu grubundaki ergenlerin kontrol grubundaki ergenlere kıyasla daha yüksek oranda parçalanmış aile yapısına sahip olduğu, ebeveynlerinin boşanmış olduğu, ergenlerin birlikte yaşadığı ebeveynin anneleri olduğu, babalarında daha yüksek oranda psikiyatrik tanı bulunduğu ve babalarıyla olan ilişkilerini soğuk ve mesafeli olarak tarif ettikleri görülmüştür. Olgu grubunda en sık görülen ruhsal bozuklukların dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve majör depresif bozukluk olduğu, kontrol grubunda ise en sık dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu görüldüğü sonucuna ulaşılmıştır. Kontrol grubundaki ergenlerin olgu grubuna göre daha yüksek psikolojik sağlamlık düzeyine ve daha yüksek oranda güvenli bağlanma stiline sahip olduğu, olgu grubundaki kaçınan ve kaygılı-kararsız bağlanma stiline sahip ergenlerin oranının ise kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. Ayrıca hem olgu hem kontrol grubunda güvenli bağlanma ile psikolojik sağlamlık arasında pozitif yönde anlamlı ilişki saptanmış, olgu grubunda kaygılı-kararsız bağlanma stili ile, kontrol grubunda ise kaçınan bağlanma stili ile psikolojik sağlamlık arasında negatif yönde anlamlı ilişki olduğu görülmüştür. Olgu grubunda güvenli ve kaygılı-kararsız bağlanma stiline sahip olmanın, kontrol grubunda ise yalnızca güvenli bağlanma stiline sahip olmanın psikolojik sağlamlık düzeyini belirleyici etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Olgu grubundaki annelerin kontrol grubuna kıyasla ebeveyn tutumlarından ev kadınlığı rolünü reddetme ve geçimsizlik/aile içi çatışma alt boyut puanları anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Bununla birlikte hem olgu hem kontrol grubunda ebeveyn tutumları ile psikolojik sağlamlık arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Sonuç: Çalışmamızda yakın partner şiddetine maruz kalan çocukların psikolojik uyum süreçlerinin, yalnızca yaşadıkları şiddet deneyimiyle değil, aynı zamanda psikolojik sağlamlık düzeyleri, bağlanma stilleri ve ebeveyn tutumlarıyla etkileşim içinde şekillendiği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmamız kesitsel nitelikte, tek merkezli, görece dar örneklemli bir çalışma olduğundan bulgular arasında neden-sonuç ilişkisi kurmak güçtür, bulgulara dair yalnızca ilişkisel veriler aktarılmıştır. Alan yazında ergenlerin ebeveynler arası yakın partner şiddetine tanıklığına dair kısıtlı sayıda çalışma bulunduğundan çalışma sonuçlarımızın alan yazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Bununla birlikte bu konuda yapılacak geniş örneklemli, toplum tabanlı, boylamsal araştırmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to investigate the psychopathological characteristics of adolescents who did and did not witness interparental intimate partner violence (IPV), and to examine the relationship among their resilience levels, attachment styles, and the parenting attitudes reported by their mothers. Method: The study was conducted with adolescents aged 12 to 18 and their mothers who presented to the outpatient clinics of the Department of Child and Adolescent Psychiatry at Kocaeli University Faculty of Medicine. The sample consisted of 40 adolescents who had witnessed intimate partner violence between their parents (case group) and 40 adolescents who had not (control group). For the case group, a sociodemographic data form-including information on sociodemographic characteristics as well as the history and nature of the witnessed violence-was completed by the researcher through separate, face-to-face interviews with adolescents and their mothers. For the control group, only sociodemographic data were collected using the same form. Diagnostic interviews with adolescents were administered using the K-SADS-PL-DSM-5. Adolescents were asked to complete the Child and Youth Resilience Measure and the Three-Dimensional Attachment Styles Scale, while mothers completed the Parent Attitude Research Instrument (PARI). Results: Of the 80 adolescents who participated in the study, 60% were female (n=48) and 40% were male (n=32). The mean age was 14.6 ± 1.61 in the case group and 14.55 ± 1.58 in the control group, with no significant difference found between the two groups. Adolescents in the case group were found to have a higher rate of family disruption, parental separation or divorce and were more likely to live with their mothers. Additionally, their fathers were more frequently reported to have a psychiatric diagnosis, and the adolescents described their relationships with their fathers as cold and distant. The most common psychiatric disorders in the case group were attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD) and major depressive disorder, while ADHD was the most frequent diagnosis in the control group. Adolescents in the control group had higher levels of resilience and were more likely to have a secure attachment style. In contrast, avoidant and anxious-ambivalent attachment styles were more prevalent in the case group and they also had lower levels of resilience. A significant positive correlation was observed between secure attachment style and resilience in both groups. In the case group, a significant negative correlation was found between anxious-ambivalent attachment style and resilience, whereas in the control group, a negative correlation was found with avoidant attachment. It was concluded that in the case group, both secure and anxious-ambivalent attachment styles significantly predicted levels of resilience, while in the control group, only secure attachment had a predictive effect. Mothers in the case group scored significantly higher than those in the control group on the subscales of rejecting the housewife role and interparental conflict in Parent Attitude Research Instrument (PARI). However, no direct significant relationship was found between parenting attitudes and resilience in either group. Conclusion: In our study, it was concluded that the psychological adjustment processes of children exposed to intimate partner violence are shaped not only by their experiences of violence but also through the interaction with their levels of resilience, attachment styles, and parenting attitudes. As this is a cross-sectional, single-center study with a relatively small sample, it is difficult to establish causal relationships; therefore, only correlational data have been presented. Given the limited number of studies in the literature on adolescents' exposure to interparental intimate partner violence, our findings are expected to contribute to the existing body of research. Nevertheless, there is a need for large-scale, community-based, longitudinal studies on this subject.
Benzer Tezler
- Yurt dışından kesin dönüş yapan işçi çocukları ile Türkiye'de doğup büyümüş çocukların frustrasyona karşı geliştirdikleri agresyonun yönü ve türünün rosenzwerg pıcturefrustratron testi ile değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
NERMİN ÇELEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıUludağ ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SUNA TANELİ
- Arpada diallel melez analizleri ile bazı tarımsal özelliklerin kalıtımı üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
KAYIHAN Z. KORKUT
Doktora
Türkçe
1981
ZiraatEge ÜniversitesiBitki Islahı ve Genetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM DEMİR
- Entegrasyonun 8-11 yaş grubu işitme engelli çocukların psikososyal gelişimine etkisinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
HAYAL UĞURLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DUYAN MAĞDEN
- Sosyo-ekonomik faktörlerin Erzurum merkez ilçesi ilkokul çocuklarında diş gelişimine etkisi
Başlık çevirisi yok
ZUHAL KIRZIOĞLU
- 6-7,5 zeka yaşındaki normal zekalı, organik ve organik olmayan hafif derecede zihinsel özürlü çocukların bilişsel yapılarının karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
NİLHAN SEZGİN
Doktora
Türkçe
1987
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. IŞIK SAVAŞIR