Sosyal-ekolojik-teknolojik sistemler kapsamında sel kırılganlığı analizi ve mobil CBS ile sunumu
Flood vulnerability analysis within the framework of social-ecological-technological systems and its presentation with mobile GIS
- Tez No: 972419
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ LÜTFİYE KUŞAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Jeodezi ve Fotogrametri, Geodesy and Photogrammetry
- Anahtar Kelimeler: Coğrafi bilgi sistemleri, GIS, Mobil aplikasyon, Sezgisel bulanık mantık, Sosyal kırılganlık, Geographical information systems, Mobile application, Intuitive fuzzy logic, Social vulnerability
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sel, normal akış kapasitesini aşan suyun, genellikle yoğun yağış, kar erimesi veya baraj taşması gibi nedenlerle karasal alanlarda ani ve kontrolsüz bir şekilde birikmesi ve hareket etmesi sonucu oluşan doğal afettir. Sel afeti şehir içi ulaşımdan tarım alanlarına kadar birçok alanı etkileyerek ciddi tehlikelere yol açabilmektedir. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde kentleşmenin ve nüfus artışının hızla artması, beraberinde plansız ve kontrolsüz kentleşmeyi getirmektedir. Bundan kaynaklı altyapının, drenaj sistemlerinin ve yeşil alan oranının yetersiz kalması kentin sel afetine karşı direncini düşürmektedir. Bu çalışmanın amacı sel afetine ilişkin Mersin ilinin merkezinde bulunan Akdeniz, Mezitli, Toroslar ve Yenişehir ilçelerinin sel kırılganlık haritası üretilmesi hedeflenmiştir. Sel kırılganlık haritası üretiminde Sosyal, Ekolojik ve Teknolojik (SET) göstergeler kullanılmıştır. SET göstergelerine ilişkin veriler CBS ortamında düzenlenerek, bulanık mantık (fuzzy logic) yöntemiyle sınıflandırma işlemi yapılmıştır. Her bir göstergeye ait değerler 0 ile 1 aralığına indirgenerek, mekânsal farklılıklar belirsizlik yaklaşımıyla modellenmiştir. Bulanık mantık yönteminden elde edilen sonuçlar birleştirilerek çalışma alanının kırılganlık haritası elde edilmiştir. Çalışmanın nihai çıktısı olarak, tasarlanan kırılganlık haritası bir mobil CBS uygulaması üzerinden kullanıcılara sunulmuştur. Bu amaçla Android Studio platformu kullanılmış ve uygulama Kotlin programlama dili ile geliştirilmiştir. Mobil uygulamada genel kırılganlık haritasına ek olarak, sosyal kırılganlık, ekolojik kırılganlık ve teknolojik kırılganlık haritaları da ayrı katmanlar olarak entegre edilmiştir. Kullanıcılar, uygulama üzerinden bu tematik haritalara erişebilmekte ve belirli bölgelerdeki kırılganlık durumunu harita destekli bir arayüzle görebilmektedir. Böylece, mekânsal karar destek süreci mobil ortama taşınarak, afet yönetimi ve planlama süreçlerine yenilikçi bir katkı sağlanmıştır.
Özet (Çeviri)
Floods are natural disasters caused by the sudden and uncontrolled accumulation and movement of water exceeding normal flow capacity in terrestrial areas, often due to reasons such as heavy rainfall, snowmelt, or dam overflows. Floods can affect many areas, from urban transportation to agricultural areas, causing serious hazards. Rapid increases in urbanization and population growth, particularly in developing countries, lead to unplanned and uncontrolled urbanization. Consequently, inadequate infrastructure, drainage systems, and green space levels reduce a city's resilience to floods. This study aimed to produce a flood vulnerability map for the Akdeniz, Mezitli, Toroslar, and Yenişehir districts located in the central Mersin province. Social, Ecological, and Technological (SET) indicators were used in flood vulnerability map production. Data related to the SET indicators were organized in a GIS environment and classified using fuzzy logic. The values for each indicator were reduced to a range of 0 to 1, and spatial differences were modeled using the uncertainty approach. The obtained fuzzy logic methods were then combined to produce a vulnerability map for the study area. As the final output of the study, the designed vulnerability map was presented to users through a mobile GIS application. The Android Studio platform was used for this purpose, and the application was developed using the Kotlin programming language. In addition to the general vulnerability map in the mobile application, social vulnerability, ecological vulnerability, and technological vulnerability maps were also integrated as separate layers. Users can access these thematic maps through the application and view the vulnerability status of specific regions through a map-supported interface. Thus, the spatial decision support process was brought to the mobile environment, making an innovative contribution to disaster management and planning processes.
Benzer Tezler
- Monitoring soil salinity via remote sensing technology under data scarce conditions: A case study from Turkey
Kısıtlı veri şartlarında uzaktan algılama teknolojisi ile toprak tuzluluğunun izlenmesi: Türkiye'den bir vaka çalışması
TAHA GORJI
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE GÜL TANIK
- Assessment of urbanization history of Addis Ababa city, Ethiopia
Addıs Ababa cıty, Ethıopıa'nın kentleşme tarihinin değerlendirilmesi
ABDURAHMAN HUSSEN YIMER
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMersin ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ CENAP YOLOĞLU
- Beykoz köylerinin ekolojik olarak sürdürülebilirlik bağlamında yeniden değerlendirilmesi; Beykoz, göllü köyü örneği
Re-assessment of Beykoz villages in the context of ecological sustainability; the case of Beykoz, göllü village
MUSTAFA ERDEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FUNDA YİRMİBEŞOĞLU
- Jandarma teşkilatı personelinin orman yangınlarına ilişkin algısı
Perception of gendarmerie personnel on forest fires
YASİN SEVİNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Ormancılık ve Orman MühendisliğiDüzce ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YAŞAR SELMAN GÜLTEKİN